Σαουδική Αραβία: Πώς η κλιμάκωση του πολέμου απειλεί πετρέλαιο, επενδύσεις και οικονομία

Σε ένα εξαιρετικά σύνθετο και ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον εισέρχεται η Σαουδική Αραβία, καθώς η πρόσφατη κλιμάκωση των συγκρούσεων που συνδέονται με τον πόλεμο στην Υεμένη θέτει σε άμεσο κίνδυνο τις ενεργειακές της υποδομές, τις διεθνείς μεταφορές και το φιλόδοξο σχέδιο προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων. Η φονική επίθεση στο διεθνές αεροδρόμιο Κινγκ Χαλίντ στο Ριάντ, η οποία στοίχισε τη ζωή σε 12 ανθρώπους και τραυμάτισε περισσότερους από 300, ανέδειξε με δραματικό τρόπο τις ευπάθειες της ισχυρότερης οικονομίας της Μέσης Ανατολής.

Πλήγμα στη διεθνή εικόνα και ακυρώσεις σε κορυφαία φόρουμ

Η χρονική συγκυρία της επίθεσης, την ευθύνη της οποίας ο υπό τη Σαουδική Αραβία συνασπισμός απέδωσε στους αντάρτες Χούθις, δημιουργεί σοβαρούς τριγμούς στην εξωστρέφεια του Ριάντ. Η σαουδαραβική πρωτεύουσα προετοιμαζόταν να φιλοξενήσει κορυφαίους παράγοντες της παγκόσμιας ενέργειας και των διεθνών αγορών, στο πλαίσιο της οικονομικής στρατηγικής που προωθεί ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν.

Ήδη, το 25ο Παγκόσμιο Συνέδριο Πετρελαίου δέχεται ισχυρές πιέσεις, με τη διευθύνουσα σύμβουλο της BP, Μεγκ Ο’Νιλ, και τον επικεφαλής της Shell, Ουαέλ Σαουάν, να ματαιώνουν τη φυσική τους παρουσία. Παράλληλα, αυξάνεται ο σκεπτικισμός ενόψει του εμβληματικού επενδυτικού συνεδρίου Future Investment Initiative, όπου αναμένονται ισχυρά ονόματα της Wall Street, όπως ο Ντέιβιντ Σόλομον της Goldman Sachs και ο Λάρι Φινκ της BlackRock. Το πλήγμα στις αερομεταφορές ήταν άμεσο, με τις ακυρώσεις πτήσεων να αγγίζουν το 85% και την οικονομική ζώνη του Ριάντ να οδηγείται προσωρινά σε καθεστώς τηλεργασίας.

Ενεργειακές υποδομές στο στόχαστρο και θαλάσσια ασφυξία

Πέρα από το επενδυτικό κλίμα, η κρίση απειλεί άμεσα την καρδιά της σαουδαραβικής οικονομίας: τις εξαγωγές υδρογονανθράκων. Με τα στενά του Ορμούζ να βρίσκονται υπό καθεστώς ουσιαστικού αποκλεισμού λόγω της ευρύτερης περιφερειακής αντιπαράθεσης με το Ιράν, οι εναλλακτικές δίοδοι του βασιλείου δοκιμάζονται σκληρά. Ο στρατηγικής σημασίας αγωγός East-West, που διοχετεύει αργό προς την Ερυθρά Θάλασσα, είχε ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας τον Σεπτέμβριο έπειτα από επίθεση.

Την ίδια ώρα, η ενίσχυση του ελέγχου των Χούθις στο στρατηγικό στενό Μπαμπ ελ Μαντέμπ προκαλεί ασφυξία στη διεθνή ναυσιπλοΐα. Νέες επιθέσεις κοντά στο Νταμάμ, όπου εδρεύει ο ενεργειακός κολοσσός Saudi Aramco, καθώς και αναχαιτίσεις βαλλιστικών πυραύλων νοτίως της πρωτεύουσας, υπογραμμίζουν ότι οι ενεργειακές εγκαταστάσεις της χώρας παραμένουν εντός βεληνεκούς.

Το δίλημμα των δημοσιονομικών πιέσεων και της άμυνας

Η ραγδαία επιδείνωση της ασφάλειας συμπίπτει με αυξημένες δημοσιονομικές προκλήσεις. Η σαουδαραβική κυβέρνηση έχει ήδη αναθεωρήσει ανοδικά τις εκτιμήσεις για το έλλειμμα του προϋπολογισμού, καλούμενη να εξισορροπήσει τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες με τα κολοσσιαία έργα απεξάρτησης από το πετρέλαιο. Ενώ το Ριάντ επιδιώκει ευρύτερη στρατιωτική συνδρομή από συμμάχους όπως η Γαλλία, η Βρετανία, η Τουρκία και το Πακιστάν, οι διεθνείς αγορές παρακολουθούν με ανησυχία, γνωρίζοντας ότι η ανθεκτικότητα των εξαγωγικών οδών θα κρίνει τη σταθερότητα ολόκληρης της περιοχής.