ECDC: Απόλυτη κυριαρχία της γρίπης τύπου Α στην Ευρώπη – Στο 92% η νέα υποομάδα Κ

Την καθολική επικράτηση της γρίπης τύπου Α στη γηραιά ήπειρο κατά την περίοδο επιτήρησης 2025–2026 αποτυπώνει η νέα επιδημιολογική έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC). Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο της περιόδου είναι η ραγδαία διασπορά μιας νεότερης γενετικής παραλλαγής, της υποομάδας Κ, η οποία εκτόπισε τα προηγούμενα στελέχη και ανιχνεύθηκε στη συντριπτική πλειονότητα των αναλυθέντων δειγμάτων.

Η επικράτηση του στελέχους A(H3N2) και η άνοδος της υποομάδας Κ

Η έκθεση του ECDC βασίζεται σε δεδομένα επιτήρησης από 30 ευρωπαϊκές χώρες και καλύπτει το διάστημα από τα τέλη Σεπτεμβρίου 2025 έως τα μέσα Αυγούστου 2026. Στο πλαίσιο των εργαστηριακών ελέγχων καταγράφηκαν συνολικά 256.967 ανιχνεύσεις ιών γρίπης, επιβεβαιώνοντας την έντονη κυκλοφορία του παθογόνου στην κοινότητα κατά τους χειμερινούς και εαρινούς μήνες.

Από το σύνολο των δειγμάτων όπου κατέστη δυνατός ο περαιτέρω εργαστηριακός προσδιορισμός (σε 4.161 περιπτώσεις ο τύπος παρέμεινε ακαθόριστος), εξετάστηκαν ενδελεχώς 56.946 ιοί γρίπης τύπου Α. Η κατανομή των υποτύπων ανέδειξε ως κυρίαρχο τον A(H3N2) με ποσοστό 65%, ενώ ο υπότυπος A(H1N1)pdm09 ακολούθησε με ποσοστό 35%.

Το επιστημονικό ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στη γενετική ανάλυση 9.538 δειγμάτων του A(H3N2). Σύμφωνα με τα ευρήματα, το 92% των δειγμάτων αυτών ταυτοποιήθηκε ως η νεότερη υποομάδα Κ. Η συγκεκριμένη παραλλαγή φέρει χαρακτηριστικές μεταβολές σε βασική πρωτεΐνη της επιφάνειας του ιού. Οι ειδικοί του ECDC διευκρινίζουν ότι οι γενετικές αυτές τροποποιήσεις αποτελούν κρίσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της μεταλλακτικής πορείας του ιού και δεν συνεπάγονται αυτόματα αυξημένη λοιμογόνο δύναμη ή πρόκληση σοβαρότερης κλινικής εικόνας στους ασθενείς.

Μεταλλάξεις στον υπότυπο A(H1N1)pdm09 και αντιιική θεραπεία

Αντίστοιχη δυναμική γενετικής εξέλιξης καταγράφηκε και στον έτερο υπότυπο της γρίπης Α, τον A(H1N1)pdm09. Στα δείγματα που υποβλήθηκαν σε γονιδιωματικό έλεγχο, η νεότερη υποομάδα D.3.1.1 εντοπίστηκε σε ποσοστό 95%, γεγονός που αποδεικνύει τη συνεχή προσαρμογή των ιών γρίπης στον ανθρώπινο πληθυσμό.

Ενθαρρυντικά δεδομένα για τα αντιιικά φάρμακα

Παρά τη μεταλλακτική δραστηριότητα των στελεχών, η έκθεση του ECDC περιλαμβάνει καθησυχαστικά στοιχεία αναφορικά με τη διαθέσιμη φαρμακευτική φαρέτρα. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι ευαισθησίας έδειξαν ότι η μεγάλη πλειονότητα των στελεχών παραμένει ευάλωτη στα εγκεκριμένα αντιιικά σκευάσματα, τα οποία δρουν αναστέλλοντας τον πολλαπλασιασμό του ιού στον οργανισμό.

Μόνο σε ένα περιορισμένο ποσοστό δειγμάτων καταγράφηκαν ενδείξεις μειωμένης ευαισθησίας σε συγκεκριμένες θεραπευτικές ουσίες. Οι υγειονομικές αρχές υπογραμμίζουν πάντως ότι οι συγκεκριμένες εκτιμήσεις προέρχονται από εργαστηριακά πειράματα (in vitro) και δεν μεταφράζονται απαραίτητα σε μειωμένη κλινική αποτελεσματικότητα κατά τη θεραπεία των νοσούντων στην πράξη. Το ECDC συνεχίζει τη στενή παρακολούθηση των στελεχών για την έγκαιρη προσαρμογή των εμβολιαστικών στρατηγικών.