Ηλίας Κασιδιάρης: Το παρασκήνιο της αποφυλάκισης, το κόμμα του αδελφού του και τα συνταγματικά εμπόδια

Την επιστροφή του στην κεντρική πολιτική σκηνή δρομολογεί ο Ηλίας Κασιδιάρης, ενόψει της αποφυλάκισής του στις 15 Σεπτεμβρίου. Ο καταδικασθείς για τη διεύθυνση της εγκληματικής οργάνωσης «Χρυσή Αυγή» έχει εκτίσει το ανώτατο προβλεπόμενο όριο της ποινής των 13,5 ετών στις φυλακές υψίστης ασφαλείας Δομοκού. Σύμφωνα με πληροφορίες, ανήμερα της εξόδου του αναμένεται να ανακοινώσει επίσημα την κάθοδό του στις επόμενες εθνικές εκλογές ως υποψήφιος βουλευτής μέσα από το κόμμα που έχει ιδρύσει ο αδελφός του.

Το παρασκήνιο της καθόδου και η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση

Κατά τη διάρκεια των τακτικών αδειών που λάμβανε από τον Οκτώβριο του 2023, ο Ηλίας Κασιδιάρης πραγματοποίησε σειρά επαφών με πολίτες, εστιάζοντας κυρίως σε νεανικά και αντισυστημικά ακροατήρια. Ήδη από τις 20 Ιουλίου, σε ομιλία του στα νέα γραφεία της οδού Κλεισθένους, είχε προαναγγείλει τις επόμενες κινήσεις του, ενώ κατά τον εγκλεισμό του συνέγραψε έξι βιβλία ιστορικού και γεωπολιτικού περιεχομένου.

Συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι ο νέος πολιτικός σχηματισμός στοχεύει σε άμεση κοινοβουλευτική παρουσία, κάνοντας λόγο για συμφωνία με τουλάχιστον τρεις εν ενεργεία ανεξάρτητους βουλευτές, με προοπτική διεύρυνσης της ομάδας. Παράλληλα, επικαλούνται μη δημοσιοποιημένες δημοσκοπήσεις που καταγράφουν αξιοσημείωτη διείσδυση σε ψηφοφόρους νεαρής ηλικίας, επιδιώκοντας να διαμορφώσουν δυναμική ανάλογη με εκείνη προηγούμενων εκλογικών αναμετρήσεων.

Το νομικό πλαίσιο και τα συνταγματικά διλήμματα

Παρά τις πολιτικές επιδιώξεις, το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (Ν. 4804/2021 και 5042/2023) θέτει σαφείς περιορισμούς. Ο Ηλίας Κασιδιάρης δεν έχει δικαίωμα να τεθεί επικεφαλής πολιτικού κόμματος πριν από το 2032, όταν και ολοκληρώνεται τυπικά η έκτιση της ποινής του, εκτός εάν υπάρξει ευνοϊκότερη απόφαση από τον Άρειο Πάγο, όπου έχει προσφύγει. Έτσι, περιορίζεται αποκλειστικά στον ρόλο του απλού υποψηφίου σε φορέα με καταστατικό που πληροί τις δημοκρατικές προϋποθέσεις.

Το ζήτημα της στέρησης του δικαιώματος του εκλέγεσθαι παραμένει αντικείμενο έντονου διαλόγου μεταξύ συνταγματολόγων. Όπως επισημαίνουν πανεπιστημιακοί, όπως ο αν. καθηγητής Χαράλαμπος Τσιλιώτης, οποιοσδήποτε ουσιαστικός περιορισμός των πολιτικών δικαιωμάτων προϋποθέτει αμετάκλητη δικαστική καταδίκη και δεν μπορεί να επιβληθεί με απλή οριστική ή τελεσίδικη απόφαση μέσω διατάξεων του κοινού εκλογικού νόμου. Η διάταξη που επιτρέπει τον έλεγχο από το Α1 Τμήμα του Αρείου Πάγου αναμένεται να αποτελέσει εκ νέου πεδίο νομικής αντιπαράθεσης κατά τον έλεγχο των συνδυασμών.

Το προηγούμενο των «Σπαρτιατών» και η επόμενη ημέρα

Η εμπειρία των εκλογών του 2023, όταν η έγκριση του συνδυασμού των «Σπαρτιατών» οδήγησε στην είσοδό τους στη Βουλή με 4,7% και 12 έδρες, λειτουργεί ως οδηγός για τις επερχόμενες εξελίξεις. Οι μεταγενέστερες δικαστικές αποφάσεις έχουν ήδη αφήσει το Κοινοβούλιο με 297 βουλευτές, μετά την έκπτωση μελών, μεταξύ των οποίων και ο πρόεδρος του κόμματος Βασίλης Στίγκας. Το πολιτικό σύστημα παρακολουθεί με προσοχή τις νέες κινήσεις, καθώς η τελική κρίση της Δικαιοσύνης θα κρίνει αν το νέο εγχείρημα θα φτάσει μέχρι την κάλπη.