Μάνος Χατζιδάκις: Στο φως έξι ανέκδοτα τραγούδια από το έργο «Οι Παίδες επί Κολωνώ»

Ένα πολύτιμο κομμάτι από το ανεξάντλητο μουσικό αρχείο του Μάνου Χατζιδάκι παραδίδεται για πρώτη φορά στο κοινό, φωτίζοντας μία λιγότερο γνωστή αλλά εξαιρετικά δημιουργική περίοδο του κορυφαίου Έλληνα δημιουργού. Με αφορμή την επέτειο των γενεθλίων του συνθέτη, κυκλοφόρησε επίσημα το έργο «Οι Παίδες επί Κολωνώ», το οποίο περιλαμβάνει συνολικά δεκατρία τραγούδια. Ανάμεσά τους, έξι ανέκδοτες συνθέσεις ηχογραφήθηκαν για πρώτη φορά στις αυθεντικές τους ενορχηστρώσεις, με τη φωνή του Αλκίνοου Ιωαννίδη και τη συνοδεία της Χορωδίας Δωματίου Αθηνών, υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια του Γιώργου Χατζιδάκι.

Το παρασκήνιο μιας ξεχασμένης σκηνικής καντάτας

Το έργο γράφτηκε κατά την περίοδο 1977-1978 και σχεδιάστηκε αρχικά ως μια σκηνική καντάτα, προορισμένη να παρουσιαστεί ως οπτικοακουστικό δρώμενο στην ιστορική συνοικία του Κολωνού. Ωστόσο, η καλλιτεχνική τόλμη του εγχειρήματος συνάντησε την απροθυμία των τοπικών αρχών της εποχής, με αποτέλεσμα το σχέδιο να ναυαγήσει και το υλικό να παραμείνει στο συρτάρι του συνθέτη σχεδόν ολοκληρωμένο. Στη χρονολογική διαδρομή του Χατζιδάκι, οι «Παίδες επί Κολωνώ» τοποθετούνται ανάμεσα στα εμβληματικά «Παράλογα» (1976) και την αυτοβιογραφική «Εποχή της Μελισσάνθης» (1980).

Όπως σημείωνε ο ίδιος ο Μάνος Χατζιδάκις σε χειρόγραφο σημείωμά του τον Μάρτιο του 1978, το έργο αποτελεί «μια σπουδή στο μάγκικο ύφος του ’30», όπου οι ήρωες «παίζουν μέσα στη γοητεία των ημιτονίων» και συνθέτουν ελληνικές εικόνες έρωτα, αθλιότητας και απελπισίας. Τους στίχους υπογράφουν, πέρα από τον ίδιο, σπουδαίες μορφές του ελληνικού λόγου: ο Νίκος Γκάτσος, ο Μάνος Ελευθερίου, ο Μιχάλης Μπουρμπούλης και η Αγαθή Δημητρούκα.

Η διαλεκτική σχέση με το ρεμπέτικο και τη λαϊκή ψυχή

«Οι Παίδες επί Κολωνώ» δεν συνιστούν μια απλή αναπαραγωγή λαϊκών φορμών, αλλά έναν βαθύ φόρο τιμής στον λαϊκό πολιτισμό μέσα από το ιδιαίτερο αισθητικό πρίσμα του συνθέτη. Το έργο γεφυρώνει την αρχαία τραγωδία με το αστικό λαϊκό τραγούδι, φέρνοντας σε διάλογο μορφές όπως ο Οιδίποδας και ο Βασίλης Τσιτσάνης, ενώ αποτυπώνει παράλληλα τον παλμό και τα πρόσωπα μιας λαϊκής γειτονιάς της Αθήνας.

Η σχέση του Χατζιδάκι με το ρεμπέτικο υπήρξε δομική και καθοριστική για τη νεοελληνική μουσική, αρχής γενομένης από την ιστορική διάλεξη του 1949 στο Θέατρο Τέχνης με την παρουσία του Μάρκου Βαμβακάρη. Στους «Παίδες επί Κολωνώ», αυτή η σχέση αποκτά μια νέα, μεταποιημένη διάσταση χωρίς ίχνος επιτήδευσης ή πρόθεσης για εμπορική επιτυχία.

Τα νέα κομμάτια και η κυκλοφορία

Ανάμεσα στα ανέκδοτα διαμάντια της νέας έκδοσης ξεχωρίζουν τα τραγούδια «Ένα φάντασμα τη νύχτα», «Παίδες, οι εν τη ασφάλτω», «Επειδή ήμασταν πολλοί», «Όλοι οι άγγελοι τ’ ουρανού», «Στο σταυρό, στο σώμα εκείνο», καθώς και η χορωδιακή «Μετάβαση». Το άλμπουμ συμπληρώνεται από συνθέσεις που είχαν ηχογραφηθεί αποσπασματικά στο παρελθόν, όπως το «Βρέχει στο σιδεράδικο» και «Τα βράδια της Σαρακοστής».

Η έκδοση κυκλοφορεί σε βινύλιο αλλά και σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες από την Panik Oxygen, προσφέροντας στους λάτρεις του ελληνικού πολιτισμού μια σπάνια ευκαιρία επανεκτίμησης του έργου μιας από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα.