OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Από τις ρυθμίσεις δανείων του νόμου Κατσέλη έως τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τον φορέα επαναμίσθωσης – Το νέο πλαίσιο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το χρόνιο πρόβλημα του ιδιωτικού χρέους, η κυβέρνηση ξεδιπλώνει από τις αρχές Ιουλίου έως το τέλος του φθινοπώρου ένα ευρύ πλέγμα οκτώ παρεμβάσεων που αλλάζουν το τοπίο για εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Οι ρυθμίσεις αφορούν από δανειολήπτες του νόμου Κατσέλη και οφειλέτες προς το Δημόσιο έως όσους έχουν χρέη προς τράπεζες και servicers, με βασικούς άξονες τη διευκόλυνση αποπληρωμής, την αύξηση της διαθέσιμης ρευστότητας και την ενίσχυση της προστασίας της πρώτης κατοικίας.
Από τον νόμο Κατσέλη έως τον εξωδικαστικό – Η νέα «ομπρέλα» για το ιδιωτικό χρέος
Η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά στοιχήματα της επόμενης περιόδου, καθώς το ζητούμενο δεν είναι μόνο η είσπραξη των οφειλών, αλλά η δημιουργία ενός βιώσιμου πλαισίου που θα επιτρέψει σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να επιστρέψουν σε κανονική οικονομική λειτουργία.
Στο πλαίσιο αυτό, από τον Ιούλιο έως και τον Νοέμβριο ενεργοποιούνται διαδοχικά οκτώ παρεμβάσεις, οι οποίες μεταβάλλουν τους όρους ρύθμισης και διαχείρισης των χρεών.
Η βασική φιλοσοφία των αλλαγών είναι η παροχή περισσότερων επιλογών στους οφειλέτες, αλλά και η αποφυγή νέας συσσώρευσης μη εξυπηρετούμενων υποχρεώσεων.
Ρύθμιση δανείων του νόμου Κατσέλη – Αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού των τόκων
Η πρώτη σημαντική παρέμβαση αφορά περίπου 100.000 δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη.
Οι servicers και οι τράπεζες έχουν ήδη ξεκινήσει την προσαρμογή των πληροφοριακών τους συστημάτων, ώστε οι νέες δόσεις να ανταποκρίνονται στο νέο καθεστώς.
Μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι δανειολήπτες θα καταβάλλουν μόνο το κεφάλαιο, ενώ στη συνέχεια ο υπολογισμός των τόκων θα γίνεται διαφορετικά.
Με βάση τη νέα ρύθμιση, οι τόκοι θα υπολογίζονται πάνω στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό υπόλοιπο του κεφαλαίου, όπως συνέβαινε μέχρι σήμερα.
Παράλληλα, προβλέπεται αναδρομική εφαρμογή της αλλαγής, γεγονός που δημιουργεί σημαντική ελάφρυνση για τους συγκεκριμένους δανειολήπτες.
Αύξηση ακατάσχετου ορίου και απελευθέρωση τραπεζικών λογαριασμών
Δύο ακόμη παρεμβάσεις έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή και αφορούν την καθημερινή ρευστότητα πολιτών και επιχειρήσεων.
Η πρώτη αφορά την αύξηση του ακατάσχετου ορίου στα 1.600 ευρώ για οφειλές προς το Δημόσιο και τις τράπεζες.
Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι δημιουργεί πρόσθετο περιθώριο ρευστότητας περίπου 350 ευρώ τον μήνα για περίπου 1,7 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά τη δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης τραπεζικού λογαριασμού, εφόσον ο οφειλέτης έχει εξοφλήσει το 25% της οφειλής του.
Πρόκειται για ένα μέτρο που αποτελούσε πάγιο αίτημα του επιχειρηματικού κόσμου, καθώς πολλοί επαγγελματίες παρέμεναν εγκλωβισμένοι λόγω της αδυναμίας χρήσης των λογαριασμών τους.
Ρύθμιση 72 δόσεων – Νέα ευκαιρία για οφειλές προς εφορία και δήμους
Έως τις 20 Ιουλίου αναμένεται να ενεργοποιηθεί η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την εφορία και τους δήμους.
Η δυνατότητα αφορά περίπου 1,2 εκατομμύρια φυσικά πρόσωπα και 300.000 επιχειρήσεις με αρρύθμιστες οφειλές που είχαν δημιουργηθεί έως τις 21 Απριλίου και αφορούν χρέη πριν από το 2024.
Οι αιτήσεις θα μπορούν να υποβάλλονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν τακτοποιηθεί και τυχόν νεότερες υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2024 και μετά.
Για τις οφειλές προς τα ασφαλιστικά ταμεία η διαδικασία έχει ήδη ξεκινήσει.
Εξωδικαστικός μηχανισμός – Χαμηλότερο όριο ένταξης από 26 Ιουλίου
Σημαντική αλλαγή έρχεται και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών.
Από τις 26 Ιουλίου το όριο για την ένταξη μειώνεται από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ, διευρύνοντας σημαντικά τον αριθμό των δυνητικών δικαιούχων.
Η αλλαγή εκτιμάται ότι αφορά περίπου 1 εκατομμύριο ΑΦΜ.
Ο μηχανισμός παραμένει το βασικό εργαλείο για όσους έχουν σύνθετες οφειλές προς Δημόσιο, τράπεζες και servicers, καθώς προσφέρει δυνατότητα αποπληρωμής με ελάχιστη δόση 50 ευρώ και σε ορισμένες περιπτώσεις περισσότερες από 250 δόσεις.
Προστασία πρώτης κατοικίας μέσω εξωδικαστικού – Νέα δεδομένα από τον Σεπτέμβριο
Από τις 21 Σεπτεμβρίου ο εξωδικαστικός μηχανισμός αποκτά ένα ακόμη πιο προστατευτικό πλαίσιο για τους οφειλέτες.
Η πρώτη κατοικία θα μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εξαιρείται από τη διαδικασία ρευστοποίησης περιουσιακών στοιχείων.
Ο αλγόριθμος του μηχανισμού θα υπολογίζει τη δυνατότητα αποπληρωμής με βάση την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη, εξαιρώντας το σπίτι του.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερες δόσεις και μεγαλύτερη διαγραφή χρεών, ανάλογα με την κάθε περίπτωση.
Δάνεια σε ελβετικό φράγκο – Παράταση έως τέλος Σεπτεμβρίου
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η διαδικασία για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο, με την πλατφόρμα να παραμένει ανοικτή έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Οι περίπου 15.000 δανειολήπτες που έχουν ήδη αξιοποιήσει τη ρύθμιση μπορούν να μετατρέψουν τα δάνειά τους σε ευρώ με βελτιωμένη ισοτιμία.
Το ποσοστό της βελτίωσης κυμαίνεται από 15% έως 50%, ανάλογα με την εισοδηματική και περιουσιακή κατάσταση κάθε δικαιούχου.
Ο φορέας επαναμίσθωσης ακινήτων – Η τελευταία μεγάλη παρέμβαση
Μέχρι το τέλος του φθινοπώρου αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία ο φορέας απόκτησης και επαναμίσθωσης ακινήτων.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που στοχεύει στην προστασία ευάλωτων νοικοκυριών που απειλούνται με απώλεια της πρώτης κατοικίας τους μέσω πλειστηριασμού.
Ο φορέας θα αποκτά το ακίνητο και θα επιτρέπει στον πρώην ιδιοκτήτη να συνεχίσει να κατοικεί σε αυτό καταβάλλοντας χαμηλό ενοίκιο.
Μετά την πάροδο 12 ετών και εφόσον η οικονομική κατάσταση του νοικοκυριού έχει βελτιωθεί, θα υπάρχει δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου.
Μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση του μηχανισμού παραμένει σε ισχύ το ενδιάμεσο πρόγραμμα προστασίας ευάλωτων οφειλετών, με αναστολή διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης και κρατική επιδότηση δόσης έως 210 ευρώ.
Η μεγάλη εικόνα
Οι οκτώ παρεμβάσεις συνθέτουν ένα νέο πλαίσιο διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους, με στόχο να περιοριστούν οι αδιέξοδες καταστάσεις για πολίτες και επιχειρήσεις.
Η πρόκληση για την κυβέρνηση είναι διπλή: αφενός να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων και αφετέρου να διασφαλιστεί ότι οι οφειλέτες που μπορούν να ανταποκριθούν θα έχουν πραγματική δυνατότητα επιστροφής στην οικονομική κανονικότητα.
