ΕΕ: Σε κατάσταση «γαλαξιακής επιφυλακής» για την προστασία των δορυφόρων από Ρωσία και Κίνα

Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αντιπαράθεσης, η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφει πλέον το βλέμμα της πέρα από τα επίγεια σύνορα, αναγνωρίζοντας το διάστημα ως ένα νέο, κρίσιμο πεδίο συγκρούσεων. Ο επικεφαλής της ΕΕ για θέματα διαστήματος έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι τα ευρωπαϊκά κράτη οφείλουν να βρίσκονται σε «γαλαξιακή επιφυλακή» απέναντι στις κλιμακούμενες απειλές και τις πιθανές επιθέσεις κατά των δορυφορικών υποδομών, κατονομάζοντας ευθέως τη Ρωσία και την Κίνα ως βασικές πηγές ανησυχίας.

Οι υβριδικές και κινητικές απειλές στην τροχιά

Οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις, με κυρίαρχο παράδειγμα τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχουν αποδείξει ότι η κυριαρχία στο διάστημα αποτελεί προϋπόθεση για την επιτυχία στο έδαφος. Τόσο η Μόσχα όσο και το Πεκίνο αναπτύσσουν με ταχείς ρυθμούς προηγμένα αντιδορυφορικά όπλα (ASAT), συστήματα κατευθυνόμενης ενέργειας και εξελιγμένα εργαλεία ηλεκτρονικού πολέμου. Οι κίνδυνοι για τα ευρωπαϊκά μέσα δεν περιορίζονται μόνο σε φυσικά πλήγματα, αλλά περιλαμβάνουν παρεμβολές (jamming), παραποίηση δεδομένων πλοήγησης (spoofing) και στοχευμένες κυβερνοεπιθέσεις στα επίγεια κέντρα ελέγχου.

Η ζωτική σημασία των υποδομών Galileo και Copernicus

Η ευρωπαϊκή ήπειρος εξαρτάται σε πρωτοφανή βαθμό από τις διαστημικές της τεχνολογίες. Προγράμματα-πυλώνες, όπως το σύστημα δορυφορικής πλοήγησης Galileo και ο δορυφορικός στόλος παρατήρησης της Γης Copernicus, αποτελούν τη ραχοκοκαλιά ζωτικών τομέων της οικονομίας και της ασφάλειας. Ενδεχόμενη δολιοφθορά ή διακοπή λειτουργίας αυτών των δικτύων θα μπορούσε να παραλύσει τις αεροπορικές και θαλάσσιες μεταφορές, να διαταράξει τις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, να αποδιοργανώσει τα δίκτυα τηλεπικοινωνιών και να στερήσει από τις ένοπλες δυνάμεις κρίσιμες πληροφορίες επιτήρησης σε πραγματικό χρόνο.

Προς μια κοινή ευρωπαϊκή διαστημική άμυνα

Απέναντι σε αυτό το διαμορφούμενο σκηνικό, οι Βρυξέλλες επιταχύνουν τις διαδικασίες για την πλήρη εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Διαστημικής Στρατηγικής για την Ασφάλεια και την Άμυνα. Η στρατηγική αυτή θέτει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των υφιστάμενων δορυφόρων, την ανάπτυξη συστημάτων ταχείας εκτόξευσης εφεδρικών μονάδων σε περίπτωση απώλειας, καθώς και την ενίσχυση της επίγνωσης της διαστημικής κατάστασης (Space Domain Awareness). Παράλληλα, επιδιώκεται στενότερος συντονισμός με το NATO, ώστε οποιαδήποτε εχθρική ενέργεια σε τροχιά να αντιμετωπίζεται με ενιαία, αποτρεπτική ισχύ.