Αίτηση και διαδικασία: Ξεκλειδώνουν οι πωλήσεις κατασχεμένων ακινήτων με νέα απόφαση

Τέλος στην πολυετή στασιμότητα χιλιάδων ακινήτων που βρίσκονταν αντιμέτωπα με μέτρα αναγκαστικής είσπραξης βάζει νέα κοινή υπουργική απόφαση, ενεργοποιώντας το νομοθετικό πλαίσιο για την αποδέσμευση και πώλησή τους. Σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας «Η Καθημερινή» και τις επισημάνσεις της ΠΟΜΙΔΑ, μέχρι πρότινος πλήθος ακινήτων σε ολόκληρη τη χώρα παρέμεναν εγκλωβισμένα εκτός αγοράς, επιφέροντας αρνητικές συνέπειες τόσο στην ιδιωτική οικονομία όσο και στην ευρύτερη κοινωνική συνοχή.

Η άρση του συγκεκριμένου αδιεξόδου προβλέπεται στον Ν. 5293/2026, την εισήγηση του οποίου είχε πραγματοποιήσει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Επικρατείας Κωστής Χατζηδάκης. Κατόπιν αυτού, δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η σχετική απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή (Α1158-2026), η οποία εξειδικεύει τα βήματα και τις προϋποθέσεις για την υλοποίηση της διαδικασίας.

Για να προχωρήσει η αποδέσμευση και η μεταβίβαση ενός κατασχεμένου ακινήτου, απαιτείται η τήρηση τριών βασικών προϋποθέσεων. Πρώτον, ο πωλητής πρέπει να δικαιούται βεβαίωση φορολογικής ενημερότητας υπό τον όρο της παρακράτησης μέρους του τιμήματος υπέρ του Δημοσίου. Δεύτερον, το ακίνητο πρέπει να πωληθεί σε «δίκαιη» τιμή, η οποία δεν δύναται να υπολείπεται της πραγματικής εμπορικής αξίας του κατά τον χρόνο της κατάσχεσης ή της αντικειμενικής αξίας, εάν αυτή υπερτερεί. Τρίτον, προβλέπεται η απόδοση ποσοστού του υπολοίπου της οφειλής απευθείας στο Δημόσιο κατά την υπογραφή του συμβολαίου.

Σημαντικότερη καινοτομία αποτελεί η δυνατότητα ευελιξίας μέσω συστήματος βαθμολόγησης του οφειλέτη, βάσει πέντε αντικειμενικών κριτηρίων που κυμαίνονται από 0 έως 100 βαθμούς. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η συνέπεια στην εξυπηρέτηση ρυθμίσεων, η τήρηση των φορολογικών υποχρεώσεων και ο χρόνος που έχει μεσολαβήσει από την επιβολή της κατάσχεσης. Ανάλογα με τη βαθμολογία, το ποσοστό παρακράτησης επί του τιμήματος διαμορφώνεται από 25% έως και 100% για τις περιπτώσεις χαμηλής συνέπειας.

Παράλληλα, θεσπίζεται για πρώτη φορά το δικαίωμα εναλλαγής του κατασχεμένου ακινήτου με άλλο περιουσιακό στοιχείο, εφόσον ο οφειλέτης εξασφαλίσει πλήρως την απαίτηση του Δημοσίου με άλλη ακίνητη περιουσία. Η ρύθμιση αυτή εκτιμάται ότι θα τονώσει την αγορά ακινήτων, προσφέροντας διέξοδο σε ιδιοκτήτες που αδυνατούσαν επί χρόνια να αξιοποιήσουν την περιουσία τους.