Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός: Στερεύουν τα ποτάμια της Γης – Το 2025 ανάμεσα στα πιο ξηρά έτη της 30ετίας

Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκεται ο πλανήτης εξαιτίας της επιταχυνόμενης κρίσης των υδάτινων πόρων, καθώς το 2025 καταγράφηκε ως μία από τις πιο άνυδρες χρονιές των τελευταίων τριών δεκαετιών. Σύμφωνα με τη νεότερη έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), τα ποτάμια της Γης στερεύουν με ανησυχητικό ρυθμό, ενώ η ποσότητα γλυκού νερού που αποθηκεύεται στο έδαφος —σε υπόγεια ύδατα, λίμνες, ποταμούς, χιόνι και παγετώνες— υποχώρησε πέρυσι κατά 42% κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα.

Δραματική συρρίκνωση αποθεμάτων και τήξη των παγετώνων

Η γενική γραμματέας του WMO, Σελέστε Σάουλο, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τη συνεχιζόμενη απομείωση των υδάτων. Όπως επεσήμανε, η ανθρωπότητα εξαντλεί έναν κρίσιμο «τραπεζικό λογαριασμό αποταμίευσης», καθώς η παγκόσμια αποθήκευση νερού στην ξηρά ακολουθεί σταθερά φθίνουσα πορεία ήδη από τη διετία 2014-2016, διαμορφώνοντας ένα επίμονο, δεκαετές αρνητικό σήμα.

Την ίδια ώρα, η απώλεια μάζας των παγετώνων έφτασε το 2025 στους 400 γιγατόνους, συμβάλλοντας κατά 1,1 χιλιοστό στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Ο διευθυντής υδρολογίας του οργανισμού, Γουέιν Τζένκινσον, τόνισε την επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης της διεθνούς συνεργασίας: «Πρέπει να διπλασιάσουμε τις προσπάθειές μας για να κατανοήσουμε τους υδάτινους πόρους παγκοσμίως, ενισχύοντας τη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων για την προστασία της ανθρώπινης ζωής».

Ενεργειακό πλήγμα και οικολογική κατάρρευση

Η λειψυδρία δεν αποτελεί απλώς ένα περιβαλλοντικό ζήτημα, αλλά πυροδοτεί αλυσιδωτές κρίσεις στην ενέργεια και την οικονομία. Τα ιστορικά χαμηλά επίπεδα του Δούναβη προκάλεσαν σοβαρό ενεργειακό πρόβλημα στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία, οδηγώντας στο κλείσιμο σχεδόν όλων των πυρηνικών αντιδραστήρων τους λόγω αδυναμίας άντλησης νερού για την ψύξη τους.

Ανάλογη είναι η εικόνα σε παγκόσμια κλίμακα. Στις ΗΠΑ, ο ποταμός Μισισιπή πιέζεται από χημική ρύπανση και εισβολή θαλασσινού νερού, ενώ κομβικές αρτηρίες της Αφρικής, όπως ο Νείλος, ο Νίγηρας και ο Ζαμβέζης, καταγράφουν δραματική πτώση στάθμης. Παράλληλα, στην Αγγλία, η εκτεταμένη υπεράντληση και τα λύματα έχουν οδηγήσει στο να μην υπάρχει ούτε ένα ποτάμι σε καλή χημική και οικολογική κατάσταση.

Το φαινόμενο «whiplash» αποσταθεροποιεί τον κύκλο του νερού

Η κλιματική αλλαγή έχει καταστήσει τον παγκόσμιο υδρολογικό κύκλο εξαιρετικά ασταθή, εντείνοντας το φαινόμενο «whiplash», κατά το οποίο περιοχές ταλαντεύονται ακραία ανάμεσα σε καταστροφικές ξηρασίες και φονικές πλημμύρες. Κατά την πενταετία 2021-2025, λεκάνες απορροής τεράστιας σημασίας, όπως του Αμαζονίου, της Λα Πλάτα, της Βόρειας Αμερικής και της Μέσης Ανατολής, εμφάνισαν σταθερά υποτονικές ροές.

Το 2025, μόλις το 34% έως 38% των ποταμών διεθνώς διατήρησε φυσιολογική ροή, επισφραγίζοντας το γεγονός ότι τα υδάτινα οικοσυστήματα του πλανήτη βρίσκονται υπό πρωτοφανή πίεση, με τις συνέπειες να απειλούν άμεσα τη διατροφική ασφάλεια και τη σταθερότητα εκατομμυρίων πολιτών.