Ποιοι κρατούν στα χέρια τους το χρέος της Γαλλίας: Η ακτινογραφία των 3,6 τρισ. ευρώ και το ράλι στο κόστος δανεισμού

Σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, το δημόσιο χρέος της Γαλλίας εξελίσσεται σε κεντρικό παράγοντα ανησυχίας για τις ευρωπαϊκές αγορές. Με το συνολικό ύψος του χρέους να προσεγγίζει πλέον τα 3,6 τρισεκατομμύρια ευρώ —αγγίζοντας το 119,1% του ΑΕΠ στο τέλος του δεύτερου τριμήνου— το κόστος δανεισμού του Παρισιού έχει εκτοξευθεί σε υψηλά 24 ετών. Παράλληλα, η απόσταση ανάμεσα στην απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου και του αντίστοιχου γερμανικού τίτλου αναφοράς (spread) διευρύνθηκε στις 159 μονάδες βάσης, σημειώνοντας υψηλό 15ετίας.

Η κατανομή των ομολογιούχων: Ποιοι χρηματοδοτούν το γαλλικό κράτος

Το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί αναλυτές και επενδυτές είναι ποια είναι η πραγματική βάση χρηματοδότησης του γαλλικού κράτους. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Γαλλικού Οργανισμού Διαχείρισης Δημόσιου Χρέους, η πλειονότητα των γαλλικών κρατικών τίτλων βρίσκεται εκτός συνόρων. Συγκεκριμένα, το 59,7% του χρέους τελεί υπό την κατοχή ξένων θεσμικών επενδυτών, γεγονός που καθιστά το Παρίσι ιδιαίτερα ευάλωτο σε μεταβολές του διεθνούς επενδυτικού κλίματος.

Το υπόλοιπο 40,3% κατανέμεται στην εγχώρια επενδυτική βάση, με σημαντική συμμετοχή του γαλλικού χρηματοπιστωτικού τομέα. Ειδικότερα:

• Οι γαλλικές τράπεζες κατέχουν το 10,5% των κρατικών τίτλων.
• Οι εγχώριες ασφαλιστικές εταιρείες ελέγχουν το 9,2%.
• Οι γαλλικοί επενδυτικοί οργανισμοί διατηρούν το 2%.
• Άλλοι εγχώριοι επενδυτές και φορείς συγκεντρώνουν το 18,7%.

Η αναρρίχηση του χρέους στο 119,1% ξεπερνά ακόμη και το προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ του 117,8% που καταγράφηκε στην κορύφωση της πανδημίας το 2021, όταν η κυβέρνηση εφάρμοσε πολιτικές εκτεταμένου δανεισμού. Για το σύνολο του τρέχοντος έτους, ο δείκτης αναμένεται να κλείσει στο ιστορικό υψηλό του 119,3%, έναντι ποσοστού κάτω του 100% που βρισκόταν το 2019.

Το «όχι» της ΕΚΤ σε παρέμβαση και οι δηλώσεις Ντράγκι

Μπροστά στη ραγδαία άνοδο των αποδόσεων, αρκετοί παράγοντες της αγοράς έθεσαν το ενδεχόμενο ενεργοποίησης μέτρων στήριξης από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Ωστόσο, ο πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι, από το βήμα συνεδρίου στο Νέο Δελχί, ξεκαθάρισε ότι το σημερινό τοπίο διαφέρει ριζικά από την κρίση χρέους του 2012.

Όπως εξήγησε, τότε η Ευρωζώνη βρισκόταν αντιμέτωπη με τον αποπληθωρισμό, ενώ σήμερα ο πληθωρισμός παραμένει επιφυλακτικά υψηλός, καθιστώντας τη σταθερότητα των τιμών την αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα της κεντρικής τράπεζας. Επιπλέον, η Γαλλία υπόκειται ήδη στο καθεστώς υπερβολικού ελλείμματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που περιπλέκει τυχόν χρήση μηχανισμών της ΕΚΤ, ενώ η πιθανότητα εξωτερικής παρέμβασης έχει καταστεί αντικείμενο εσωτερικής πολιτικής σύγκρουσης, στην οποία η Φρανκφούρτη αρνείται να εμπλακεί.

Ο δύσκολος δρόμος του προϋπολογισμού και η λιτότητα

Υπό το βάρος των αυστηρών ευρωπαϊκών συστάσεων, η γαλλική κυβέρνηση έχει μπροστά της το απαιτητικό εγχείρημα του προϋπολογισμού. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει περικοπές δαπανών ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ, από 5,4% στο τέλος της τρέχουσας χρονιάς. Με την ενσωμάτωση πρόσθετων μέτρων εξοικονόμησης, το συνολικό πακέτο περικοπών διαμορφώνεται στα 54 δισεκατομμύρια ευρώ.

Παρά τα μέτρα αυτά, οι επίσημες προβλέψεις δείχνουν νέα άνοδο του δημόσιου χρέους στο 121,7% του ΑΕΠ (στα 3,81 τρισ. ευρώ), την ώρα που η ιδιωτική κατανάλωση συμπιέζεται από τις πληθωριστικές πιέσεις και η κυβέρνηση επιχειρεί να διατηρήσει αμετάβλητα τα βασικά κοινωνικά επιδόματα.