Βέλγιο: Αναβάλλεται η απαγόρευση του καπνίσματος στους εξωτερικούς χώρους εστίασης

Σε προσωρινή αναδίπλωση οδηγείται η κυβέρνηση του Βελγίου σχετικά με τη διεύρυνση των αντικαπνιστικών περιορισμών, καθώς αποφασίστηκε η αναβολή της απαγόρευσης του καπνίσματος στους εξωτερικούς χώρους των καταστημάτων εστίασης και των καφετεριών. Το φιλόδοξο μέτρο, το οποίο ήταν προγραμματισμένο να τεθεί σε πλήρη ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, «παγώνει» επ’ αόριστον, παρέχοντας μια σημαντική ανάσα χρόνου στις επιχειρήσεις του κλάδου αλλά και στους καπνιστές.

Το νομικό «μπλόκο» και οι αντιδράσεις των επαγγελματιών

Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico, η αιτία της αναβολής εντοπίζεται στις νομικές παρατηρήσεις και ενστάσεις που διατύπωσε το βελγικό Συμβούλιο της Επικρατείας. Το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο ζήτησε ουσιαστικές τροποποιήσεις και επαναδιατυπώσεις σε επιμέρους προβλέψεις του νομοθετικού σχεδίου, αναγκάζοντας τις αρμόδιες αρχές να επανεξετάσουν το πλαίσιο εφαρμογής του.

Κεντρικός αρχιτέκτονας και υποστηρικτής της εν λόγω πρωτοβουλίας είναι ο σοσιαλδημοκράτης υπουργός Υγείας της χώρας, Φρανκ Βαντενμπρούκε, ο οποίος επιδιώκει σταθερά τη σταδιακή εξάλειψη του καπνίσματος από κάθε δημόσιο χώρο συνάθροισης. Σε επίσημη τοποθέτηση του γραφείου του υπουργού, η οποία μεταδόθηκε από το βελγικό δίκτυο VRT, επιβεβαιώθηκε ότι το Συμβούλιο της Επικρατείας απαίτησε στοχευμένες προσαρμογές. Όπως διευκρινίστηκε, οι νομικές και υγειονομικές υπηρεσίες επεξεργάζονται ήδη τις απαραίτητες διορθώσεις, ωστόσο για την ώρα δεν έχει οριστεί νέα δεσμευτική ημερομηνία για την έναρξη ισχύος της απαγόρευσης.

Η εξέλιξη αυτή έγινε δεκτή με ανακούφιση από τους επαγγελματίες του κλάδου HORECA (ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφέ). Οι εκπρόσωποι της εστίασης είχαν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις από την πρώτη στιγμή, υποστηρίζοντας ότι η απαγόρευση του καπνίσματος στις υπαίθριες βεράντες θα επέφερε βαρύ πλήγμα στον κύκλο εργασιών τους, σε μια περίοδο παρατεταμένης οικονομικής πίεσης.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο και ο στόχος για «γενιά χωρίς καπνό» έως το 2040

Παρά την αναβολή, οι βελγικές αρχές ξεκαθαρίζουν ότι η στρατηγική τους για τη δημόσια υγεία παραμένει αμετάβλητη. Κεντρικός πυλώνας της κυβερνητικής πολιτικής είναι η δημιουργία μιας «γενιάς χωρίς καπνό» έως το 2040. Η πρόκληση είναι μεγάλη, καθώς σχεδόν ένας στους τέσσερις κατοίκους στο Βέλγιο εξακολουθεί να καπνίζει, ενώ το 19% του πληθυσμού δηλώνει καθημερινός καπνιστής. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ήδη υιοθετηθεί αυστηροί περιορισμοί σε αεροδρόμια, καθώς και η απαγόρευση των αρωματισμένων ηλεκτρονικών τσιγάρων.

Η προσπάθεια του Βελγίου εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κύμα σκλήρυνσης της αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Στη Γαλλία, το κάπνισμα έχει ήδη απαγορευτεί σε παραλίες, δημόσιους κήπους και περιμετρικά σχολικών συγκροτημάτων. Αντίστοιχα, στην Ισπανία προωθείται σχέδιο νόμου για την επέκταση των απαγορεύσεων σε υπαίθριες βεράντες και πλατείες, με παράλληλους περιορισμούς στο άτμισμα, προκαλώντας παρόμοιες αντιδράσεις από τον επιχειρηματικό κόσμο.

Η περίπτωση του Βελγίου αποδεικνύει τις πολυπλοκότητες που ανακύπτουν στη σύγκρουση ανάμεσα στις επιταγές της προληπτικής ιατρικής και στις λειτουργικές συνήθειες της αγοράς και των πολιτών, με τις Βρυξέλλες να αναζητούν πλέον τη χρυσή τομή μεταξύ νομιμότητας, οικονομικής βιωσιμότητας και δημόσιας υγείας.