OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Η συμφωνία κυβέρνησης, βιομηχανίας τροφίμων και λιανεμπορίου περνά στη φάση εφαρμογής – Τα προϊόντα που μπαίνουν στο πρόγραμμα, η ειδική σήμανση και το στοίχημα της πραγματικής μείωσης του κόστους.
Η συμφωνία για τη μείωση των τιμών στα βασικά προϊόντα ολοκληρώθηκε, όμως το κρίσιμο στάδιο ξεκινά τώρα. Μέσα στις επόμενες ημέρες κυβέρνηση, βιομηχανία τροφίμων και αλυσίδες σούπερ μάρκετ καλούνται να μετατρέψουν το γενικό πλαίσιο σε ένα συγκεκριμένο σχέδιο εφαρμογής, με επιλογή προϊόντων, καθορισμό ποσοστών μείωσης και οργάνωση της ειδικής σήμανσης στα ράφια. Στόχος είναι από τις 31 Αυγούστου οι καταναλωτές να αρχίσουν να βλέπουν τις πρώτες μειώσεις, σε μια περίοδο όπου η ακρίβεια παραμένει ένα από τα βασικά ζητήματα της καθημερινότητας.
Από τη συμφωνία στην εφαρμογή – Οι επόμενες 15 ημέρες κρίνουν το αποτέλεσμα
Η χθεσινή σύσκεψη υπό τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο έθεσε το πλαίσιο της πρωτοβουλίας, όμως η ουσιαστική δουλειά ξεκινά από σήμερα.
Το επόμενο δεκαπενθήμερο θα πρέπει να ολοκληρωθούν οι επιμέρους συμφωνίες με τις επιχειρήσεις, να καθοριστούν οι κωδικοί που θα συμμετέχουν, να συμφωνηθούν τα ποσοστά των μειώσεων και να διαμορφωθεί ο τρόπος με τον οποίο οι καταναλωτές θα αναγνωρίζουν τα προϊόντα που εντάσσονται στο πρόγραμμα.
Η συγκυρία θεωρείται κρίσιμη, καθώς η κυβέρνηση επιχειρεί να περάσει από τη γενική συζήτηση για την ακρίβεια σε μια πρακτική παρέμβαση που θα αποτυπωθεί στις καθημερινές αγορές.
Παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, οι πιέσεις στα τρόφιμα παραμένουν. Τον Ιούνιο ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο 2,8%, ενώ οι τιμές των τροφίμων αυξήθηκαν κατά 2,7%, με ορισμένες κατηγορίες να καταγράφουν σημαντικά υψηλότερες ανατιμήσεις.
Ποια προϊόντα μπαίνουν στο πρόγραμμα μειώσεων
Η πρωτοβουλία αφορά προϊόντα που αποτελούν σταθερό μέρος του καθημερινού καλαθιού των νοικοκυριών.
Στη λίστα περιλαμβάνονται βασικές κατηγορίες όπως:
- κρέας (μοσχάρι, χοιρινό, πουλερικά),
- γάλα, γιαούρτι, τυριά και αυγά,
- ψωμί και αλεύρι,
- ζυμαρικά, ρύζι και όσπρια,
- ελαιόλαδο και σπορέλαια,
- βούτυρο και μαργαρίνες,
- βρεφικό γάλα, παιδικές τροφές και πάνες,
- καφές και δημητριακά,
- σοκολάτες, μπισκότα και σοκολατοειδή,
- αναψυκτικά,
- απορρυπαντικά και καθαριστικά,
- προϊόντα προσωπικής υγιεινής,
- σχολικά είδη.
Αντίθετα, τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά δεν εντάχθηκαν, καθώς η έντονη μεταβλητότητα των τιμών τους καθιστά δύσκολη την εφαρμογή ενός σταθερού πλαισίου μειώσεων.
Εθελοντική συμφωνία χωρίς υποχρεωτικές μειώσεις
Το βασικό χαρακτηριστικό της νέας πρωτοβουλίας είναι ότι δεν πρόκειται για υποχρεωτική παρέμβαση στην αγορά.
Οι επιχειρήσεις θα αποφασίσουν εάν θα συμμετάσχουν, ποια προϊόντα θα εντάξουν και ποιο θα είναι το ύψος της μείωσης που μπορούν να προσφέρουν.
«Δεν είναι “αποφασίζω και διατάσσω”», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Ανάπτυξης, περιγράφοντας τη φιλοσοφία της συμφωνίας.
Η κυβέρνηση δεν καθόρισε συγκεκριμένο αριθμό προϊόντων ούτε ενιαίο ποσοστό μείωσης για όλους τους κωδικούς. Το κοινό σημείο εκκίνησης είναι το 5%, ενώ οι επιχειρήσεις μπορούν να προχωρήσουν σε μεγαλύτερες μειώσεις, εφόσον το επιτρέπουν τα περιθώριά τους.
Το πραγματικό κριτήριο επιτυχίας, σύμφωνα με τον κ. Θεοδωρικάκο, δεν θα είναι ο αριθμός των προϊόντων που θα μπουν στο πρόγραμμα, αλλά η συνολική μείωση της δαπάνης του νοικοκυριού.
Το στοίχημα της αγοράς – Από το 5% έως και το 20%
Το 5% αποτελεί το ελάχιστο επίπεδο μείωσης που συμφωνήθηκε, όχι όμως και το ανώτατο όριο.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, σε ορισμένους κωδικούς οι μειώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν ακόμη και το 20%, ανάλογα με τις δυνατότητες κάθε επιχείρησης.
Η κυβέρνηση επιδιώκει τη συμμετοχή όλων των κρίκων της αλυσίδας, από τη βιομηχανία τροφίμων μέχρι τις αλυσίδες λιανεμπορίου, ώστε το όφελος να μεταφερθεί τελικά στον καταναλωτή.
Ωστόσο, αποφεύγεται ένας ενιαίος στόχος για όλες τις εταιρείες, καθώς οι συνθήκες διαφέρουν σημαντικά ανά κατηγορία προϊόντος.
Γιατί επιλέχθηκε η διάρκεια των δύο έως τεσσάρων μηνών
Ένα ακόμη στοιχείο της συμφωνίας είναι η ευελιξία στη διάρκεια συμμετοχής.
Τα προϊόντα δεν θα παραμείνουν υποχρεωτικά σταθερά μέχρι το τέλος του έτους, αλλά οι επιχειρήσεις θα μπορούν να τα αντικαθιστούν ανά δίμηνο, με συνολική διάρκεια συμμετοχής από δύο έως τέσσερις μήνες.
Η επιλογή αυτή επιτρέπει σε περισσότερες εταιρείες να συμμετάσχουν, ενώ παράλληλα δίνει τη δυνατότητα ανανέωσης των προϊόντων που θα προσφέρουν μειώσεις.
Παράλληλα, απαντά σε προβληματισμούς της αγοράς σχετικά με τον ανταγωνισμό και τη δημοσιοποίηση εμπορικών δεδομένων.
Η ειδική σήμανση στα ράφια των σούπερ μάρκετ
Από τις 31 Αυγούστου οι καταναλωτές θα μπορούν να αναγνωρίζουν εύκολα τα προϊόντα που συμμετέχουν στην πρωτοβουλία.
Στα ράφια των σούπερ μάρκετ θα τοποθετηθεί ειδική σήμανση, η οποία δεν θα αναφέρει μόνο τη συμμετοχή ενός προϊόντος στο πρόγραμμα, αλλά και το ποσοστό της μείωσης.
Έτσι, ο καταναλωτής θα γνωρίζει άμεσα εάν η τιμή ενός προϊόντος έχει μειωθεί κατά 5%, 10% ή περισσότερο.
Στόχος είναι η πρωτοβουλία να έχει ορατό αποτέλεσμα μέσα στα καταστήματα και να μην περιοριστεί σε μια γενική ανακοίνωση χωρίς πρακτικό αντίκτυπο.
Τα δεδομένα που οδήγησαν στην επιλογή των προϊόντων
Η επιλογή των κατηγοριών βασίστηκε στα στοιχεία που συγκεντρώνει η πλατφόρμα PosoKanei, η οποία αποτυπώνει τις αγοραστικές συνήθειες των καταναλωτών.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, ένα μικρό ποσοστό των κωδικών ενός μεγάλου σούπερ μάρκετ αντιστοιχεί στο μεγαλύτερο μέρος του συνολικού τζίρου.
Η λογική της παρέμβασης είναι επομένως στοχευμένη: αντί για οριζόντιες μειώσεις σε χιλιάδες προϊόντα, επιλέγονται εκείνα που αγοράζουν συστηματικά τα περισσότερα νοικοκυριά.
Το πραγματικό τεστ ξεκινά στις 31 Αυγούστου
Η συμφωνία κυβέρνησης και αγοράς αποτελεί το πρώτο βήμα. Η επιτυχία της θα κριθεί από τρία βασικά στοιχεία: τον αριθμό των επιχειρήσεων που θα συμμετάσχουν, το ύψος των τελικών μειώσεων και το αν αυτές θα αφορούν προϊόντα που βρίσκονται πραγματικά στο καθημερινό καλάθι.
Οι επόμενες εβδομάδες θα δείξουν αν η εθελοντική αυτή συμφωνία μπορεί να μετατραπεί από μια πολιτική δέσμευση σε μια μετρήσιμη παρέμβαση στο κόστος ζωής των νοικοκυριών.
