Ελληνοτουρκικά: Πώς απαντά η Αθήνα στη νέα κλιμάκωση της Άγκυρας – Το παρασκήνιο σε διπλωματία και άμυνα

Σε τροχιά νέας διπλωματικής και ρητορικής έντασης εισέρχονται οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, καθώς η Άγκυρα επιλέγει να απομακρυνθεί από το κλίμα των «ήρεμων νερών» που είχε διαμορφώσει η Διακήρυξη των Αθηνών. Με αφορμή την περαιτέρω ενίσχυση της ελληνικής αποτρεπτικής ισχύος, η τουρκική ηγεσία επαναφέρει με ένταση τις ανυπόστατες αξιώσεις περί αποστρατιωτικοποίησης των νησιών του Αιγαίου, συνοδεύοντάς τες με προειδοποιητικά μηνύματα προς την Αθήνα.

Η ρητορική όξυνση της Άγκυρας και το αφήγημα των νησιών

Η νέα τουρκική αντίδραση εκδηλώθηκε αμέσως μετά την υπογραφή της στρατηγικής αμυντικής συμφωνίας της Ελλάδας με το Ισραήλ για την ανάπτυξη της αντιαεροπορικής «Ασπίδας του Αχιλλέα». Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κάλεσε ευθέως την ελληνική πλευρά να εγκαταλείψει τον «λανθασμένο δρόμο» και επανέφερε την πάγια αξίωση περί αποστρατιωτικοποίησης, υποστηρίζοντας πως η συνετή στάση της Τουρκίας δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία.

Παράλληλα, η Άγκυρα επιχειρεί να ανοίξει νέα μέτωπα αμφισβήτησης, ακόμη και μέσω περιβαλλοντικών και χωροταξικών ζητημάτων. Χαρακτηριστικό είναι το πρόσφατο διάβημα προς την Αθήνα με αφορμή τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον τουρισμό, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τη βιομηχανία, όπου η τουρκική πλευρά ισχυρίζεται ότι επιχειρείται μεταβολή του status quo στο Αιγαίο.

Διεθνοποίηση της τουρκικής προκλητικότητας από Γεραπετρίτη και Δένδια

Απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις, η ελληνική διπλωματία και το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας κινούνται με συντονισμένα βήματα για τη διεθνοποίηση του ζητήματος. Ο Υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ενημέρωσε αναλυτικά τους Ευρωπαίους ομολόγους του για τις κινήσεις της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, καθιστώντας σαφές ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να επιδεικνύει έμπρακτη αλληλεγγύη στην προάσπιση της διεθνούς νομιμότητας.

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας, Νίκος Δένδιας, κατά το άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Άμυνας της Ε.Ε. στο Δουβλίνο, ανέδειξε τον τουρκικό αναθεωρητισμό ως άμεση απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. Την ίδια ώρα, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, σε κοινές δηλώσεις του με τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα δεν δέχεται υποδείξεις για τον τρόπο με τον οποίο θα θωρακίζει αμυντικά την επικράτειά της.

Ο άξονας με την Αίγυπτο και οι γεωπολιτικές ισορροπίες

Στο πλαίσιο των ευρύτερων συμμαχιών, ιδιαίτερης βαρύτητας θεωρείται η επικείμενη επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Κάιρο για συνομιλίες με τον Αιγύπτιο πρόεδρο, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι. Στις επαφές ενδέχεται να συμμετάσχει και ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, επιβεβαιώνοντας τη σύμπλευση του τριμερούς σχήματος.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται η ενεργειακή διασύνδεση, η πλήρης εφαρμογή της συμφωνίας οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών του 2020, αλλά και οι εξελίξεις στη Λιβύη, καθώς η Αθήνα επιχειρεί να διατηρήσει ισχυρά διπλωματικά ερείσματα απέναντι στην προσπάθεια επαναπροσέγγισης Άγκυρας και Καΐρου.