NYT: Το τέχνασμα της «ρωσικής μπάμπουσκας» – Πώς κινεζική τράπεζα έδωσε στη Μόσχα πρόσβαση στη Wall Street

Ένα περίπλοκο και εξαιρετικά αποτελεσματικό δίκτυο παράκαμψης των δυτικών κυρώσεων, το οποίο επιτρέπει στη Μόσχα να διατηρεί κρυφή πρόσβαση στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα και το δολάριο, αποκαλύπτει εκτενής έρευνα της εφημερίδας The New York Times. Στο επίκεντρο του μηχανισμού βρίσκεται μια μικρή περιφερειακή τράπεζα στην πόλη Γιγού της ανατολικής Κίνας, η οποία λειτούργησε ως γέφυρα ανάμεσα σε ρωσικές εταιρείες-βιτρίνες και κορυφαίους τραπεζικούς κολοσσούς της Wall Street.

Ο μηχανισμός της «μπάμπουσκας» και η τραπεζική ανταπόκριση

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η εν λόγω κινεζική τράπεζα εκμεταλλεύτηκε τη δομή των υπηρεσιών τραπεζικής ανταπόκρισης (correspondent banking), διατηρώντας λογαριασμούς σε μεγάλα αμερικανικά πιστωτικά ιδρύματα για τη συγκέντρωση και εκκαθάριση κεφαλαίων των πελατών της. Με αυτόν τον τρόπο, μικρότερες χρηματοπιστωτικές οντότητες από διάφορες χώρες συνδέονταν μαζί της, δημιουργώντας επάλληλα στρώματα συναλλαγών – μια δομή που παραπέμπει σε «ρωσική μπάμπουσκα».

Η πολυεπίπεδη αυτή αρχιτεκτονική επέτρεπε την πλήρη συγκάλυψη των τελικών δικαιούχων και του πραγματικού σκοπού των πληρωμών. Τα αμερικανικά ιδρύματα λάμβαναν τυποποιημένες εντολές μεταφοράς κεφαλαίων χωρίς κρίσιμες λεπτομέρειες για τη φύση των εμπορευμάτων ή τα στοιχεία των τελικών αγοραστών, γεγονός που καθιστούσε τον εντοπισμό παράνομων ροών πρακτικά αδύνατο στο στάδιο του ελέγχου συμμόρφωσης.

Συναλλαγές εκατομμυρίων για τεχνολογία και εξοπλισμό διπλής χρήσης

Η ανάλυση χιλιάδων εσωτερικών εγγράφων και επιχειρηματικών αρχείων από ρωσική εταιρεία χρηματοοικονομικών συμβούλων στη Μόσχα, τα οποία διέρρευσαν στο διαδίκτυο από χάκερ, φέρνει στο φως το εύρος της δραστηριότητας. Περισσότερες από 50 επιχειρήσεις που προμήθευαν τη Ρωσία με ευαίσθητο ηλεκτρονικό εξοπλισμό, βιομηχανικά χημικά και κρίσιμα εξαρτήματα διατηρούσαν λογαριασμούς στο ίδρυμα της Γιγού κατά τους πρώτους μήνες του 2025.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση εικονικής εταιρείας που ενεργούσε για λογαριασμό της A7 στο Κιργιστάν, πραγματοποιώντας αγορές υπό καθεστώς περιορισμών άνω των 10 εκατομμυρίων δολαρίων. Σε άλλη καταγεγραμμένη συναλλαγή, ρωσική οντότητα αγόρασε εξαρτήματα ηλεκτρονικού πολέμου αξίας 73.000 δολαρίων από προμηθευτή στο Χονγκ Κονγκ. Η πληρωμή δρομολογήθηκε μέσω τράπεζας στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα προς τον λογαριασμό της κινεζικής τράπεζας στις ΗΠΑ, παρακάμπτοντας κάθε ρυθμιστικό φίλτρο. Μεταξύ των εισαγωγών καταγράφηκαν επίσης μηχανές λείανσης ακριβείας, κατάλληλες για την παραγωγή οπλικών συστημάτων.

Η διακοπή συνεργασίας και τα επίμονα κενά εποπτείας

Παρότι μεγάλος αμερικανικός τραπεζικός όμιλος προχώρησε τον Ιούνιο του 2025 στη διακοπή της συνεργασίας και το κλείσιμο του λογαριασμού του συγκεκριμένου κινεζικού ιδρύματος, η πρόσβαση της Μόσχας στο δολάριο δεν εξουδετερώθηκε. Η κινεζική τράπεζα συνέχισε να διοχετεύει συναλλάγματα μέσω εναλλακτικών διαύλων, εξυπηρετώντας δεκάδες περιφερειακά ιδρύματα από κράτη με στενούς οικονομικούς δεσμούς με τη Ρωσία.

Το ρεπορτάζ υπογραμμίζει τις δομικές αδυναμίες της δυτικής στρατηγικής οικονομικού αποκλεισμού. Όσο υπάρχουν πρόθυμοι ενδιάμεσοι στις παρυφές του παγκόσμιου τραπεζικού συστήματος, η Ρωσία αποδεικνύει ότι διαθέτει τη μεθοδολογία να τρυπά το τείχος των κυρώσεων, αξιοποιώντας τα ίδια τα εργαλεία της δυτικής κεφαλαιαγοράς.