Σήμερα στη Βουλή οι προτάσεις της Συνταγματικής Αναθεώρησης – Η κυβερνητική πρόταση για για κόμματα, βουλευτές και νομοθέτηση

Η Νέα Δημοκρατία καταθέτει προτάσεις για εσωκομματική δημοκρατία, ενίσχυση του κοινοβουλευτικού ελέγχου και προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας των νόμων.

Στο επίκεντρο της συνταγματικής αναθεώρησης βρίσκονται σήμερα οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας για αλλαγές στα άρθρα 29, 60, 73 και 77 του Συντάγματος, οι οποίες συζητούνται στην Επιτροπή Αναθεώρησης της Βουλής. Οι κυβερνητικές εισηγήσεις εστιάζουν στην ενίσχυση της εσωτερικής δημοκρατίας των πολιτικών κομμάτων, στη θεσμική αναβάθμιση του ρόλου των βουλευτών, στη βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης και στη δημιουργία μηχανισμού προληπτικού ελέγχου της συνταγματικότητας των νόμων πριν από τη δημοσίευσή τους.

Στόχος η ενίσχυση της δημοκρατικής λειτουργίας των κομμάτων

Κεντρικό σημείο της πρότασης της Νέας Δημοκρατίας αποτελεί η αναθεώρηση του άρθρου 29 του Συντάγματος, με στόχο τη θεσμική κατοχύρωση της δημοκρατικής εσωτερικής λειτουργίας των πολιτικών κομμάτων.

Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει την εισαγωγή επιφύλαξης νόμου, μέσω της οποίας θα καθορίζονται οι προϋποθέσεις ίδρυσης, λειτουργίας και δημοκρατικής οργάνωσης των κομμάτων. Παράλληλα, εισηγείται την ανάθεση στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο του άρθρου 100 της αρμοδιότητας να ελέγχει διαρκώς εάν ένα πολιτικό κόμμα πληροί τις προϋποθέσεις συμμετοχής στις εκλογές.

Σύμφωνα με τον γενικό εισηγητή της ΝΔ, Ευριπίδη Στυλιανίδη, η συγκεκριμένη θεσμική παρέμβαση αποσκοπεί στην ενίσχυση της εσωκομματικής δημοκρατίας, αλλά και στη δημιουργία ασφαλιστικών δικλείδων απέναντι σε φαινόμενα αντιδημοκρατικής εκτροπής, όπως αυτά που γνώρισε η χώρα με τη Χρυσή Αυγή.

Θεσμική θωράκιση του ρόλου του βουλευτή

Με την προτεινόμενη αναθεώρηση του άρθρου 60, η Νέα Δημοκρατία επιδιώκει να ενισχύσει συνταγματικά τον θεσμικό ρόλο του βουλευτή τόσο στο νομοθετικό όσο και στο ελεγκτικό του έργο.

Η πρόταση προβλέπει ότι θα κατοχυρωθεί συνταγματικά η δυνατότητα του βουλευτή να ασκεί αποτελεσματικό κοινοβουλευτικό έλεγχο, να αναπτύσσει νομοθετικές πρωτοβουλίες και να διατηρεί συνεχή επικοινωνία με την εκλογική του περιφέρεια.

Ταυτόχρονα, εισάγεται αντίστοιχη συνταγματική υποχρέωση των υπουργών να απαντούν τεκμηριωμένα και ουσιαστικά στις κοινοβουλευτικές ερωτήσεις και στις διαδικασίες ελέγχου, ενισχύοντας –όπως υποστηρίζει η κυβερνητική πλευρά– τη λογοδοσία της εκτελεστικής εξουσίας απέναντι στη Βουλή.

Συνταγματική κατοχύρωση της καλής νομοθέτησης

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην αναθεώρηση του άρθρου 73, μέσω της οποίας επιδιώκεται η συνταγματική κατοχύρωση βασικών αρχών καλής νομοθέτησης.

Η πρόταση προβλέπει ότι κάθε νομοθετική πρωτοβουλία θα πρέπει να συνοδεύεται από ουσιαστική προνομοθετική διαβούλευση, αξιολόγηση της εφαρμογής των νόμων μετά την ψήφισή τους, καθώς και μέτρα συστηματικής κωδικοποίησης της νομοθεσίας.

Στόχος είναι η βελτίωση της ποιότητας του νομοθετικού έργου, η μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου και ο περιορισμός των συχνών αποσπασματικών τροποποιήσεων που δημιουργούν πολυνομία και διοικητική ασάφεια.

Προληπτικός έλεγχος της συνταγματικότητας των νόμων

Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 77 του Συντάγματος, καθώς η Νέα Δημοκρατία εισηγείται τη δυνατότητα προληπτικού ελέγχου της συνταγματικότητας ενός νόμου πριν από τη δημοσίευσή του.

Σύμφωνα με την πρόταση, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας θα μπορεί να παραπέμπει έως ένα ψηφισμένο νομοσχέδιο ανά κοινοβουλευτική σύνοδο στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο, ενώ αντίστοιχη δυνατότητα θα έχουν ο Πρωθυπουργός και η Βουλή υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Μάλιστα, για τα νομοσχέδια που αφορούν τα άρθρα 51 και 54 του Συντάγματος προβλέπεται υποχρεωτική παραπομπή στο Ανώτατο Ειδικό Δικαστήριο πριν από τη δημοσίευσή τους, με αποτέλεσμα να αναστέλλεται προσωρινά η έναρξη ισχύος τους έως την έκδοση σχετικής απόφασης.

Έμφαση στη θεσμική αναβάθμιση του πολιτικού συστήματος

Η κυβερνητική πρόταση για τα τέσσερα άρθρα του Συντάγματος εντάσσεται, σύμφωνα με τη Νέα Δημοκρατία, σε μια ευρύτερη προσπάθεια θεσμικού εκσυγχρονισμού του πολιτικού συστήματος. Μέσα από την ενίσχυση της εσωτερικής δημοκρατίας των κομμάτων, την αναβάθμιση του κοινοβουλευτικού ελέγχου, την ποιοτικότερη νομοθέτηση και τη θεσμοθέτηση προληπτικού ελέγχου συνταγματικότητας, η κυβέρνηση επιδιώκει –όπως υποστηρίζει– να ενισχύσει τη διαφάνεια, τη λογοδοσία και την αποτελεσματικότητα των δημοκρατικών θεσμών, σε μια περίοδο όπου η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα αποτελεί κρίσιμο ζητούμενο.