Σουηδία: Στο τραπέζι ξανά η e-krona υπό την πίεση του ψηφιακού ευρώ και των stablecoins

Η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας (Riksbank) επαναφέρει μετ’ επιτάσεως στο προσκήνιο το ζήτημα της έκδοσης ενός ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας (CBDC). Καθώς τα σχέδια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για το ψηφιακό ευρώ επιταχύνονται και η δυναμική των ιδιωτικών σταθερών νομισμάτων (stablecoins) ενισχύεται, η Στοκχόλμη καλείται να επανεξετάσει άμεσα τη στάση της απέναντι στην e-krona, προκειμένου να διαφυλάξει τη νομισματική της κυριαρχία.

Ο κίνδυνος περιθωριοποίησης του εθνικού νομίσματος

Παρότι η Σουηδία υπήρξε πρωτοπόρος στη διερεύνηση της τεχνολογίας blockchain για νομισματική χρήση, κυβερνητική έκθεση το 2023 είχε κρίνει πως δεν υπήρχε επείγουσα ανάγκη για την κυκλοφορία ψηφιακής κορόνας. Ωστόσο, τα δεδομένα έχουν μεταβληθεί ριζικά. Η Σουηδία αποτελεί πλέον σχεδόν εξ ολοκλήρου μια κοινωνία χωρίς μετρητά, με πρόσφατη έρευνα της Riksbank να αποκαλύπτει ότι μόλις το 5% των πολιτών χρησιμοποίησε φυσικό χρήμα για την τελευταία του συναλλαγή.

Ο υποδιοικητής της Riksbank, Περ Γιάνσον, προειδοποίησε ότι εάν η σουηδική κορόνα δεν αποκτήσει μια λειτουργική ψηφιακή έκδοση, κινδυνεύει να χάσει έδαφος έναντι ισχυρότερων και πιο ευέλικτων διασυνοριακών μέσων πληρωμής. Σε επιστολή της προς το σουηδικό κοινοβούλιο, η κεντρική τράπεζα υπογράμμισε ότι τυχόν αποδυνάμωση της θέσης του εθνικού νομίσματος θα υπονόμευε τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής και θα δημιουργούσε σοβαρές αναταράξεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας.

Ανθεκτικότητα πληρωμών και εθνική ασφάλεια

Πέρα από τις αμιγώς οικονομικές παραμέτρους, η συζήτηση για την e-krona εντάσσεται πλέον και στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο της σουηδικής στρατηγικής «συνολικής άμυνας». Σε ένα περιβάλλον αυξημένων υβριδικών και κυβερνοαπειλών, η αδιάλειπτη λειτουργία του συστήματος πληρωμών θεωρείται κρίσιμη υποδομή ζωτικής σημασίας.

Όπως επισημαίνει η Αμάντα Σάντστρομ, ανώτερη μακροοικονομική αναλύτρια του τραπεζικού ομίλου SEB, η ικανότητα εκτέλεσης συναλλαγών υπό συνθήκες κρίσης, όπως σε περιπτώσεις εκτεταμένων διακοπών ρεύματος ή εξωτερικών επιθέσεων, αποτελεί έναν από τους πιο ευάλωτους κρίκους της κοινωνίας. Υπό αυτό το πρίσμα, η θωράκιση του χρηματοπιστωτικού τομέα με κρατικά ελεγχόμενα ψηφιακά εργαλεία μετατρέπεται σε ζήτημα πρώτης γραμμής για την εθνική ασφάλεια.

Το ορόσημο του 2029 και η πίεση του χρόνου

Η προοπτική εισαγωγής του ψηφιακού ευρώ από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία τοποθετείται χρονικά γύρω στο 2029, λειτουργεί ως καταλύτης εξελίξεων. Παρότι η τελική απόφαση ανήκει στο σουηδικό κοινοβούλιο, η Riksbank προειδοποιεί ότι η προετοιμασία του απαραίτητου νομοθετικού και τεχνικού πλαισίου απαιτεί τουλάχιστον μία πενταετία.

Σύμφωνα με την εκτίμηση της ηγεσίας της κεντρικής τράπεζας, η Σουηδία οφείλει να ξεκινήσει άμεσα τις σχετικές διεργασίες, ώστε να αποφύγει τον κίνδυνο νομισματικού εγκλωβισμού σε ξένες ή ιδιωτικές τεχνολογικές πλατφόρμες και να διατηρήσει την αυτονομία της στην ψηφιακή εποχή των πληρωμών.