Σύνοδος ΝΑΤΟ στην Άγκυρα: Με ισχυρά «χαρτιά» η Ελλάδα απέναντι σε Τραμπ και Ερντογάν – Στο επίκεντρο οι αμυντικές δαπάνες και τα F-35

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ με βασικό πλεονέκτημα τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, ενώ στο παρασκήνιο κυριαρχούν οι κινήσεις Τραμπ, οι επιδιώξεις Ερντογάν και το ζήτημα των F-35.

Με έντονο γεωπολιτικό ενδιαφέρον και κρίσιμες ισορροπίες για τη Συμμαχία, ξεκινούν οι εργασίες της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Η παρουσία του Ντόναλντ Τραμπ, οι επιδιώξεις του Ταγίπ Ερντογάν για τα F-35, οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες της Ελλάδας και η στρατηγική θέση της Αθήνας στο νέο αμυντικό δόγμα της Συμμαχίας συνθέτουν ένα ιδιαίτερα κρίσιμο σκηνικό, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να προσέρχεται ως επικεφαλής μιας χώρας που βρίσκεται ήδη στον πυρήνα των κρατών-μελών που εκπληρώνουν και υπερβαίνουν τις νατοϊκές δεσμεύσεις.

Με δείπνο Ερντογάν ανοίγει η Σύνοδος – Στο επίκεντρο ο Τραμπ

Με το επίσημο δείπνο που παραθέτει ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, προς τους ηγέτες των κρατών-μελών ξεκινά το βράδυ η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, σε μια συγκυρία όπου οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, οι νέες απαιτήσεις για την ευρωπαϊκή άμυνα και οι αμερικανικές προτεραιότητες διαμορφώνουν ένα σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Το ενδιαφέρον στρέφεται κυρίως στον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα ασκήσει πίεση στους Ευρωπαίους συμμάχους για μεγαλύτερη οικονομική συμμετοχή στη Συμμαχία, ενώ δεν έχει κρύψει τη δυσαρέσκειά του απέναντι σε χώρες που, κατά την αμερικανική εκτίμηση, δεν συμβάλλουν επαρκώς στις κοινές αμυντικές υποχρεώσεις.

Οι επιδιώξεις της Άγκυρας και το στοίχημα των F-35

Η τουρκική πλευρά αξιοποιεί τη Σύνοδο προκειμένου να ενισχύσει τον γεωπολιτικό της ρόλο εντός του ΝΑΤΟ, επιδιώκοντας παράλληλα πρόοδο στα εξοπλιστικά της αιτήματα προς την Ουάσιγκτον.

Κεντρικός στόχος του Ταγίπ Ερντογάν παραμένει η επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, καθώς και η εξασφάλιση κινητήρων και άλλου κρίσιμου αμυντικού εξοπλισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Παράλληλα, η Άγκυρα επιδιώκει να διευρύνει τη συνεργασία της με ευρωπαϊκές χώρες στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, ενισχύοντας τη θέση της στην ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική.

Η Ελλάδα προσέρχεται ως ένας από τους πιο συνεπείς συμμάχους

Στο κυβερνητικό επιτελείο επισημαίνουν ότι η Ελλάδα συμμετέχει στη Σύνοδο από θέση ισχύος, καθώς συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες που όχι μόνο τηρούν αλλά υπερβαίνουν τους νέους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη για τις αμυντικές δαπάνες.

Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης μεταβαίνει το απόγευμα στην Άγκυρα και θα συμμετάσχει στο δείπνο των ηγετών, χωρίς να υπάρχει προγραμματισμένη διμερής συνάντηση με τον Ταγίπ Ερντογάν.

Η Ελλάδα έχει ήδη ξεπεράσει τον στόχο για αμιγείς αμυντικές δαπάνες, οι οποίες το 2026 υπολογίζεται ότι θα διαμορφωθούν στο 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Παράλληλα, υλοποιείται το δωδεκαετές εξοπλιστικό πρόγραμμα ύψους 25 δισ. ευρώ, το οποίο ενισχύει σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες των Ενόπλων Δυνάμεων.

Με τα δεδομένα αυτά, η χώρα συγκαταλέγεται ήδη στην πρώτη πεντάδα των κρατών του ΝΑΤΟ που εκπληρώνουν πλήρως τις δεσμεύσεις της Συμμαχίας, ενισχύοντας το πολιτικό και διπλωματικό της αποτύπωμα στις σχετικές συζητήσεις.

Κυβέρνηση: Ισχυρότερη Ευρώπη σημαίνει ισχυρότερο ΝΑΤΟ

Η ελληνική κυβέρνηση επαναλαμβάνει σταθερά ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά συμπληρωματικά προς το ΝΑΤΟ.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα ανήκει στον πυρήνα των κρατών-μελών που στηρίζουν έναν δικαιότερο επιμερισμό των αμυντικών βαρών, θέση που ευθυγραμμίζεται με τις πάγιες αμερικανικές απαιτήσεις για μεγαλύτερη ευρωπαϊκή συμμετοχή στη χρηματοδότηση της Συμμαχίας.

Η Αθήνα εκτιμά ότι η συνέπεια που επιδεικνύει διαχρονικά στις αμυντικές της υποχρεώσεις ενισχύει τη διεθνή αξιοπιστία της και της επιτρέπει να συμμετέχει στις κρίσιμες διαβουλεύσεις ως ισότιμος και αξιόπιστος εταίρος.

Δεν αλλάζει η ελληνική εκτίμηση για τα F-35 της Τουρκίας

Παρά τις πληροφορίες που θέλουν τον Ντόναλντ Τραμπ να εμφανίζεται θετικός απέναντι στο τουρκικό αίτημα για την προμήθεια F-35, στην Αθήνα επικρατεί η εκτίμηση ότι, τουλάχιστον στην παρούσα φάση, δεν προκύπτει ουσιαστική μεταβολή του υφιστάμενου πλαισίου.

Η ελληνική πλευρά θεωρεί ότι ακόμη και μια δημόσια πολιτική στήριξη από τον Αμερικανό πρόεδρο θα είχε κυρίως συμβολικό και επικοινωνιακό χαρακτήρα, καθώς εξακολουθούν να ισχύουν οι περιορισμοί που προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία για την άρση του αποκλεισμού της Τουρκίας από το πρόγραμμα.

Άλλωστε, όπως επισήμανε και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στη Βουλή, οι σχετικές απαγορεύσεις εξακολουθούν να ισχύουν και οποιαδήποτε αλλαγή θα απαιτούσε νέα απόφαση του αμερικανικού Κογκρέσου. Για τον λόγο αυτό, κυβερνητικά στελέχη εμφανίζονται καθησυχαστικά, εκτιμώντας ότι δεν υπάρχει, επί του παρόντος, λόγος ανησυχίας για ανατροπή των υφιστάμενων ισορροπιών.