TikTok: «Βροχή» διαφημίσεων για πλαστά χαρτονομίσματα – Πώς στήθηκε η παράνομη αγορά μέσω Telegram

Μια εξαιρετικά ανησυχητική διάσταση της παράνομης δραστηριότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρνει στο φως αποκαλυπτική έρευνα του Forbes. Δεκάδες λογαριασμοί στο TikTok προωθούν απροκάλυπτα πλαστά χαρτονομίσματα ευρώ, βρετανικών λιρών και δολαρίων, υποστηρίζοντας ότι είναι τόσο υψηλής πιστότητας ώστε να ξεπερνούν ακόμη και τους εξειδικευμένους ελέγχους ασφαλείας στα εμπορικά καταστήματα. Με μεθόδους σύγχρονου ψηφιακού μάρκετινγκ, ειδικούς εκπτωτικούς κωδικούς και βίντεο τεχνητής νοημοσύνης, οι επιτήδειοι προσελκύουν ανυποψίαστους χρήστες και μεταφέρουν τις συναλλαγές σε κρυπτογραφημένες πλατφόρμες.

Η μέθοδος των παραχαρακτών και οι διαφημίσεις με τεχνητή νοημοσύνη

Η δημοσιογραφική έρευνα εντόπισε περισσότερους από 54 λογαριασμούς στο TikTok που διαφήμιζαν συστηματικά παραχαραγμένα χρήματα τους τελευταίους τρεις μήνες. Για να καταστήσουν το εμπόρευμα ελκυστικό, οι δημιουργοί των διαφημίσεων επιστράτευσαν ψηφιακά σποτ παραγόμενα με εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Σε ένα εξ αυτών, ένας ψηφιακός έφηβος εμφανιζόταν να ψωνίζει συσκευή iPhone σε φυσικό κατάστημα της Apple πληρώνοντας αποκλειστικά με πλαστά μετρητά.

Οι αναρτήσεις συνοδεύονταν από παραπειστικά μηνύματα του τύπου «τα πλαστά χρήματα μοιάζουν γνήσια, μπορείτε να βρείτε τη διαφορά;», ενώ οι διαχειριστές διατείνονταν ότι τα χαρτονομίσματα περνούν ανεμπόδιστα από σαρωτές υπεριώδους ακτινοβολίας (UV). Προκειμένου να επιταχύνουν τις πωλήσεις, παρείχαν εκπτωτικό κωδικό («TikTok10») για μείωση τιμής 10%, οδηγώντας τους ενδιαφερόμενους σε ιδιωτικές ομάδες του Telegram. Εκεί διατίθεντο αναλυτικοί τιμοκατάλογοι για δεσμίδες των 5, 20 και 50 ευρώ, με τις πληρωμές και παραδόσεις να ολοκληρώνονται μακριά από τα ραντάρ των ελεγκτικών μηχανισμών.

Τα κενά εποπτείας και ο ρόλος του αλγορίθμου

Παρά το γεγονός ότι οι κανονισμοί κοινότητας και η πολιτική διαφημίσεων του TikTok απαγορεύουν ρητά την πώληση πλαστών νομισμάτων και κάθε είδους παραχάραξη, το φαινόμενο εξαπλώθηκε ταχύτατα. Σύμφωνα με πηγές και εσωτερικά έγγραφα, η σιωπηρή χαλάρωση των κριτηρίων ελέγχου των διαφημιζομένων κατά το προηγούμενο έτος δημιούργησε μια «γκρίζα ζώνη». Στο πλαίσιο αυτό, παρατηρείται άνθηση διαφημίσεων όχι μόνο για πλαστά μετρητά, αλλά και για μη εγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα και απομιμήσεις ειδών πολυτελείας.

Παράλληλα, ο πανίσχυρος αλγόριθμος της εφαρμογής λειτουργεί πολλαπλασιαστικά: εάν ένας χρήστης παρακολουθήσει ή αλληλεπιδράσει στιγμιαία με ένα τέτοιο βίντεο, η ροή του κατακλύζεται άμεσα από παρόμοιες καταχωρίσεις, εντείνοντας την έκθεση σε παράνομο περιεχόμενο.

Η αντίδραση των πλατφορμών και το νομικό πλαίσιο

Απαντώντας στις αποκαλύψεις, εκπρόσωποι του TikTok ανέφεραν ότι οι εντοπισμένοι λογαριασμοί αποκλείστηκαν άμεσα για παραβίαση των όρων λειτουργίας. Η πλατφόρμα υποστηρίζει ότι χάρη στα αυτοματοποιημένα συστήματα και τις ομάδες ελέγχου απομακρύνθηκαν εκατομμύρια διαφημιζόμενοι, με τη συντριπτική πλειονότητα των παραβάσεων να εντοπίζεται προτού υπάρξουν αναφορές από χρήστες. Παράλληλα, η εταιρεία επικαλέστηκε τις προβλέψεις του ευρωπαϊκού Νόμου περί Ψηφιακών Υπηρεσιών (DSA), αν και παρατηρήθηκαν καθυστερήσεις στην εμφάνιση των παραβατικών διαφημίσεων στο επίσημο δημόσιο αρχείο διαφάνειας.

Από την πλευρά του, το Telegram δεν εξέδωσε επίσημο σχόλιο, παρότι οι όροι χρήσης του απαγορεύουν κατηγορηματικά την παράνομη διακίνηση αγαθών. Το περιστατικό καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι αρχές στο Ηνωμένο Βασίλειο και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες προειδοποιούν για αισθητή έξαρση των κρουσμάτων κυκλοφορίας παραχαραγμένου χρήματος.