Γεωπολιτική αβεβαιότητα λόγω των τουρκικών “θαλάσσιων πάρκων” και οι επιπτώσεις στον GSI

Η πρόσφατη μονομερής θεσμοθέτηση «θαλάσσιων πάρκων» από την Άγκυρα σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο επαναφέρει στο προσκήνιο την τουρκική στρατηγική του αναθεωρητισμού, θέτοντας νέες προκλήσεις για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα. Οι ενέργειες αυτές, οι οποίες επισημοποιήθηκαν με Προεδρικά Διατάγματα, επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα, αμφισβητώντας ευθέως τη νομιμότητα και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, κανένα κράτος δεν διατηρεί το δικαίωμα να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση προστατευόμενων περιοχών εκτός της εθνικής του δικαιοδοσίας. Ωστόσο, τα τουρκικά σχέδια εκτείνονται σε περιοχές διεθνών υδάτων, αλλά και εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, κοντά στη Λήμνο, τη Σαμοθράκη και το σύμπλεγμα του Καστελλόριζου, επιχειρώντας στην ουσία τον γεωγραφικό αποκλεισμό του τελευταίου και υποβαθμίζοντας την επήρεια των ελληνικών νησιών.

Ο κύριος στόχος της τουρκικής πλευράς φαίνεται πως είναι η παρεμπόδιση κρίσιμων ενεργειακών και αναπτυξιακών έργων, όπως η υλοποίηση του GSI (Great Sea Interconnector). Μέσω αυτής της τακτικής, η Άγκυρα φιλοδοξεί να επιβάλει καθεστώς προέγκρισης για οποιαδήποτε υποθαλάσσια έρευνα ή πόντιση καλωδίου, προσδίδοντας έμμεση νομιμοποίηση στο ανυπόστατο τουρκolυβικό μνημόνιο και στο δόγμα της «γαλάζιας πατρίδας». Παράλληλα, οι συνεχείς παρενοχλήσεις και η δημιουργία κλίματος αβεβαιότητας αποσκοπούν στην αύξηση του επενδυτικού ρίσκου και του κόστους ασφάλισης για τα εμπλεκόμενα μέρη.

Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις, η ελληνική διπλωματία καλείται να διατηρήσει μια στάση αποφασιστικότητας. Πέρα από την άμεση αντίδραση του υπουργείου Εξωτερικών, απαιτείται η συστηματική ενημέρωση των διεθνών οργανισμών, όπως ο ΟΗΕ, το ΝΑΤΟ και η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και των συμμάχων χωρών. Η θωράκιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας και η διαφύλαξη της ελεύθερης ναυσιπλοΐας παραμένουν αδιαπραγμάτευτες προτεραιότητες για την αποτροπή περαιτέρω κλιμάκωσης.