Κίνα: Πώς η εσωτερική κρίση μετατρέπεται σε όπλο για μια πρωτοφανή εξαγωγική έκρηξη

Μια δυσεξήγητη για πολλούς αντίφαση διαμορφώνει το νέο τοπίο της κινεζικής οικονομίας: την ώρα που η εγχώρια κατανάλωση ασθμαίνει και η αγορά κλυδωνίζεται, η χώρα καταγράφει ιστορικά ρεκόρ στις διεθνείς αγορές. Η αδυναμία στο εσωτερικό της δεύτερης ισχυρότερης οικονομίας του πλανήτη λειτουργεί τελικά ως καταλύτης, αναγκάζοντας το Πεκίνο να μετατραπεί σε μια επιθετική εξαγωγική υπερδύναμη, με τις συνολικές ετήσιες εξαγωγές να εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν το ιστορικό ορόσημο των 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.

Τον Σεπτέμβριο, οι κινεζικές εξαγωγές κατέγραψαν άλμα της τάξης του 36,3% σε ετήσια βάση, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη μηνιαία άνοδο από τον Ιούλιο του 2010. Σε αντίθεση με το παρελθόν, όταν η χώρα βασιζόταν σε φθηνά καταναλωτικά προϊόντα χαμηλής προστιθέμενης αξίας, το τρέχον κύμα εξωστρέφειας επικεντρώνεται στρατηγικά στην υψηλή τεχνολογία, από την τεχνητή νοημοσύνη και τα έξυπνα δίκτυα μέχρι τα ηλεκτρικά οχήματα και τα smartphones.

Η κατάρρευση του real estate και η ανακατεύθυνση των κεφαλαίων

Το οξύμωρο αυτό φαινόμενο απορρέει άμεσα από τα βαθιά τραύματα της εγχώριας οικονομίας. Η παρατεταμένη κρίση στην αγορά ακινήτων εξανέμισε τα οικογενειακά περιουσιακά στοιχεία, ενώ οι συνέπειες της πανδημίας –σε συνδυασμό με την ισχνή κρατική ενίσχυση προς τα νοικοκυριά– πάγωσαν την αγοραστική διάθεση. Με τους εγχώριους καταναλωτές απρόθυμους να ξοδέψουν και τον συνολικό ρυθμό ανάπτυξης να επιβραδύνει κοντά στο 4,6%, οι κινεζικές εταιρείες αναγκάζονται να στραφούν μαζικά στο εξωτερικό προκειμένου να διασφαλίσουν την επιβίωσή τους.

Την ίδια ώρα, το σπάσιμο της κτηματομεσιτικής φούσκας απελευθέρωσε τεράστιους πόρους. Καθώς οι πωλήσεις γης κατέγραψαν φέτος βουτιά 30%, τα τραπεζικά κεφάλαια που άλλοτε τροφοδοτούσαν τους κατασκευαστικούς κολοσσούς διοχετεύθηκαν μαζικά προς τη μεταποίηση και τη βιομηχανία. Παράλληλα, ο αποπληθωρισμός στις τιμές παραγωγού ενίσχυσε δραστικά την τιμολογιακή ανταγωνιστικότητα των κινεζικών επιχειρήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Γεωοικονομικές ισορροπίες και οι ανησυχίες της Δύσης

Αυτή η άνευ προηγουμένου βιομηχανική υπερπαραγωγή προκαλεί σοβαρές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο. Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες απορροφούν πρόθυμα τα ποιοτικά και προσιτά κινεζικά προϊόντα, έστω κι αν αυτό υπονομεύει τη δική τους εγχώρια παραγωγή. Ωστόσο, η εξαγωγή κινεζικού αποπληθωρισμού δημιουργεί έντονες ανησυχίες στις προηγμένες βιομηχανικές δυνάμεις.

Παράλληλα, οι εμπορικοί φραγμοί που είχε εγκαινιάσει ο Ντόναλντ Τραμπ δεν απέδωσαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα, καθώς εν τέλει λειτούργησαν ως επιταχυντής για την αναζήτηση νέων αγορών από το Πεκίνο. Υπό αυτές τις συνθήκες, η Ευρώπη αναδεικνύεται ίσως στον μοναδικό δρώντα που διαθέτει τόσο το ειδικό οικονομικό βάρος όσο και τη διάθεση να ορθώσει συντονισμένη αντίσταση, αξιώνοντας εμπορικές παραχωρήσεις απέναντι στην κινεζική εξαγωγική πλημμυρίδα.