Αποστολή MMX: Το φιλόδοξο σχέδιο της Ιαπωνίας να φέρει δείγματα από τον Φόβο του Άρη στη Γη

Ένα ιστορικό βήμα στην εξερεύνηση του διαστήματος ετοιμάζεται να πραγματοποιήσει η Ιαπωνική Υπηρεσία Αεροδιαστημικής Εξερεύνησης (JAXA) μέσω της πρωτοποριακής αποστολής Martian Moons eXploration (MMX). Πρόκειται για ένα εξαιρετικά απαιτητικό εγχείρημα, το οποίο στοχεύει να ρίξει φως στα ανεξερεύνητα μυστικά του κόκκινου πλανήτη και των δύο φυσικών δορυφόρων του, του Φόβου και του Δείμου, φέρνοντας για πρώτη φορά πίσω στη Γη πρωτογενές υλικό από το σύστημα του Άρη.

Ο σχεδιασμός της αποστολής και το χρονοδιάγραμμα του ταξιδιού

Η αποστολή MMX έχει προγραμματιστεί να εκτοξευθεί από το Διαστημικό Κέντρο Τανεγκασίμα στην Ιαπωνία, με τη χρήση του νέου ισχυρού πυραύλου H3. Το διαστημικό σκάφος αναμένεται να διανύσει την τεράστια απόσταση μέχρι τον Άρη και να φτάσει στον προορισμό του τον Αύγουστο του 2027. Από εκείνο το σημείο και έπειτα, θα ξεκινήσει μια πολυετής φάση παρατήρησης και ανάλυσης των δύο δορυφόρων, με επίκεντρο τον Φόβο, ο οποίος είναι και ο μεγαλύτερος από τους δύο.

Κομβικό ρόλο στην αποστολή θα διαδραματίσει το ρομποτικό όχημα IDEFIX, το οποίο αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τη Γαλλία και τη Γερμανία. Το μικρό αυτό ρόβερ θα απελευθερωθεί στην επιφάνεια του Φόβου για να εξετάσει από κοντά τη χημική σύσταση και τις φυσικές ιδιότητες του εδάφους. Τα δεδομένα αυτά θα αποδειχθούν καθοριστικά για την ασφαλή προσέγγιση και προσεδάφιση του κύριου σκάφους, η οποία τοποθετείται χρονικά γύρω στο 2030.

Πρωτοποριακές μέθοδοι συλλογής δειγμάτων

Ο βασικός στόχος της MMX είναι η συλλογή τουλάχιστον 10 γραμμαρίων υλικού από διαφορετικά σημεία της επιφάνειας του Φόβου. Για να διασφαλιστεί η επιτυχία, η JAXA έχει αναπτύξει δύο ανεξάρτητους μηχανισμούς συλλογής: ο πρώτος αξιοποιεί ειδικό πυρηνολήπτη ικανό να εξορύξει υλικό από βάθος άνω των δύο εκατοστών, ενώ ο δεύτερος χρησιμοποιεί ριπές πεπιεσμένου αερίου για τη συγκέντρωση επιφανειακής σκόνης και ρηγόλιθου.

Μετά την ολοκλήρωση της συλλογής, η κάψουλα επιστροφής θα αποχωρήσει από την τροχιά του Άρη εντός του 2030, με την άφιξή της στη Γη να υπολογίζεται για το 2031. Η προγραμματισμένη προσεδάφιση θα λάβει χώρα σε απομονωμένη περιοχή της Αυστραλίας, όπου εξειδικευμένες επιστημονικές ομάδες θα παραλάβουν τα δείγματα για εκτενή εργαστηριακή ανάλυση.

Η διεθνής συνεργασία και η λύση ενός κοσμικού μυστηρίου

Αν και η αποστολή αποτελεί πρωτοβουλία της Ιαπωνίας, υποστηρίζεται ενεργά από τη NASA και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), καθιστώντας την ένα παγκόσμιο επιστημονικό εγχείρημα. Η JAXA κεφαλαιοποιεί την αποδεδειγμένη τεχνογνωσία της από τις προηγούμενες επιτυχημένες αποστολές Hayabusa και Hayabusa2, οι οποίες είχαν φέρει πίσω δείγματα από αστεροειδείς.

Το μεγάλο ερώτημα που καλείται να απαντήσει η MMX είναι η προέλευση των δορυφόρων του Άρη. Οι επιστήμονες διχάζονται μέχρι σήμερα ανάμεσα σε δύο θεωρίες: είτε ο Φόβος και ο Δείμος είναι αρχέγονοι αστεροειδείς που παγιδεύτηκαν από τη βαρύτητα του Άρη, είτε αποτελούν συντρίμμια μιας κολοσσιαίας σύγκρουσης του πλανήτη με άλλο ουράνιο σώμα. Η ανάλυση των δειγμάτων στα γήινα εργαστήρια αναμένεται να δώσει οριστικές απαντήσεις, προσφέροντας ανεκτίμητα στοιχεία για τον σχηματισμό ολόκληρου του ηλιακού μας συστήματος.