Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου: Κρίσιμο crash test με το γαλλικό ερευνητικό και το βλέμμα στην Άγκυρα

Σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη γεωπολιτική συγκυρία ξεκινά η νέα φάση των ερευνών βυθού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ένα έργο στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Μεσογείου. Η έξοδος του εξειδικευμένου γαλλικού πλοίου Abeille Marengo στις καθορισμένες θαλάσσιες ζώνες αποτελεί το ουσιαστικό crash test τόσο για την απρόσκοπτη υλοποίηση του εγχειρήματος όσο και για τη διατήρηση της σταθερότητας στην περιοχή, υπό τη σκιά των πάγιων αναθεωρητικών επιδιώξεων της Άγκυρας.

Οι έρευνες του «Abeille Marengo» και η σημασία του έργου

Το ερευνητικό σκάφος Abeille Marengo αναλαμβάνει τη συλλογή κρίσιμων βυθομετρικών δεδομένων, τα οποία είναι απολύτως αναγκαία για την πόντιση του υποθαλάσσιου καλωδίου υψηλής τάσης. Το έργο, που υποστηρίζεται και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI), στοχεύει στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας και στην ενσωμάτωσή της στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό δίκτυο, αναβαθμίζοντας παράλληλα τον γεωστρατηγικό ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου.

Ωστόσο, η διαδρομή του καλωδίου διέρχεται από περιοχές όπου η Τουρκία επιχειρεί συστηματικά να επιβάλει παράνομες διεκδικήσεις, επικαλούμενη το ανυπόστατο τουρκολιβυκό μνημόνιο και τη θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας». Για τον λόγο αυτό, οι τεχνικές εργασίες προσλαμβάνουν εκ των πραγμάτων έντονο πολιτικό και επιχειρησιακό χαρακτήρα.

Το προηγούμενο της Κάσου και ο κίνδυνος κλιμάκωσης

Στο κυβερνητικό επιτελείο επικρατεί εγρήγορση, καθώς παραμένει νωπή η εμπειρία του περασμένου καλοκαιριού στην περιοχή της Κάσου. Τότε, η παρουσία ιταλικού ερευνητικού σκάφους είχε προκαλέσει την ανάπτυξη τουρκικών πολεμικών πλοίων, οδηγώντας σε πολυήμερη ναυτική και διπλωματική ένταση στα όρια των διεθνών και ελληνικών χωρικών υδάτων.

Ο φόβος επανάληψης ενός ανάλογου σκηνικού είναι υπαρκτός, δεδομένου ότι η Άγκυρα συνηθίζει να εκδίδει αντί-NAVTEX αμφισβητώντας τη δικαιοδοσία των ελληνικών αρχών να εκδίδουν ναυτικές οδηγίες σε περιοχές της ελληνικής δυνητικής ή οριοθετημένης αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Η Αθήνα, από την πλευρά της, έχει καταστήσει σαφές ότι οι έρευνες διεξάγονται σε απόλυτη συμφωνία με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), έχοντας προβεί σε όλες τις νόμιμες ειδοποιήσεις προς τη διεθνή ναυσιπλοΐα.

Η στρατηγική της Αθήνας και τα επόμενα βήματα

Η ελληνική κυβέρνηση δηλώνει προετοιμασμένη σε διπλωματικό και επιχειρησιακό επίπεδο να διαχειριστεί κάθε ενδεχόμενη πρόκληση, διατηρώντας ταυτόχρονα ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με τη γείτονα χώρα για την αποφυγή ανεπιθύμητης κλιμάκωσης επί του πεδίου. Στόχος παραμένει η συνέχιση του ερευνητικού προγράμματος χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας.

Η αποστολή του Abeille Marengo θα παρακολουθείται στενά από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, καθώς η ομαλή ολοκλήρωση των ερευνών αποτελεί προϋπόθεση για την ανάθεση των επόμενων φάσεων κατασκευής του έργου, το οποίο αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της ενεργειακής αρχιτεκτονικής της Ανατολικής Μεσογείου.