New York Times: Κοντά σε συμφωνία Ιράν και Ομάν για τα Στενά του Ορμούζ – Το παρασκήνιο

Σε κρίσιμες διαπραγματεύσεις βρίσκονται το Ιράν και το Ομάν με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για το καθεστώς και τη διέλευση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα της αμερικανικής εφημερίδας New York Times, το οποίο επικαλείται Ιρανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους. Η εξέλιξη αυτή, αν και εφόσον εφαρμοστεί, θα μπορούσε να επαναφέρει την εμπορική κίνηση σε μια από τις πλέον κρίσιμες ενεργειακές θαλάσσιες διόδους παγκοσμίως, θέτοντας ωστόσο στο τραπέζι ζητήματα στρατηγικού ελέγχου.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που βλέπουν το φως της δημοσιότητας, το σχέδιο προβλέπει τον διαχωρισμό της κυκλοφορίας. Τα πλοία που θα εισέρχονται στον Περσικό Κόλπο θα κινούνται μέσω θαλάσσιου διαδρόμου κοντά στις ιρανικές ακτές, ο οποίος θα ελέγχεται από την Τεχεράνη, ενώ όσα εξέρχονται θα χρησιμοποιούν διαδρομή πλησιέστερα στις ακτές του Ομάν. Παράλληλα, ανακύπτει διιστάμενη εικόνα σχετικά με την οικονομική επιβάρυνση: ενώ Ιρανοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για «τέλος υπηρεσιών» που θα καλύπτει το περιβαλλοντικό κόστος και τα έσοδα του οποίου θα μοιράζονται ισόποσα οι δύο χώρες, Αμερικανοί αξιωματούχοι απορρίπτουν τον ισχυρισμό, τονίζοντας ότι οι διάδρομοι δεν θα απαιτούν καμία έγκριση ή επιβολή διοδίων.

Το μεγαλύτερο διακύβευμα, πάντως, παραμένει ο βαθμός ελέγχου των Στενών. Ιρανοί αξιωματούχοι επιδιώκουν να κατοχυρώσουν θεσμικά ένα πρωτοφανές ποσοστό ελέγχου, προοπτική που έρχεται σε μετωπική σύγκρουση με τη γραμμή του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο. Ο κ. Ρούμπιο επιμένει στην τήρηση του καθεστώτος ελεύθερης διεθνούς ναυσιπλοΐας, προειδοποιώντας ότι η παραχώρηση δικαιωμάτων ελέγχου και επιβολής τελών σε ένα κράτος δημιουργεί επικίνδυνα προηγούμενα για το παγκόσμιο εμπόριο.

Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέλεξε να τηρήσει χαμηλούς τόπους, με τις πληροφορίες να αναφέρουν ότι η επανέναρξη των συνομιλιών αποτέλεσε βασικό παράγοντα για την ακύρωση ευρείας κλίμακας στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν το περασμένο Σαββατοκύριακο. Η προτεινόμενη συμφωνία προβλέπει χρονικό ορίζοντα 60 ημερών, διάστημα κατά το οποίο αναμένεται να συζητηθεί παράλληλα και το ακανθώδες ζήτημα του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου.

Από την πλευρά του, το Πεντάγωνο παραμένει επιφυλακτικό, υπογραμμίζοντας ότι οι κίνδυνοι ναυσιπλοΐας παραμένουν υπαρκτοί λόγω πιθανών ναρκών, γεγονός που καθιστά αναγκαίο τον επιχειρησιακό συντονισμό. Οι τελικές αποφάσεις, ωστόσο, αναμένεται να καθορίσουν όχι μόνο την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή του Περσικού Κόλπου αλλά και τις ισορροπίες στις διεθνείς αγορές ενέργειας.