Κρήτη: Πότε θα γίνει ξανά πράσινο το φοινικόδασος της Πρέβελης – Οι κίνδυνοι και η επόμενη μέρα

Τη μεγαλύτερη καταστροφή από το 2010 υπέστη το μοναδικό φοινικόδασος της Πρέβελης στην Κρήτη, μετά το πρόσφατο πέρασμα της πυρκαγιάς που έπληξε την περιοχή. Το ερώτημα που απασχολεί την επιστημονική κοινότητα και τους πολίτες είναι πότε η εμβληματική αυτή τοποθεσία θα καταφέρει να ανακτήσει την πλούσια βλάστησή της και ποιοι είναι οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν για το ευαίσθητο αυτό οικοσύστημα.

Σύμφωνα με την Ελευθερία Ανταλουδάκη, βοτανολόγο και έφορο του τμήματος στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, ο αυτοφυής φοίνικας του Θεόφραστου διαθέτει υψηλά επίπεδα ανθεκτικότητας σε τέτοιου είδους περιβαλλοντικές διαταραχές. Όπως εξηγεί, το φυτό διατηρεί στο εσωτερικό του σημαντική ποσότητα νερού, γεγονός που του επιτρέπει να αναγεννηθεί, αρκεί να μην έχει υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά ο κεντρικός εσωτερικός του κορμός. «Εφόσον δεν καεί το κεντρικό εσωτερικό κομμάτι, μέσα σε λίγα χρόνια τον βλέπουμε να αναβλασταίνει», σημειώνει χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι ένα τμήμα του δάσους παρέμεινε ανέγγιχτο, παρότι ο μεγαλύτερος όγκος των δέντρων στις εκβολές του ποταμού επλήγη σοβαρά.

Η οικολογική σημασία της Πρέβελης είναι τεράστια, καθώς το συγκεκριμένο φυσικό περιβάλλον δεν συναντάται πουθενά αλλού στην Ευρώπη, παρά μόνο στην Κρήτη και στα Κανάρια Νησιά. Ακριβώς λόγω αυτής της μοναδικότητας, το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης συνεργάζεται στενά με φορείς από τα Κανάρια Νησιά στο πλαίσιο ευρωπαϊκού προγράμματος για τη διατήρηση και τη διάσωση του φοίνικα του Θεόφραστου.

Αναφορικά με το χρονοδιάγραμμα της φυσικής αποκατάστασης, η κα. Ανταλουδάκη εκτιμά ότι, υπό ιδανικές συνθήκες, το δάσος θα μπορούσε να αρχίσει να πρασινίζει ξανά εντός δύο με τριών ετών. Ωστόσο, η πορεία αυτή εξαρτάται άμεσα από την απουσία αρνητικών παραγόντων. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, όπως επισημαίνει, προέρχεται από την πιθανότητα επανάληψης των πυρκαγιών και από τις πιέσεις που ασκεί η ανθρώπινη δραστηριότητα, ειδικά στα ζητήματα που σχετίζονται με τον τουρισμό. «Οποιαδήποτε ανθρώπινη παρέμβαση εκεί πέρα είναι μία πίεση», τονίζει χαρακτηριστικά.

Παρά το γεγονός ότι η ορατή ανάκαμψη της βλάστησης μπορεί να φανεί σύντομα, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η πλήρης αποκατάσταση της δομής, της σύνθεσης και της συνολικής οικολογικής λειτουργίας του οικοσυστήματος απαιτεί τιτάνια προσπάθεια και ενδέχεται να διαρκέσει πολλές δεκαετίες προκειμένου η περιοχή να επανέλθει στην αρχική της ισορροπία.