Φορολόγηση τραπεζικών θυρίδων: Από το 2015 και τον ΣΥΡΙΖΑ στη νέα συζήτηση για την «πατριωτική εισφορά»

Η συζήτηση γύρω από τη φορολόγηση των τραπεζικών θυρίδων και τη συμπερίληψη των αντικειμένων αξίας που φυλάσσονται σε αυτές στον υπολογισμό της συνολικής περιουσίας επανέρχεται με ένταση στο πολιτικό προσκήνιο. Αφορμή στάθηκαν οι πρόσφατες δηλώσεις του Γιώργου Παππά αναφορικά με την πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για επιβολή «πατριωτικής εισφοράς» στο πλουσιότερο 1% των πολιτών, ανασύροντας μνήμες από ανάλογες τοποθετήσεις κορυφαίων στελεχών της περιόδου διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ.

Η αναφορά του Γιώργου Παππά και οι αντιδράσεις

Κατά τη διάρκεια τοποθέτησής του σχετικά με τα κριτήρια προσδιορισμού της καθαρής περιουσίας στο πλαίσιο ενός φόρου πλούτου, ο κ. Παππάς συμπεριέλαβε στα περιουσιακά στοιχεία ακίνητα, μετοχές, αλλά και κοσμήματα ή τιμαλφή. «Ας πούμε, στα 100 ευρώ καθαρής περιουσίας που περιλαμβάνει ακίνητα, μετοχές και οποιαδήποτε άλλα περιουσιακά στοιχεία έχει κάποιος, κοσμήματα, θυμάστε τις θυρίδες που λέγαμε; Το περιουσιολόγιο τα περιλαμβάνει και αυτά», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Η φράση αυτή προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις, οδηγώντας τον στη συνέχεια σε διευκρινιστική δήλωση, όπου σημείωσε ότι η «πατριωτική εισφορά» δεν αποσκοπεί στα κοσμήματα των εύπορων πολιτών. Ωστόσο, η σύνδεση του περιουσιολογίου με τις θυρίδες άνοιξε ξανά έναν ιστορικό κύκλο συζητήσεων.

Το ιστορικό: Από τη Νάντια Βαλαβάνη στον Παύλο Πολάκη

Το ζήτημα των τραπεζικών θυρίδων έχει καταγράψει μακρά διαδρομή δημόσιων αντιπαραθέσεων την τελευταία δεκαετία. Η αρχή είχε γίνει το καλοκαίρι του 2015, εν μέσω της τραπεζικής αργίας και της επιβολής των capital controls. Τότε, η αναπληρώτρια υπουργός Οικονομικών Νάντια Βαλαβάνη είχε δηλώσει πως οι πολίτες μπορούσαν να επισκεφθούν την τράπεζα και με συνοδεία υπαλλήλου να αποσύρουν ό,τι ήθελαν «εκτός από χρήματα», δήλωση που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων προτού η ίδια διαβεβαιώσει πως δεν υπήρχε πρόθεση κατάσχεσης.

Το 2020, ο Παύλος Πολάκης, κατά τη διάρκεια της προανακριτικής επιτροπής για την υπόθεση Novartis, παραδέχθηκε ότι τον Αύγουστο του 2015 υπήρχε κυβερνητικός σχεδιασμός για το άνοιγμα των θυρίδων καθώς «μέσα υπήρχαν δισεκατομμύρια». Σύμφωνα με τα λεγόμενά του, το σχέδιο αυτό δεν υλοποιήθηκε τελικά εξαιτίας εσωκομματικών αντιδράσεων στον ΣΥΡΙΖΑ.

Η παρέμβαση Αποστόλου για τις 230.000 θυρίδες

Στο ίδιο μήκος κύματος, το 2018, όταν κυκλοφορούσαν σενάρια για κατασχέσεις περιεχομένου θυρίδων για οφειλές προς την εφορία και τα ταμεία, ο πρώην υπουργός Βαγγέλης Αποστόλου είχε υποστηρίξει δημόσια την αξιοποίηση αυτού του πλούτου. Είχε υπογραμμίσει ότι στις περίπου 230.000 θυρίδες της χώρας υπάρχει σημαντικός πλούτος που θα μπορούσε να βοηθήσει την οικονομία, υπεραμυνόμενος της ανάγκης στήριξης του κοινωνικού συνόλου.

Η νέα αναφορά στις θυρίδες αποδεικνύει ότι το θέμα παραμένει ένα εξαιρετικά ευαίσθητο σημείο πολιτικής και οικονομικής αντιπαράθεσης, συνδεδεμένο με τα όρια των φορολογικών ελέγχων και τη διαχείριση της ιδιωτικής περιουσίας στην Ελλάδα.