OFF THE RECORD: Άντε καλέ σιγά, κόβονται τα ρουσφέτια;
Ισχυρές δεσμεύσεις δυναμικότητας, νέοι παίκτες και αυξημένο ενδιαφέρον αγοράς ενισχύουν τον ρόλο της Ελλάδας στη διακίνηση φυσικού αερίου.
Ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου περνά από τη φάση του σχεδιασμού στην εμπορική ωρίμανση, καθώς οι πρώτες μακροχρόνιες δημοπρασίες δυναμικότητας έδειξαν ισχυρή συμμετοχή της αγοράς και σημαντικές δεσμεύσεις από μεγάλους ενεργειακούς ομίλους. Η ΔΕΠΑ Εμπορίας, μέσω της Atlantic SEE LNG Trade, αλλά και η Metlen, μαζί με νέους συμμετέχοντες, δίνουν ψήφο εμπιστοσύνης στη νέα ενεργειακή διαδρομή που φιλοδοξεί να μετατρέψει την Ελλάδα σε βασική πύλη εισόδου και αναδιανομής LNG προς τη Νοτιοανατολική και Κεντρική Ευρώπη.
Το πρώτο μεγάλο εμπορικό τεστ του Κάθετου Διαδρόμου – Ισχυρές δεσμεύσεις από την αγορά
Οι πρώτες μακροχρόνιες δημοπρασίες υπό το νέο καθεστώς λειτουργίας του Κάθετου Διαδρόμου αποτέλεσαν το πρώτο ουσιαστικό εμπορικό crash test για το έργο, επιβεβαιώνοντας ότι η αλλαγή του μοντέλου λειτουργίας δημιουργεί πραγματικό ενδιαφέρον από την αγορά.
Η μείωση των χρεώσεων διαμετακόμισης, η δυνατότητα διάθεσης μακροχρόνιων προϊόντων μεταφοράς και η μεγαλύτερη ευελιξία στη χρήση των ποσοτήτων φυσικού αερίου φαίνεται ότι λειτουργούν ως καταλύτες για την προσέλκυση νέων χρηστών.
Σε αντίθεση με το παρελθόν, το φυσικό αέριο που εισέρχεται από την Ελλάδα μπορεί πλέον να διοχετεύεται όχι μόνο στις άμεσες αγορές της περιοχής αλλά και σε ευρύτερους ευρωπαϊκούς προορισμούς μέσω των διασυνδέσεων, ενισχύοντας σημαντικά την ανταγωνιστικότητα της ελληνικής ενεργειακής όδευσης.
Metlen και ΔΕΠΑ Εμπορίας «κλειδώνουν» σημαντική δυναμικότητα
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία της Metlen στις πρώτες δημοπρασίες του Κάθετου Διαδρόμου, καθώς αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες νέες εμπορικές τοποθετήσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η εταιρεία εξασφάλισε δυναμικότητα 20 GWh ημερησίως για πέντε χρόνια, έως το 2031, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της παρουσία στην ενεργειακή αγορά της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Παράλληλα, η ΔΕΠΑ Εμπορίας, μέσω της κοινοπραξίας Atlantic SEE LNG Trade με τον όμιλο AKTOR, εξασφάλισε δυναμικότητα 13 GWh ημερησίως για τέσσερα χρόνια, έως το 2030.
Ακόμη μία εταιρεία δέσμευσε 7 GWh ημερησίως, ενώ συνολικά στις δημοπρασίες συμμετείχαν τέσσερις έως πέντε νέοι παίκτες, γεγονός που δείχνει ότι ο Κάθετος Διάδρομος αποκτά σταδιακά ευρύτερη εμπορική βάση.
Πάνω από το 45% της δυναμικότητας στο πρώτο σκέλος – Η Ελλάδα ανοίγει δρόμο προς τον Βορρά
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον καταγράφηκε στο πρώτο σκέλος του έργου, από το Σιδηρόκαστρο προς την Kulata της Βουλγαρίας.
Με βάση τα στοιχεία του ΔΕΣΦΑ, για το αέριο έτος 2026-2027 αλλά και για τα επόμενα τέσσερα χρόνια δεσμεύθηκε πάνω από το 45% της συνολικής διαθέσιμης δυναμικότητας.
Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό ποσοστό, καθώς η αγορά ανταποκρίθηκε θετικά σε μια περίοδο όπου η μεταφορική ικανότητα έχει αυξηθεί μετά την ολοκλήρωση των έργων ενίσχυσης των δικτύων.
Το νέο μοντέλο λειτουργίας επιτρέπει πλέον στις ποσότητες που εισέρχονται μέσω Ελλάδας να κατευθύνονται πέρα από τη βουλγαρική αγορά και προς άλλους ευρωπαϊκούς προορισμούς, ενισχύοντας τον ρόλο της χώρας ως ενεργειακού κόμβου.
Αλεξανδρούπολη στο επίκεντρο – Συνεχίζεται η μάχη για τις διαδρομές εξαγωγής LNG
Το ενδιαφέρον της αγοράς δεν περιορίστηκε στη διαδρομή μέσω Σιδηροκάστρου.
Η διαδικασία για το Route 2, με σημείο εισόδου την Αμφιτρίτη του Εθνικού Συστήματος Φυσικού Αερίου, παρουσίασε έντονο ανταγωνισμό και συνεχίστηκε λόγω του αυξημένου αριθμού προσφορών.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα θετική για τον τερματικό σταθμό LNG της Αλεξανδρούπολης, καθώς ενισχύει τις προοπτικές αξιοποίησής του ως πύλης εισόδου αμερικανικού και άλλου LNG προς την ευρωπαϊκή αγορά.
Οι δεσμεύσεις αφορούν διαδρομές τόσο προς το Σιδηρόκαστρο όσο και προς την Κομοτηνή, δηλαδή προς τη διασύνδεση με τον ελληνοβουλγαρικό αγωγό IGB, δημιουργώντας περισσότερες επιλογές εξαγωγής.
Αντίθετα, για το Route 3 μέσω του TAP και του σημείου διασύνδεσης στη Νέα Μεσημβρία δεν καταγράφηκε ενδιαφέρον στις συγκεκριμένες δημοπρασίες.
Η στρατηγική της ΔΕΠΑ και το αμερικανικό LNG προς την Ευρώπη
Η συμμετοχή της ΔΕΠΑ Εμπορίας και της Atlantic SEE LNG Trade εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό για την ανάπτυξη ενός δικτύου τροφοδοσίας της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης με LNG.
Ο στόχος είναι η Ελλάδα να λειτουργήσει ως γέφυρα για την περίοδο 2026-2030, μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση των μακροχρόνιων συμβολαίων προμήθειας φυσικού αερίου διάρκειας 20 ετών που έχουν ήδη δρομολογηθεί από το 2030 και μετά.
Με αυτόν τον τρόπο, η χώρα ενισχύει τον ρόλο της στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης, προσφέροντας εναλλακτικές πηγές εφοδιασμού και μειώνοντας την εξάρτηση από παραδοσιακές ενεργειακές διαδρομές.
Η Ελλάδα στον νέο ενεργειακό χάρτη της Ευρώπης
Τα αποτελέσματα των πρώτων δημοπρασιών δείχνουν ότι ο Κάθετος Διάδρομος εισέρχεται πλέον σε μια νέα φάση, όπου οι επενδυτικές προσδοκίες μετατρέπονται σε πραγματικές εμπορικές συμφωνίες.
Οι δεσμεύσεις δυναμικότητας από τη ΔΕΠΑ Εμπορίας και τη Metlen, η είσοδος νέων παικτών και η αυξανόμενη ζήτηση για διαδρομές μεταφοράς LNG δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η Ελλάδα να ενισχύσει τον ρόλο της ως ενεργειακή πύλη της Ευρώπης.
Σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ο Κάθετος Διάδρομος αναδεικνύεται σε ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία για τη μετατροπή της Ελλάδας από τελικό καταναλωτή σε κρίσιμο κόμβο διακίνησης φυσικού αερίου.
