Με αυξημένη επιφυλακή το οικονομικό επιτελείο εξετάζει παρεμβάσεις για ενέργεια και τιμές, ενώ εντείνονται οι έλεγχοι στην αγορά για φαινόμενα αισχροκέρδειας.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν είναι απλώς ένα γεωπολιτικό γεγονός. Είναι μια εξέλιξη που επηρεάζει άμεσα τις διεθνείς αγορές ενέργειας, τις εφοδιαστικές αλυσίδες και τελικά την καθημερινότητα των πολιτών. Σε αυτό το περιβάλλον αβεβαιότητας, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να κινηθεί προληπτικά, προκειμένου να αποτρέψει ένα νέο κύμα οικονομικών πιέσεων στην ελληνική κοινωνία.
Η τοποθέτηση του πρωθυπουργού στη Βουλή άφησε σαφές μήνυμα: η Ελλάδα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και διαθέτει τα εργαλεία για να παρέμβει εφόσον χρειαστεί. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άνοιξε το παράθυρο για έκτακτες παρεμβάσεις, εφόσον οι διεθνείς αναταράξεις μεταφερθούν πιο έντονα στην οικονομία. Πρόκειται για μια γραμμή που συνδυάζει προσοχή και ετοιμότητα, χωρίς βεβιασμένες κινήσεις που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τη δημοσιονομική ισορροπία.
Τα τελευταία εικοσιτετράωρα το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο βρίσκονται σε διαρκή αξιολόγηση των δεδομένων. Η άνοδος στις διεθνείς τιμές ενέργειας είναι ήδη εμφανής, ενώ η εμπειρία των προηγούμενων κρίσεων έχει δείξει ότι οι αγορές συχνά αντιδρούν πιο γρήγορα από τις πραγματικές εξελίξεις στο πεδίο. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να προλάβει η κυβέρνηση: την ανεξέλεγκτη μεταφορά του κόστους στους καταναλωτές.
Η βασική κατεύθυνση που διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή δεν είναι οι άμεσες επιδοτήσεις, αλλά η αυστηρή εποπτεία της αγοράς. Με απλά λόγια, το κυβερνητικό επιτελείο θέλει να αποτρέψει ένα γνώριμο φαινόμενο των διεθνών κρίσεων: την κερδοσκοπία που βαφτίζεται «αναγκαστική ανατίμηση».
Μηδενική ανοχή στην αισχροκέρδεια
Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Ανάπτυξης έχει ήδη κινητοποιήσει τους μηχανισμούς ελέγχου της αγοράς, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι δεν θα γίνουν ανεκτές αδικαιολόγητες αυξήσεις τιμών. Ο Τάκης Θεοδωρικάκος βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με θεσμικούς φορείς και επιχειρηματικούς παράγοντες, ενώ η Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή έχει εντολή να εντείνει τους ελέγχους.
Το σήμα που εκπέμπεται είναι διπλό: αφενός υπάρχει πλήρης επάρκεια προϊόντων στην αγορά και αφετέρου οποιαδήποτε προσπάθεια εκμετάλλευσης της κρίσης θα αντιμετωπιστεί άμεσα. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης των προηγούμενων ετών έχει δημιουργήσει ένα θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει ταχύτερες παρεμβάσεις και αυστηρότερη εποπτεία.
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εμφανίζεται καθησυχαστικό ως προς τον εφοδιασμό της χώρας. Τα αποθέματα επάρκειας και η διαφοροποίηση των ενεργειακών πηγών αποτελούν σημαντική ασπίδα απέναντι σε ενδεχόμενες αναταράξεις.
Στο οικονομικό πεδίο, πάντως, η κυβέρνηση δεν υποτιμά τους κινδύνους. Η πιθανή αύξηση του πληθωρισμού, οι πιέσεις στη ναυτιλία και οι επιπτώσεις στις διεθνείς αλυσίδες εφοδιασμού αποτελούν παράγοντες που παρακολουθούνται στενά. Όπως προειδοποίησε και ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, το εύρος των οικονομικών συνεπειών θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της κρίσης.
Σε κάθε περίπτωση, η στρατηγική που διαμορφώνεται στο κυβερνητικό επιτελείο είναι σαφής: ψυχραιμία, διαρκής παρακολούθηση των εξελίξεων και ετοιμότητα για παρέμβαση. Η Ελλάδα έχει ήδη βιώσει διαδοχικές κρίσεις τα τελευταία χρόνια – από την πανδημία μέχρι την ενεργειακή αναταραχή – και η εμπειρία αυτή λειτουργεί πλέον ως πολύτιμος οδηγός.
Η κυβέρνηση, με άλλα λόγια, δεν κινείται με τη λογική του πανικού αλλά της προετοιμασίας. Και αυτό ίσως είναι το πιο κρίσιμο στοιχείο σε μια περίοδο που η διεθνής αβεβαιότητα τείνει να μετατραπεί σε νέο οικονομικό πονοκέφαλο για ολόκληρη την Ευρώπη.
