GSI: Σε τροχιά έντασης Αθήνα και Άγκυρα για το καλώδιο – Τι δηλώνουν Άγγελος Συρίγος και Χάρης Τζήμητρας

Σε κομβικό σημείο εισέρχεται το στρατηγικό έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ (Great Sea Interconnector – GSI), καθώς η Αθήνα προετοιμάζει την έκδοση νέας NAVTEX για τη συνέχιση των ερευνών πόντισης του καλωδίου, προκαλώντας τον εκνευρισμό της Άγκυρας. Το εγχείρημα, πέρα από τη δεδομένη ενεργειακή του διάσταση, εξελίσσεται σε πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο, δοκιμάζοντας τις αντοχές των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η έκδοση NAVTEX και οι τουρκικές προκλήσεις

Η ελληνική πλευρά κινείται με αποφασιστικότητα βάσει του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας (UNCLOS), προκειμένου να διασφαλίσει την ομαλή εξέλιξη των ερευνών στα διεθνή ύδατα. Ωστόσο, η Τουρκία διατηρεί τις αναθεωρητικές της αξιώσεις, επικαλούμενη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο και θεωρώντας ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα στην περιοχή απαιτεί δική της άδεια.

Η προοπτική επανέναρξης των εργασιών από τα ερευνητικά σκάφη έχει θέσει σε συναγερμό τις διπλωματικές και στρατιωτικές αρχές, καθώς η Άγκυρα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων προκλήσεων επί του πεδίου.

Άγγελος Συρίγος: «Μικρή πιθανότητα συνεννόησης με την Τουρκία»

Μιλώντας για τις εξελίξεις, ο καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Άγγελος Συρίγος, σκιαγράφησε με ρεαλισμό το πλαίσιο των ελληνοτουρκικών επαφών για το θέμα του GSI. Όπως υπογράμμισε, υπάρχει «μικρή πιθανότητα συνεννόησης με την Τουρκία», δεδομένου ότι η γειτονική χώρα επιμένει σε μαξιμαλιστικές θέσεις που αμφισβητούν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο κ. Συρίγος επεσήμανε πως η υλοποίηση του καλωδίου αποτελεί κυρίαρχο δικαίωμα και ευρωπαϊκό έργο κοινού ενδιαφέροντος (PCI), τονίζοντας ωστόσο ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει το έργο μέσα από το πρίσμα της στρατηγικής της «Γαλάζιας Πατρίδας», γεγονός που περιορίζει δραστικά τα περιθώρια διπλωματικού συμβιβασμού.

Χάρης Τζήμητρας: «Υπαρξιακής σημασίας» το έργο για την Κύπρο

Από την πλευρά του, ο διευθυντής του PRIO Cyprus Centre, Χάρης Τζήμητρας, ανέδειξε τη ζωτική ανάγκη ολοκλήρωσης του GSI για τη Λευκωσία. «Η διασύνδεση θεωρείται υπαρξιακής σημασίας για τη Μεγαλόνησο», δήλωσε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η Κύπρος παραμένει το μοναδικό κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς ενεργειακή διασύνδεση με το ευρωπαϊκό δίκτυο.

Σύμφωνα με τον κ. Τζήμητρα, η ενεργειακή απομόνωση επιβαρύνει δυσανάλογα τους Κύπριους καταναλωτές και την οικονομία, ενώ το έργο θα επιτρέψει τη σταδιακή μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας και τη γεωπολιτική θωράκιση της χώρας απέναντι στις τουρκικές πιέσεις.

Τα επόμενα βήματα στη σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου

Η υλοποίηση του Great Sea Interconnector παραμένει ένα σύνθετο στοίχημα, όπου διασταυρώνονται οικονομικά, τεχνικά και γεωπολιτικά συμφέροντα. Ενώ η Αθήνα και η Λευκωσία επιδιώκουν να προχωρήσει το έργο απρόσκοπτα, η στάση της διεθνούς κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις θα κρίνει σε μεγάλο βαθμό τη διατήρηση της σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.