Meta: Νομικοί προειδοποιούν ότι οι νέοι όροι επιτρέπουν τη χρήση ειδησεογραφικού περιεχομένου για εκπαίδευση AI

Η πρόσφατη αναθεώρηση των επιχειρηματικών όρων χρήσης της Meta δεν επαρκεί για να κατευνάσει τις έντονες ανησυχίες των εκδοτών διεθνώς σχετικά με την απόξεση δεδομένων (web scraping) για την ανάπτυξη μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης. Παρά τη διαγραφή ορισμένων ρητών διατυπώσεων που προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων, διακεκριμένοι νομικοί εμπειρογνώμονες προειδοποιούν ότι το συμβατικό πλαίσιο του τεχνολογικού κολοσσού διατηρεί επικίνδυνα «παραθυράκια» σε βάρος των ειδησεογραφικών ιστοσελίδων.

Η αφαίρεση της λέξης «εκπαίδευση» και οι νομικές ασάφειες

Αρχικά, οι νέοι όροι της Meta για τους επαγγελματικούς λογαριασμούς, οι οποίοι τίθενται σε εφαρμογή στις 30 Οκτωβρίου, ανέφεραν ρητά ότι η εταιρεία διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιεί «οποιοδήποτε περιεχόμενο» από ιστότοπους που συνδέονται με επιχειρηματικό προφίλ, προκειμένου να «αναπτύσσει, να ερευνά και να εκπαιδεύει» τα προϊόντα της. Η διατύπωση αυτή σήμανε συναγερμό στον εκδοτικό κλάδο, καθώς άφηνε ανοιχτό το ενδεχόμενο οι εμπορικοί όροι να υπερισχύουν τεχνικών οδηγιών αποκλεισμού, όπως το αρχείο robots.txt, το οποίο παραδοσιακά αποτρέπει την άντληση περιεχομένου από μηχανές αναζήτησης και web scrapers.

Μετά τις σφοδρές αντιδράσεις, η Meta αφαίρεσε τη λέξη «εκπαίδευση» (train). Ωστόσο, νομικοί αναλυτές κρίνουν την κίνηση αυτή ως καθαρά προσχηματική. Ο Τζέιμς Γκρίμελμαν, καθηγητής ψηφιακού και πληροφοριακού δικαίου στη νομική σχολή του Πανεπιστημίου Cornell, δήλωσε στο Nieman Lab ότι η τροποποίηση «δεν κάνει τίποτα για να περιορίσει τη φράση “σχετίζεται με τα προϊόντα ή τις υπηρεσίες σας”, η οποία θα επέτρεπε στη Meta να αποξέει ολόκληρους ιστοτόπους».

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Ματ Τόπικ, εξειδικευμένος δικηγόρος πνευματικής ιδιοκτησίας στη Loevy & Loevy, υπογράμμισε ότι το κείμενο εξακολουθεί να επιτρέπει την εκμετάλλευση περιεχομένου για την «ανάπτυξη» οποιουδήποτε επιχειρηματικού προϊόντος. Καθώς η έννοια της ανάπτυξης (development) είναι εξαιρετικά ευρεία, δύναται κάλλιστα να περιλαμβάνει και την εκπαίδευση αλγορίθμων AI για επαγγελματικά εργαλεία της εταιρείας.

Η απάντηση της Meta και η ισχύς του robots.txt

Από την πλευρά της, η Meta απορρίπτει τις κατηγορίες, επιμένοντας ότι οι αλλαγές δεν αποσκοπούν στη δωρεάν άντληση ειδησεογραφικού περιεχομένου. Σε επίσημη δήλωσή του στο The Verge, ο εκπρόσωπος της Meta, Ντάνιελ Ρόμπερτς, τόνισε ότι «οι κάτοχοι περιεχομένου μπορούν να χρησιμοποιούν το robots.txt για να δηλώνουν τις προτιμήσεις τους». Παράλληλα, διαβεβαίωσε πως η επικαιροποίηση των όρων δεν αφορά το scraping ειδησεογραφικών sites και δεν εκχωρεί στην εταιρεία νέα δικαιώματα που θα μπορούσαν να υπερβούν τις τεχνικές εντολές αποκλεισμού.

Η συνεχιζόμενη σύγκρουση εκδοτών και Big Tech

Το ζήτημα αντικατοπτρίζει τη βαθιά και διαρκή ρήξη μεταξύ των ομίλων μέσων ενημέρωσης και των κολοσσών της τεχνολογίας. Στην εποχή της παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (Generative AI), πλατφόρμες όπως η Meta, η Google και η OpenAI αναζητούν αδιάκοπα τεράστιες ποσότητες αξιόπιστων δεδομένων για να τροφοδοτήσουν τα συστήματά τους. Οι εκδότες, ωστόσο, διεκδικούν διαφάνεια, σεβασμό των πνευματικών δικαιωμάτων και δίκαιη αποζημίωση, επισημαίνοντας ότι οι διφορούμενες συμβατικές διατυπώσεις θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς δημοσιογραφικού περιεχομένου.