Το θρίλερ της εξαφάνισης του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και τα τρία σενάρια για την εξουσία στο Ιράν

Ένα πρωτοφανές σκηνικό πολιτικής αστάθειας και μυστηρίου εκτυλίσσεται στην Τεχεράνη, καθώς η μακρά απουσία του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ από τις δημόσιες εμφανίσεις τροφοδοτεί σενάρια για την τύχη του και τη «μάχη» της διαδοχής. Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Daily Mail, η ηγεσία μιας χώρας που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ εμφανίζεται να ασκείται από έναν ηγέτη που κανείς δεν έχει δει δια ζώσης.

Ο 56χρονος Μοτζτάμπα Χαμενεΐ ανέλαβε τα ηνία του κράτους μετά τον θάνατο του πατέρα του, ο οποίος σκοτώθηκε σε αμερικανοϊσραηλινό πλήγμα στην ιρανική πρωτεύουσα. Κατά την ίδια επίθεση, πληροφορίες του Reuters ανέφεραν ότι ο νέος ηγέτης τραυματίστηκε σοβαρά, φέροντας βαριές κακώσεις στο πρόσωπο και τα κάτω άκρα. Παρά την ανάληψη της εξουσίας, ο ίδιος δεν έχει πραγματοποιήσει καμία ζωντανή τηλεοπτική εμφάνιση, ενώ απουσίαζε επιδεικτικά ακόμη και από την κηδεία του πατέρα του τον περασμένο Ιούλιο, με το καθεστώς να επικαλείται λόγους ασφαλείας.

Στο παρασκήνιο, οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών εξετάζουν τρία βασικά σενάρια. Το πρώτο υποστηρίζει ότι είναι ζωντανός αλλά κρυμμένος λόγω των τραυμάτων του, άποψη που συμμερίζεται και η επίσημη ιρανική ηγεσία. Ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε πρόσφατα ότι η επικοινωνία μαζί του αυξάνεται καθημερινά. Ωστόσο, πρώην αξιωματούχος της Μοσάντ εκτιμά πως η απουσία του υποδηλώνει ανικανότητα άσκησης καθηκόντων και όχι απλή προφύλαξη.

Το δεύτερο σενάριο κάνει λόγο για διαφυγή στη Ρωσία, το οποίο όμως θεωρείται απίθανο βάσει της πολιτικής παράδοσης του καθεστώτος. Το τρίτο και επικρατέστερο, σύμφωνα με αραβικά μέσα, θέλει τον Μοτζτάμπα να ζει αλλά να αδυνατεί να κυβερνήσει, με τις αποφάσεις να λαμβάνονται από τον διοικητή των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχίντι, και άλλους αξιωματούχους. Η κατάσταση έχει προκαλέσει σάτιρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με το προσωνύμιο «ο χάρτινος ηγέτης», ενώ η χρήση βίντεο Τεχνητής Νοημοσύνης από το καθεστώς για να αποδείξει την παρουσία του είχε τα αντίθετα αποτελέσματα.

Καθώς η τεχνολογία δεν προσφέρει πλέον ασφαλή συμπεράσματα, οι μυστικές υπηρεσίες στρέφονται ξανά στις παραδοσιακές μεθόδους ανθρώπινης πληροφόρησης («Humint»). Στόχος των ισραηλινών και δυτικών δικτύων δεν είναι προς το παρόν η εξουδετέρωση, αλλά η εξακρίβωση της φυσικής του κατάστασης μέσα από δίκτυα πρακτόρων εντός της χώρας.