Εμβολιασμός ευπαθών ομάδων: Γιατί παραμένουν τα κενά προστασίας παρά τις επιστημονικές συστάσεις

Παρά τη διαθεσιμότητα ασφαλών εμβολίων και την ύπαρξη σαφών επιστημονικών κατευθυντήριων γραμμών, ένα σημαντικό ποσοστό πολιτών που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες παραμένει χωρίς επαρκή ανοσολογική κάλυψη. Το ανησυχητικό αυτό έλλειμμα πρόληψης τέθηκε στο επίκεντρο του επιστημονικού σεμιναρίου που διοργάνωσε ο Πανελλήνιος Σύλλογος Επισκεπτών Υγείας (ΠΣΕΥ), με τίτλο «Από τα δεδομένα στην πράξη: Εμβολιαστική κάλυψη ευπαθών ομάδων υψηλού κινδύνου», αναδεικνύοντας τις αιτίες αλλά και τις λύσεις για την αποτελεσματική θωράκιση της δημόσιας υγείας.

Εξατομικευμένη προσέγγιση πέρα από το ηλικιακό κριτήριο

Κατά τη διάρκεια των τοποθετήσεων, αναδείχθηκε το γεγονός ότι η ηλικία δεν αποτελεί πλέον τον μοναδικό δείκτη αξιολόγησης του κινδύνου. Ο καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Ιατρικής της Εκπαίδευσης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Εμμανουήλ Σμυρνάκης, επεσήμανε ότι παράγοντες όπως τα χρόνια νοσήματα, η ανοσοκαταστολή, η κύηση και η επαγγελματική έκθεση επιβάλλουν εξατομικευμένη εκτίμηση των αναγκών κάθε πολίτη.

Σύμφωνα με τον κ. Σμυρνάκη, η απλή δημοσίευση συστάσεων δεν αρκεί. Απαιτείται ενεργητική προσέγγιση των ενηλίκων υψηλού κινδύνου από το υγειονομικό προσωπικό, καθώς και ενίσχυση της σχέσης εμπιστοσύνης μεταξύ ιατρού και ασθενούς, προκειμένου να καταπολεμηθεί ο δισταγμός και να προγραμματιστούν έγκαιρα οι αναγκαίες δόσεις.

Παιδιά και έφηβοι: Ο κρίσιμος συντονισμός παιδιάτρου και ειδικών

Στις ιδιαιτερότητες του παιδιατρικού πληθυσμού με υποκείμενα νοσήματα αναφέρθηκε η καθηγήτρια Παιδιατρικής Παθολογίας Λοιμώξεων του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Βάνα Παπαευαγγέλου. Όπως εξήγησε, οι θεραπείες και η φύση των χρόνιων παθήσεων συχνά επιβάλλουν τροποποιήσεις στο βασικό εμβολιαστικό σχήμα.

Η καθηγήτρια υπογράμμισε την ανάγκη συστηματικού ελέγχου του βιβλιαρίου υγείας και άμεσης αναπλήρωσης των δόσεων που έχουν παραλειφθεί. Δεδομένου ότι τα παιδιά αυτά παρακολουθούνται κυρίως από εξειδικευμένους ιατρούς (π.χ. ογκολόγους, νεφρολόγους), καθίσταται απολύτως απαραίτητη η στενή συνεργασία τους με τον γενικό παιδίατρο, ώστε η εμβολιαστική πρόληψη να παραμένει αναπόσπαστο κομμάτι της συνολικής φροντίδας.

Ο ρόλος των ΤΟΜΥ, τα ψηφιακά εργαλεία και η συμμετοχή των ασθενών

Στην πρακτική διάσταση της αναγνώρισης και κάλυψης των κενών εστίασε η Χαραλαμπία Τσαγρή, επισκέπτρια Υγείας της 1ης Τοπικής Μονάδας Υγείας (ΤΟΜΥ) Πατρών. Η κ. Τσαγρή παρουσίασε τον τρόπο με τον οποίο η διασταύρωση του ιατρικού ιστορικού με τα ηλεκτρονικά μητρώα και τις τοπικές δομές υγείας οδηγεί σε στοχευμένη παρέμβαση. Η προσωπική επικοινωνία, οι υπενθυμίσεις και η διευκόλυνση της πρόσβασης στα εμβολιαστικά κέντρα μπορούν να αυξήσουν θεαματικά τα ποσοστά συμμόρφωσης, υπό την προϋπόθεση ότι αξιολογείται διαρκώς το τελικό αποτέλεσμα των δράσεων.

Από την πλευρά των ληπτών υπηρεσιών υγείας, η πρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, Μέμη Τσεκούρα, τόνισε ότι η επιτυχία των εμβολιαστικών προγραμμάτων απαιτεί την ενεργό συμμετοχή των ίδιων των ασθενών. Για να γεφυρωθεί το χάσμα μεταξύ θεωρίας και πράξης, είναι απαραίτητο να εξαλειφθούν τα γραφειοκρατικά και πρακτικά εμπόδια πρόσβασης, μετατρέποντας την εμβολιαστική κάλυψη σε μία συντονισμένη, διαρκή διαδικασία πρόληψης.