Μητσοτάκης και Ερντογάν κράτησαν ανοιχτούς τους διαύλους στην Άγκυρα – Casus belli και F-35 παραμένουν οι μεγάλες «κόκκινες γραμμές»

Η Σύνοδος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε τις διαφορετικές προσεγγίσεις Αθήνας και Άγκυρας στα ελληνοτουρκικά, με την ελληνική πλευρά να θέτει το casus belli και να εμφανίζεται ψύχραιμη απέναντι στις συζητήσεις για τα F-35.

Η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα επιβεβαίωσε ότι Ελλάδα και Τουρκία εξακολουθούν να διαφωνούν στα βασικά ζητήματα των διμερών τους σχέσεων, χωρίς όμως να εγκαταλείπουν τη στρατηγική της διατήρησης των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας. Παρά τις σαφείς διαφοροποιήσεις στις δημόσιες τοποθετήσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη και του Ταγίπ Ερντογάν για το casus belli, τα ελληνοτουρκικά και τα F-35, το κλίμα στις επαφές των δύο πλευρών χαρακτηρίστηκε ιδιαίτερα θετικό, με την Αθήνα να επιμένει στη λογική της ειρηνικής συνύπαρξης και της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Αθήνα έθεσε στο ΝΑΤΟ το casus belli και έστειλε μήνυμα για τα F-35

Από την πρώτη στιγμή της παρουσίας του στη Σύνοδο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έφερε στο προσκήνιο την πάγια ελληνική θέση για το τουρκικό casus belli, υπενθυμίζοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει επίσημη απειλή πολέμου σε περίπτωση άσκησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.

Παράλληλα, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο επανένταξης της Τουρκίας στο πρόγραμμα των μαχητικών F-35, υπογράμμισε ότι κάθε σχετική απόφαση οφείλει να λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες όλων των κρατών-μελών της Συμμαχίας.

Μετά την ολοκλήρωση της Συνόδου, ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το casus belli «ιστορική ανορθογραφία», επισημαίνοντας ότι η συγκεκριμένη απειλή δεν συνάδει ούτε με τη Διακήρυξη των Αθηνών ούτε με την προσπάθεια οικοδόμησης σχέσεων καλής γειτονίας.

Η ελληνική πλευρά διατηρεί σταθερά τη θέση ότι, παρά τις διαφορές των δύο χωρών, η ειρηνική συνύπαρξη αποτελεί μονόδρομο, μεταφέροντας στην Άγκυρα την ευθύνη για την αποκλιμάκωση των εντάσεων.

Ο Ερντογάν δεν αποσύρει το casus belli και επαναφέρει τη συζήτηση για το Αιγαίο

Από την πλευρά του, ο Ταγίπ Ερντογάν απέφυγε να δώσει οποιοδήποτε σήμα αλλαγής στάσης απέναντι στο casus belli.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, υποστήριξε ότι η συντριπτική πλειονότητα των Τούρκων πολιτών δεν γνωρίζει καν τι σημαίνει ο συγκεκριμένος όρος, προσθέτοντας ότι δεν θα πρέπει οι δύο λαοί να επιβαρύνονται με τέτοιου είδους ζητήματα.

Παράλληλα, επανέφερε τη γνωστή τουρκική θέση περί συνολικής συζήτησης για τα ζητήματα του Αιγαίου, προτείνοντας να προηγηθεί διάλογος σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών και στη συνέχεια σε επίπεδο ηγετών.

Ωστόσο, έμπειροι διπλωματικοί κύκλοι εκτιμούν ότι το θετικό momentum που είχε διαμορφωθεί για πιθανή επανεκκίνηση ουσιαστικών συνομιλιών έχει πλέον εξασθενήσει, καθώς δεν υπάρχουν σήμερα οι απαραίτητες προϋποθέσεις για πρόοδο ακόμη και στο μοναδικό ζήτημα που αναγνωρίζει η ελληνική πλευρά, δηλαδή την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών.

Γιατί η Αθήνα εμφανίζεται ψύχραιμη για τα F-35

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσαν και οι πληροφορίες γύρω από τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ταγίπ Ερντογάν και τις δημόσιες αναφορές του Αμερικανού προέδρου σχετικά με το ενδεχόμενο επαναφοράς της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35.

Στην ελληνική κυβέρνηση επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς εκτιμάται ότι, παρά τις πολιτικές δηλώσεις, η πραγματική εξέλιξη της υπόθεσης εξακολουθεί να εξαρτάται από το αμερικανικό Κογκρέσο και το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.

Όπως επισήμανε και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικά νομικά εμπόδια, τα οποία συνδέονται άμεσα με την προμήθεια και διατήρηση των ρωσικών πυραυλικών συστημάτων S-400 από την Τουρκία.

Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις που έγιναν στην Άγκυρα έχουν κυρίως πολιτικό και επικοινωνιακό χαρακτήρα και δεν μεταβάλλουν επί της ουσίας το ισχύον καθεστώς.

Η Ελλάδα προχωρά κανονικά στο δικό της πρόγραμμα

Την ίδια στιγμή που η Άγκυρα εξακολουθεί να αναζητεί τρόπο επανένταξης στο πρόγραμμα των F-35, η Αθήνα συνεχίζει απρόσκοπτα την υλοποίηση του δικού της εξοπλιστικού σχεδιασμού.

Σύμφωνα με τον προγραμματισμό, οι πρώτοι Έλληνες χειριστές αναμένεται να ξεκινήσουν την εκπαίδευσή τους στα μαχητικά πέμπτης γενιάς μέσα στο 2027, καθώς η προμήθεια των ελληνικών F-35 έχει ήδη δρομολογηθεί.

Υπό αυτό το πρίσμα, η κυβέρνηση θεωρεί ότι η Ελλάδα διατηρεί σταθερά το στρατηγικό της πλεονέκτημα, συνεχίζοντας παράλληλα να επενδύει τόσο στην ενίσχυση της αποτρεπτικής της ισχύος όσο και στη διατήρηση ενός σταθερού πλαισίου διαλόγου με την Τουρκία, χωρίς εκπτώσεις στα κυριαρχικά της δικαιώματα.