Κάθετος Διάδρομος: Η Ελλάδα διευρύνει τον ενεργειακό της ρόλο – Σερβία και Βόρεια Μακεδονία μπαίνουν στο στρατηγικό σχέδιο

Η επέκταση του Vertical Corridor στα Δυτικά Βαλκάνια ενισχύει τον γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας, δημιουργεί νέα ενεργειακή αρχιτεκτονική στην περιοχή και φέρνει πιο κοντά έναν ενιαίο διάδρομο μεταφοράς φυσικού αερίου από τη Μεσόγειο έως την Κεντρική Ευρώπη.

Η στρατηγική αναβάθμιση του Κάθετου Διαδρόμου φυσικού αερίου (Vertical Corridor) περνά σε νέα φάση, καθώς για πρώτη φορά στη διαδικασία συμμετέχουν η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία, ανοίγοντας τον δρόμο για την επέκταση της πρωτοβουλίας στα Δυτικά Βαλκάνια. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακής πύλης της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και εντάσσεται στη συνολική ευρωπαϊκή στρατηγική για διαφοροποίηση πηγών και διαδρομών φυσικού αερίου.

Η συνάντηση εργασίας των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Φυσικού Αερίου πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα την Παρασκευή 10 Ιουλίου, επιβεβαιώνοντας ότι ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται πλέον στις υφιστάμενες διασυνδέσεις, αλλά εξελίσσεται σε ένα ολοκληρωμένο περιφερειακό ενεργειακό δίκτυο που θα συνδέει τη Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη.

Η Ελλάδα στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής διαδρομής

Στη συνάντηση συμμετείχαν οι ΔΕΣΦΑ και Gastrade από την Ελλάδα, η ICGB, η Bulgartransgaz, η Transgaz, η Vestmoldtransgaz, η FGSZ, η EUSTREAM και η GTSOU, ενώ για πρώτη φορά έλαβαν μέρος η NOMAGAS της Βόρειας Μακεδονίας και η Transportgas Srbija της Σερβίας.

Η συμμετοχή των δύο νέων διαχειριστών αποτελεί ουσιαστικά το πρώτο βήμα για τη διεύρυνση του Vertical Corridor προς τα Δυτικά Βαλκάνια, μετατρέποντας την ελληνική ενεργειακή υποδομή σε βασική πύλη εισόδου φυσικού αερίου προς μια ακόμη μεγαλύτερη περιφέρεια.

Η Αθήνα αποκτά έτσι ακόμη μεγαλύτερη σημασία στον σχεδιασμό της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας, καθώς μέσω των ελληνικών υποδομών μπορούν να διοχετεύονται εναλλακτικές ποσότητες φυσικού αερίου προς χώρες που μέχρι πρόσφατα εξαρτώνταν σε μεγάλο βαθμό από περιορισμένες πηγές προμήθειας.

Κοινός σχεδιασμός για νέες υποδομές και μεγαλύτερη δυναμικότητα

Κατά τη διάρκεια των εργασιών εξετάστηκαν οι διαθέσιμες δυνατότητες μεταφοράς στα σημεία διασύνδεσης των εθνικών συστημάτων, τα έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη αλλά και τα χρονοδιαγράμματα ολοκλήρωσής τους.

Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν στη δημιουργία κοινής τεχνικής και εμπορικής ομάδας εργασίας, η οποία θα αξιολογήσει τη συνολική δυναμικότητα του διαδρόμου, τις ανάγκες της αγοράς και τις πρόσθετες επενδύσεις που απαιτούνται ώστε το σύστημα να λειτουργεί με ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν επίσης η εμπορική ελκυστικότητα του διαδρόμου, η τιμολογιακή πολιτική και η βελτιστοποίηση των υποδομών που θα επιτρέψουν την ασφαλέστερη και οικονομικότερη μεταφορά φυσικού αερίου.

Επεκτείνεται και το Μνημόνιο Συνεργασίας

Ως επόμενο βήμα συμφωνήθηκε η προετοιμασία της επέκτασης του Μνημονίου Κατανόησης (MoU), ώστε να ενσωματωθούν επισήμως η Σερβία και η Βόρεια Μακεδονία στην πρωτοβουλία.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς μετατρέπει τον Κάθετο Διάδρομο από μια συνεργασία περιορισμένου γεωγραφικού εύρους σε μια ευρύτερη περιφερειακή πλατφόρμα ενεργειακής συνεργασίας με συμμετοχή ολοένα και περισσότερων χωρών.

Η πολιτική στήριξη Ελλάδας και Βουλγαρίας

Στη συνάντηση συμμετείχαν επίσης ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και η υπουργός Ενέργειας της Βουλγαρίας Iva Petrova, οι οποίοι εξέφρασαν την πολιτική τους στήριξη στην περαιτέρω ανάπτυξη του έργου.

Οι δύο υπουργοί τάχθηκαν υπέρ της υποβολής κοινής πρότασης προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη χρηματοδότηση νέων επενδύσεων προτεραιότητας, οι οποίες θα ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και θα επιταχύνουν την υλοποίηση των απαραίτητων υποδομών.

Η κοινή αυτή στάση αποτυπώνει τη βούληση Αθήνας και Σόφιας να διατηρήσουν πρωταγωνιστικό ρόλο στον ενεργειακό σχεδιασμό της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ένας διάδρομος με ευρωπαϊκή γεωπολιτική αξία

Η επέκταση του Vertical Corridor αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ενισχύσει την ενεργειακή της αυτονομία και να διαφοροποιήσει τις πηγές προμήθειας φυσικού αερίου.

Η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου άξονα που ξεκινά από την Ελλάδα και φθάνει έως την Κεντρική Ευρώπη, περνώντας από τα Βαλκάνια, ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού, αυξάνει την ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών και δημιουργεί νέες δυνατότητες ανάπτυξης για τις περιφερειακές αγορές φυσικού αερίου.

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη στρατηγική επιλογή μετατροπής της χώρας σε κομβικό ενεργειακό κόμβο της ευρύτερης περιοχής, αξιοποιώντας τις υποδομές LNG, τα διασυνδετήρια έργα και τις διεθνείς συνεργασίες που έχουν αναπτυχθεί τα τελευταία χρόνια.