GSI: Σε πλήρη επιφυλακή η Αθήνα για τις έρευνες στην Κάσο – Το σχέδιο της Άγκυρας για οικονομικό «μπλόκο»

Σε κατάσταση αυξημένης ετοιμότητας βρίσκεται η Αθήνα ενόψει της επανέναρξης των ερευνητικών εργασιών για το στρατηγικής σημασίας έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, του Great Sea Interconnector (GSI). Μετά τα γεγονότα του περασμένου καλοκαιριού στην ευρύτερη θαλάσσια περιοχή της Κάσου, οι ελληνικές αρχές προετοιμάζονται για όλα τα πιθανά σενάρια, καθώς η τουρκική πλευρά εξακολουθεί να αμφισβητεί εμπράκτως τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Η τουρκική στρατηγική: Στόχος το οικονομικό αδιέξοδο του έργου

Η τουρκική τακτική γύρω από το ενεργειακό καλώδιο φαίνεται πως δεν εστιάζει αποκλειστικά σε μια στρατιωτική κλιμάκωση, αλλά σε μια σταδιακή φθορά που θα καταστήσει την υλοποίηση της διασύνδεσης ανέφικτη. Όπως προειδοποίησε μιλώντας στο parapolitika.gr ο αναλυτής Σπύρος Μπελεγράτης, ο βασικός στόχος της Άγκυρας είναι «να καταστεί το έργο οικονομικά ασύμφορο». Μέσα από συνεχείς παρενοχλήσεις, NAVTEX και την επίκληση του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου, η γειτονική χώρα επιδιώκει να δημιουργήσει ένα καθεστώς αβεβαιότητας.

Η παρατεταμένη καθυστέρηση των ερευνών, η αύξηση του ασφαλιστικού κόστους για τα εμπλεκόμενα ερευνητικά σκάφη και η ενδεχόμενη διστακτικότητα των διεθνών επενδυτών αποτελούν εργαλεία της τουρκικής πίεσης. Με τη μέθοδο αυτή, η Άγκυρα αποσκοπεί να εξουδετερώσει ένα κρίσιμο γεωπολιτικό εγχείρημα χωρίς να αναλάβει το κόστος μιας ευθείας στρατιωτικής σύγκρουσης με κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η απάντηση της Αθήνας: Διπλωματική ψυχραιμία και επιχειρησιακή αποτροπή

Απέναντι στις τουρκικές προκλήσεις, το ελληνικό επιτελείο ακολουθεί μια γραμμή συνδυασμένης αποτροπής και νομικής θωράκισης. Οι έρευνες διεξάγονται σε περιοχή όπου η Ελλάδα διαθέτει πλήρη δικαιώματα έρευνας και εκμετάλλευσης, κατοχυρωμένα τόσο από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) όσο και από τη συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) με την Αίγυπτο.

Το Υπουργείο Εξωτερικών και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας βρίσκονται σε διαρκή συντονισμό, ενώ μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και του Λιμενικού Σώματος παρακολουθούν στενά τις κινήσεις στην περιοχή. Η ελληνική πλευρά διαμηνύει πως δεν προτίθεται να υποχωρήσει από τον σχεδιασμό της, διατηρώντας ταυτόχρονα ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας για την αποφυγή ανεπιθύμητης κλιμάκωσης, χωρίς όμως αυτό να μεταφράζεται σε ανοχή τετελεσμένων.

Το ευρωπαϊκό διακύβευμα της ενεργειακής ασφάλειας

Το GSI δεν αποτελεί ένα αμιγώς διμερές ελληνοκυπριακό έργο, αλλά Έργο Κοινού Ενδιαφέροντος (PCI) της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο χρηματοδοτείται με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Η ολοκλήρωσή του θα θέσει τέλος στην ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου, ενισχύοντας ταυτόχρονα τον ρόλο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου ως αξιόπιστου ενεργειακού διαδρόμου για την Ευρώπη.

Για τον λόγο αυτό, οι εξελίξεις νοτίως της Κάσου ξεπερνούν τα στενά όρια των ελληνοτουρκικών σχέσεων. Η επιτυχής ολοκλήρωση των βυθομετρικών ερευνών αποτελεί crash test για τη δυνατότητα της Ευρώπης να προστατεύσει τις στρατηγικές της υποδομές απέναντι στον αναθεωρητισμό της «Γαλάζιας Πατρίδας».