Για χρόνια, η εξωτερική πολιτική της χώρας αντιμετωπιζόταν σχεδόν αποκλειστικά ως άσκηση ρητορικής και διαχείρισης κρίσεων. Όμως οι διεθνείς εξελίξεις δεν αφήνουν πια περιθώρια για ευχολόγια. Όπως ξεκαθάρισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης στη συζήτηση του προϋπολογισμού, η στρατηγική και το όραμα είναι αναγκαία, αλλά από μόνα τους δεν αρκούν. Χωρίς υποδομές, προσωπικό και ανθεκτική οργάνωση, η εξωτερική πολιτική μένει κενό γράμμα.
Η κυβέρνηση δείχνει να το έχει κατανοήσει πλήρως. Το τρίπτυχο ισχυρή άμυνα – ανθεκτική οικονομία – ενεργητική εξωτερική πολιτική δεν αποτελεί απλώς σύνθημα, αλλά οδηγό πράξης. Η αύξηση του προϋπολογισμού του υπουργείου Εξωτερικών από τα 286 εκατ. ευρώ το 2023 στα 440 εκατ. ευρώ σήμερα, συνιστά μια θεμελιώδη αλλαγή φιλοσοφίας: επένδυση στη διπλωματία ως εργαλείο ισχύος και όχι ως τυπική κρατική λειτουργία.
Πρεσβείες που εκπέμπουν ισχύ, όχι εγκατάλειψη
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αξιοποίηση των προξενικών τελών, με σαφή πολιτική απόφαση του πρωθυπουργού. Το γεγονός ότι πλέον το 70% των σχετικών εσόδων παραμένει στο υπουργείο Εξωτερικών – έναντι μόλις 40% στο παρελθόν – αλλάζει ριζικά το τοπίο. Από τα 4,5 εκατ. ευρώ του 2023 στα περίπου 30 εκατ. ευρώ σήμερα, δημιουργείται για πρώτη φορά πραγματικός δημοσιονομικός χώρος για αναβάθμιση των ελληνικών αποστολών στο εξωτερικό.
Δεν είναι τυχαίο ότι μιλάμε για το μεγαλύτερο πρόγραμμα αναβάθμισης διπλωματικών κτηρίων που έχει υπάρξει ποτέ. Από τη Λευκωσία και τη Βαγδάτη μέχρι την Ουάσινγκτον, το Λονδίνο και τη Νέα Υόρκη, η ελληνική σημαία κυματίζει πλέον σε κτήρια που αποπνέουν κύρος και σοβαρότητα. Η «παράσταση ισχύος» δεν είναι λεπτομέρεια· είναι μήνυμα.
Την ίδια στιγμή, η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού και το πακέτο αυξήσεων ύψους 30 εκατ. ευρώ για τους υπαλλήλους του ΥΠΕΞ έρχονται να αποκαταστήσουν μια χρόνια αδικία. Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, αναγνωρίζεται έμπρακτα η ιδιαιτερότητα της ζωής των διπλωματικών λειτουργών.
Με το 2026 να προδιαγράφεται ως έτος μεγάλων διεθνών ευθυνών για τη χώρα, η Ελλάδα δεν εμφανίζεται απλώς παρούσα. Εμφανίζεται προετοιμασμένη. Και αυτό, στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία, είναι ίσως το πιο ισχυρό διαπραγματευτικό χαρτί.
