Σύνοδος BRICS: Ιστορική προσέγγιση Κίνας – Ινδίας και έκκληση για αυτοσυγκράτηση στη Μέση Ανατολή

Σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι για τις διεθνείς γεωπολιτικές ισορροπίες, η Σύνοδος Κορυφής των BRICS στο Νέο Δελχί ολοκληρώθηκε με σαφή μηνύματα αποκλιμάκωσης, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε διμερές επίπεδο. Στην κοινή τους διακήρυξη, τα 11 κράτη μέλη του οργανισμού απηύθυναν έκκληση για «μέγιστη αυτοσυγκράτηση» στη Μέση Ανατολή, ενώ στο περιθώριο των εργασιών καταγράφηκε μια σημαντική διπλωματική εξέλιξη: η δέσμευση Κίνας και Ινδίας για την ειρηνική διευθέτηση των χρόνιων μεθοριακών τους διαφορών.

Σημαντική πρόοδος στις σχέσεις Κίνας και Ινδίας στα Ιμαλάια

Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε η παρουσία του Κινέζου προέδρου, Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος πραγματοποίησε την πρώτη του επίσκεψη στην ινδική πρωτεύουσα από το 2019. Οι σχέσεις των δύο ασιατικών δυνάμεων είχαν δοκιμαστεί σοβαρά μετά τη φονική στρατιωτική σύγκρουση του 2020 στα διαφιλονικούμενα σύνορα των Ιμαλαΐων. Έκτοτε, η σταδιακή εξομάλυνση συνοδευόταν από έντονη δυσπιστία.

Κατά τη συνάντησή τους στο περιθώριο της συνόδου, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Ινδός πρωθυπουργός, Ναρέντρα Μόντι, δεσμεύτηκαν να επιλύσουν τις συνοριακές διαφορές τους «με εντιμότητα, λογική και με αμοιβαίως αποδεκτό τρόπο», σύμφωνα με το ινδικό υπουργείο Εξωτερικών. Η εξέλιξη αυτή σηματοδοτεί μια ουσιαστική προσπάθεια σταθεροποίησης στην περιοχή και αποτροπής νέων εντάσεων μεταξύ δύο πυρηνικών δυνάμεων.

Έκκληση για αυτοσυγκράτηση και διπλωματικές επαφές για τη Μέση Ανατολή

Παράλληλα, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή κυριάρχησε στην ατζέντα των συνομιλιών, σε μια σύνοδο όπου εκπροσωπήθηκαν κράτη με διαφορετικές προσεγγίσεις απέναντι στην κρίση. Η ομόφωνη κοινή διακήρυξη εξέφρασε έντονη ανησυχία για τη συνεχιζόμενη κλιμάκωση, καλώντας όλες τις πλευρές να αποφύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ευρύτερη ανάφλεξη.

Στο περιθώριο της συνόδου σημειώθηκαν κρίσιμες συνομιλίες, όπως η συνάντηση του Ιρανού προέδρου, Μασούντ Πεζεσκιάν, με τον διάδοχο του θρόνου των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, σεΐχη Χαλίντ μπιν Μοχάμεντ μπιν Ζαγιέντ Αλ Ναχιάν, αλλά και με τον πρωθυπουργό της Μαλαισίας, Ανουάρ Ιμπραχίμ. Ο Πεζεσκιάν υπογράμμισε ότι η Μέση Ανατολή «δεν χρειάζεται χωροφύλακα» –σε μια σαφή αναφορά στις ΗΠΑ– τονίζοντας ότι η ασφάλεια αποτελεί ευθύνη των περιφερειακών δυνάμεων.

Την ίδια ώρα, οι επιπτώσεις της έντασης αποτυπώνονται έντονα στην παγκόσμια οικονομία, με το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ να διατηρεί την τιμή του πετρελαίου τύπου Brent πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, επηρεάζοντας το εμπόριο και την ενέργεια.

Ο αναβαθμισμένος ρόλος του Παγκόσμιου Νότου

Ο Ναρέντρα Μόντι ανέδειξε τη στρατηγική δυναμική των BRICS, υπογραμμίζοντας ότι οι χώρες μέλη αντιπροσωπεύουν πλέον το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού, το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ και περισσότερο από το ένα τέταρτο του διεθνούς εμπορίου. Ο Ινδός ηγέτης ζήτησε να μετατραπεί η παραδοσιακή «πυραμιδική δομή» της διεθνούς διακυβέρνησης σε μια ισότιμη εταιρική σχέση, τοποθετώντας τον Παγκόσμιο Νότο στο επίκεντρο των αποφάσεων.

Κλείνοντας τις εργασίες, οι ηγέτες επανέλαβαν τη στήριξή τους σε ένα ανοιχτό, διαφανές και πολυμερές εμπορικό σύστημα βασισμένο στους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου, με τον Σι Τζινπίνγκ να καλεί τα κράτη μέλη να απορρίψουν κάθε μορφή προστατευτισμού.