Συμφωνία ΗΠΑ – Βενεζουέλας για το πετρέλαιο: Οι εξαγγελίες Τραμπ, τα θολά σημεία και οι διεθνείς αντιδράσεις

Σε μια ανακοίνωση που προκαλεί έντονες γεωπολιτικές και οικονομικές συζητήσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, γνωστοποίησε την επίτευξη συμφωνίας με τη Βενεζουέλα για τον πλειοψηφικό έλεγχο περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου. Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη συμφωνία ως τη «μεγαλύτερη στην παγκόσμια ιστορία», υποστηρίζοντας πως με αυτόν τον τρόπο θα διπλασιαστούν τα αποθέματα των ΗΠΑ και θα ενισχυθούν άμεσα τα στρατηγικά αποθέματα της χώρας, τα οποία βρίσκονται στο χαμηλότερο σημείο των τελευταίων 40 ετών.

Το μέγεθος της συμφωνίας αντιστοιχεί περίπου στο 20% των συνολικών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα βεβαιωμένα κοιτάσματα παγκοσμίως (άνω των 300 δισ. βαρελιών). Παρά τις διαβεβαιώσεις της Ουάσιγκτον για ταχεία αύξηση της παραγωγής εντός διετίας, ειδικοί του κλάδου και αναλυτές εκφράζουν σοβαρά ερωτήματα για τη βιωσιμότητα και το νομικό πλαίσιο του εγχειρήματος.

Οι όροι της συμφωνίας και τα θολά σημεία

Η συμφωνία περιλαμβάνει την εκμετάλλευση 17 πετρελαιοπηγών και προβλέπει επενδύσεις που υπερβαίνουν τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια. Ωστόσο, εμφανίζονται σημαντικές αποκλίσεις σχετικά με τη διάρκειά της. Ενώ η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, δήλωσε πως η ισχύς της ορίζεται στα 25 έτη και ότι η χώρα θα εισπράττει περίπου 19 δολάρια ανά βαρέλι, ο Λευκός Οίκος έκανε λόγο για μίσθωση διάρκειας 100 ετών.

Στο επίκεντρο του μηχανισμού εκμετάλλευσης βρίσκεται η ιδιωτική εταιρεία North American Blue Energy Partners (NABEP), με έδρα τα νησιά Μπαρμπέιντος, στην οποία η αμερικανική κυβέρνηση αποκτά ποσοστό 35%. Η εμπλοκή της αμερικανικής διοίκησης –μέσω του υπουργείου Εξωτερικών και του Πενταγώνου– σε ρόλο μετόχου θεωρείται πρωτοφανής, καθώς οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν κρατική πετρελαϊκή επιχείρηση. Παράλληλα, ερωτήματα εγείρει το γεγονός ότι ο ιδιοκτήτης της εταιρείας, Αλεχάντρο Μπετανκούρ, έχει βρεθεί στο παρελθόν υπό έρευνα για υποθέσεις νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Αντιδράσεις, κατηγορίες περί νεοαποικιοκρατίας και η στάση της αγοράς

Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Ο πρώην επικεφαλής της κρατικής PDVSA, Ραφαέλ Ραμίρες, έκανε λόγο για πράξη «αμερικανικής νεοαποικιοκρατίας» και αντισυνταγματική παραχώρηση εθνικών πόρων σε ξένη δύναμη. Από την πλευρά της, η Ντέλσι Ροντρίγκες υποστήριξε ότι η Βενεζουέλα διατηρεί πλήρως την εθνική κυριαρχία επί του υπεδάφους της.

Την ίδια ώρα, η εφημερίδα The Wall Street Journal σχολίασε με καυστικό τρόπο το παρασκήνιο της συμφωνίας, παρομοιάζοντάς το με κινηματογραφική σκηνή συναλλαγής. Σε πολιτικό επίπεδο, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, υπεραμύνθηκε του σχεδίου κάνοντας λόγο για μέτρο που θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών των καυσίμων.

Στον αντίποδα, η αγορά ενέργειας τηρεί στάση αναμονής. Με εξαίρεση την Chevron, οι μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες εκφράζουν επιφυλάξεις για τα τεράστια κεφάλαια που απαιτούνται για την αποκατάσταση των απαξιωμένων υποδομών της Βενεζουέλας, καθώς και για το ρίσκο πολιτικής ανατροπής της συμφωνίας σε μελλοντικό χρόνο.