F-35: Ψυχρολουσία για την Άγκυρα μετά το «πράσινο φως» των ΗΠΑ στη Σαουδική Αραβία

Έντονο προβληματισμό και αιφνιδιασμό προκαλεί στην Άγκυρα η απόφαση της Ουάσιγκτον να προχωρήσει στην πώληση των υπερσύγχρονων μαχητικών πέμπτης γενιάς F-35 στη Σαουδική Αραβία. Η κίνηση αυτή της αμερικανικής διοίκησης υπό τον Ντόναλντ Τραμπ συνιστά μια νέα στρατηγική «ψυχρολουσία» για τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ανατρέποντας περαιτέρω τους περιφερειακούς συσχετισμούς δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.

Η ανατροπή των γεωπολιτικών ισορροπιών στη Μέση Ανατολή

Η ένταξη του Ριάντ στο κλειστό κλαμπ των χρηστών του F-35 αποτελεί σημείο καμπής για την ασφάλεια και τις αεροπορικές ισορροπίες στην ευρύτερη περιοχή. Η Σαουδική Αραβία ενισχύει θεαματικά το αποτύπωμά της, αποκτώντας τεχνολογική υπεροχή έναντι περιφερειακών ανταγωνιστών. Παράλληλα, η συμφωνία επιβεβαιώνει την πλήρη επαναπροσέγγιση και τη σύσφιξη των στρατιωτικών δεσμών μεταξύ Ουάσιγκτον και Ριάντ, θέτοντας νέες βάσεις για το πλαίσιο ασφάλειας στον Περσικό Κόλπο.

Για την τουρκική ηγεσία, η εξέλιξη αυτή αποτελεί δυσάρεστη έκπληξη, καθώς παρακολουθεί παραδοσιακούς ή εν δυνάμει περιφερειακούς ανταγωνιστές να εξοπλίζονται με την πλέον προηγμένη αεροπορική πλατφόρμα stealth της Lockheed Martin, την ώρα που η ίδια παραμένει αποκλεισμένη.

Το διαρκές αδιέξοδο της Άγκυρας με το πρόγραμμα F-35

Η Τουρκία υπήρξε αρχικά συμπαραγωγός χώρα στο πρόγραμμα του F-35, έχοντας μάλιστα καταβάλει σημαντικά κονδύλια και παραγγείλει περισσότερα από 100 αεροσκάφη. Ωστόσο, η απόφαση της κυβέρνησης Ερντογάν να προχωρήσει στην αγορά του ρωσικού πυραυλικού συστήματος S-400 οδήγησε στην αποπομπή της από το πρόγραμμα το 2019, υπό το βάρος των αμερικανικών κυρώσεων (CAATSA).

Έκτοτε, η τουρκική διπλωματία επιχείρησε επανειλημμένα να αναστρέψει το κλίμα, ποντάροντας συχνά στην προσωπική σχέση του Τούρκου προέδρου με τον Ντόναλντ Τραμπ. Η απόφαση, ωστόσο, για τη διάθεση των F-35 στη Σαουδική Αραβία καταδεικνύει ότι οι στρατηγικές προτεραιότητες των ΗΠΑ δεν ευθυγραμμίζονται με τις επιδιώξεις της Άγκυρας, αφήνοντας την τουρκική Πολεμική Αεροπορία σε στρατηγικό μειονέκτημα.

Οι συνέπειες για την τουρκική αεροπορική ισχύ

Η αδυναμία απόκτησης μαχητικών stealth πέμπτης γενιάς δημιουργεί δυσαναπλήρωτο κενό για τις τουρκικές ένοπλες δυνάμεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που η Ελλάδα αναβαθμίζει τον στόλο της με F-16 Viper, Rafale και μελλοντικά F-35, ενώ πλέον και οι αραβικές μοναρχίες εισέρχονται στην εποχή των αεροσκαφών πέμπτης γενιάς. Παρότι η Άγκυρα επενδύει στο εγχώριο μαχητικό KAAN και προσπαθεί να εξασφαλίσει εκσυγχρονισμένα F-16 και Eurofighter Typhoon, η απόσταση στην τεχνολογική υπεροχή παραμένει σημαντική, εντείνοντας την ανησυχία των Τούρκων επιτελών για το μέλλον της αεροπορικής υπεροχής στην περιοχή.