Σεργκέι Λαβρόφ για S-400: Υπό ποιες προϋποθέσεις εξετάζει η Μόσχα τη μεταφορά τους από την Τουρκία

Ανοιχτό άφησε η Μόσχα το ενδεχόμενο να ανάψει το «πράσινο φως» για τη μεταφορά των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία προς μια τρίτη χώρα, θέτοντας ωστόσο σαφείς και αυστηρές προϋποθέσεις. Τη σχετική δήλωση πραγματοποίησε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην έδρα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης.

Η απαραίτητη ρωσική συναίνεση και τα κριτήρια επιλογής

Απαντώντας σε ερωτήσεις δημοσιογράφων σχετικά με τις φήμες και τα σενάρια που θέλουν την Άγκυρα να εξετάζει την απομάκρυνση ή μεταπώληση των S-400, ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας σημείωσε πως το Κρεμλίνο είναι διατεθειμένο να αξιολογήσει οποιαδήποτε σχετική πρόταση κατατεθεί επίσημα. «Θα εξετάσουμε όλες τις προσφορές. Δεν θα σχολιάσω προς το παρόν, αλλά ναι, είναι πιθανό», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, ο Σεργκέι Λαβρόφ ξεκαθάρισε ότι μια τέτοια κίνηση δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί μονομερώς από την Τουρκία, καθώς οι συμβάσεις πώλησης στρατιωτικού υλικού περιλαμβάνουν ρητές ρήτρες τελικού χρήστη (End-User Certificate). Υπογράμμισε δε ότι η χώρα υποδοχής θα πρέπει να πληροί αυστηρά γεωπολιτικά κριτήρια: «Η χώρα στην οποία αποστέλλονται τα συστήματα πρέπει να ενεργεί υπεύθυνα και να διατηρεί φιλικές σχέσεις με τη Ρωσική Ομοσπονδία. Με αυτόν τον τρόπο, μπορούμε να είμαστε σίγουροι ότι αυτά τα συστήματα δεν θα καταλήξουν σε κανένα άλλο μέρος», τόνισε.

Ο κίνδυνος της Ουκρανίας και οι ρήτρες επανεξαγωγής

Η ρωσική επιφυλακτικότητα εδράζεται σε μεγάλο βαθμό στον φόβο της επανεξαγωγής του οπλισμού σε εμπόλεμες ζώνες και ιδιαίτερα στην Ουκρανία. Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε εκτενώς σε προηγούμενα παραδείγματα, καταγγέλλοντας πρακτικές δυτικών χωρών.

Σύμφωνα με τον ίδιο, έχουν καταγραφεί περιπτώσεις όπου ευρωπαϊκά κράτη προχώρησαν στην αγορά οπλικών συστημάτων ρωσικής ή σοβιετικής κατασκευής από χώρες της Αφρικής, της Ασίας, της Λατινικής Αμερικής και του αραβικού κόσμου. Παρότι υπογράφηκαν συμφωνίες που απαγόρευαν ρητά την περαιτέρω μεταβίβασή τους, τα όπλα αυτά κατέληξαν τελικά στο ουκρανικό μέτωπο. Για τον λόγο αυτό, η Μόσχα επιμένει ότι στην περίπτωση των προηγμένων συστημάτων S-400 απαιτούνται απόλυτες και νομικά δεσμευτικές εγγυήσεις.

Το γεωστρατηγικό πλαίσιο γύρω από τους S-400

Το ζήτημα της απόκτησης των S-400 από την Τουρκία παραμένει ένα από τα πιο ακανθώδη σημεία στις σχέσεις της Άγκυρας με την Ουάσιγκτον και το NATO. Η αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος οδήγησε στην επιβολή αμερικανικών κυρώσεων βάσει του νόμου CAATSA, καθώς και στον αποκλεισμό της Τουρκίας από το πρόγραμμα κατασκευής και προμήθειας των μαχητικών αεροσκαφών F-35.

Η τοποθέτηση του Σεργκέι Λαβρόφ καταδεικνύει ότι η Ρωσία διατηρεί τον πλήρη έλεγχο επί της τελικής διάθεσης των στρατηγικών αυτών όπλων, υπενθυμίζοντας παράλληλα στην τουρκική ηγεσία ότι οποιαδήποτε προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεών της με τη Δύση δεν μπορεί να παρακάμψει τις συμβατικές υποχρεώσεις της προς τη Μόσχα.