OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Έντουαρντ Χόπερ: Η σκοτεινή πλευρά του κορυφαίου ζωγράφου και η σκιά πάνω από τη σύζυγό του

Ο Έντουαρντ Χόπερ (1882-1967) έχει καταγραφεί στη συλλογική συνείδηση ως ο αδιαμφισβήτητος εκπρόσωπος της αμερικανικής μελαγχολίας. Μέσα από τους καμβάδες του, η απομόνωση των αστικών κέντρων και η απόκοσμη γαλήνη των τοπίων της Νέας Αγγλίας μετατράπηκαν σε παγκόσμια σύμβολα υπαρξιακής αναζήτησης. Ωστόσο, μια νέα, αποκαλυπτική βιογραφία με τίτλο «Edward Hopper: A Life», γραμμένη από τον ιστορικό τέχνης Λούις Σάντγουικ και εκδομένη από το Yale University Press, έρχεται να αποδομήσει το μυθικό προφίλ του δημιουργού, φέρνοντας στο φως άγνωστες και βαθιά προβληματικές πτυχές του βίου του.
Αντιγραφές στα πρώτα βήματα και η υποτίμηση της Τζο Νίβισον
Η έρευνα του Σάντγουικ αποκαθηλώνει αρχικά τον μύθο της αυθεντικότητας των πρώιμων έργων του ζωγράφου. Πίνακες που θεωρούνταν πρωτότυπες αποτυπώσεις της γενέτειράς του, του Νάιακ, αποδεικνύεται πως αποτελούσαν πιστά αντίγραφα εικονογραφήσεων από βικτωριανά περιοδικά της εποχής, τα οποία περιείχαν βήμα-προς-βήμα οδηγίες σχεδίου. Η σημαντικότερη όμως τομή του βιβλίου αφορά τον ρόλο της συζύγου του, Τζο Νίβισον Χόπερ.
Όπως αποκαλύπτουν τα ημερολόγια 35 ετών της ίδιας, τα οποία εντοπίστηκαν στο αρχείο του Μουσείου Γουίτνεϊ στη Νέα Υόρκη, η επίσης ταλαντούχα ζωγράφος είδε την καριέρα της να εκμηδενίζεται σταδιακά. Ενώ ο Χόπερ κατακτούσε διεθνή αναγνώριση, εκείνη μετατρεπόταν αναγκαστικά σε γραμματέα, μάνατζερ και αποκλειστικό του μοντέλο. Χαρακτηριστικό είναι το περιστατικό της μεγάλης αναδρομικής έκθεσης του 1950 στο Μουσείο Γουίτνεϊ, όταν η ιδιότητα της «καλλιτέχνιδος» αφαιρέθηκε δίπλα από το όνομά της στον κατάλογο, με τον Χόπερ να επιδεικνύει πλήρη αδιαφορία.
Η τοξικότητα της σχέσης αποτυπωμένη στον καμβά
Η βιογραφία περιγράφει έναν γάμο με σαφή κακοποιητικά και καταπιεστικά στοιχεία. Η ένταση αυτή δεν έμεινε κλεισμένη στους τέσσερις τοίχους του ατελιέ, αλλά διαπέρασε και την ίδια την τέχνη του Χόπερ. Έργα όπως το «Four Lane Road» και το «Excursion into Philosophy» αντανακλούν, σύμφωνα με τον συγγραφέα, τη σκοτεινή ψυχολογική πίεση που ασκούσε στη σύντροφό του. Στο «Four Lane Road», η ίδια η Τζο είχε διακρίνει μια «διαβολική γκριμάτσα» στο γυναικείο πρόσωπο, θεωρώντας την ευθεία έκφραση της εχθρότητας του συζύγου της απέναντί της.
Συγκλονιστικές είναι και οι μαρτυρίες για τις συνεδρίες όπου πόζαρε ως γυμνό μοντέλο, όπως στον πίνακα «Girlie Show». Σε ένα σημείωμά της, η Τζο κατέγραψε την αποξένωση που βίωνε: «Δεν υπάρχεις καθόλου σε προσωπικό επίπεδο. Δεν ζωγραφίζει εσένα… Ελάχιστα τον νοιάζει πώς παγώνεις σχεδόν γυμνή μια κρύα νύχτα, για να δει πώς πέφτει το φως πάνω στη σάρκα σου που τρέμει».
«Two Comedians»: Η ύστατη υπόκλιση και η αναγνώριση
Το 1966, στο κύκνειο άσμα του με τίτλο «Two Comedians», ο Έντουαρντ Χόπερ ζωγράφισε τον εαυτό του και την Τζο ντυμένους ως θεατρικούς κλόουν, να υποκλίνονται κρατώντας ο ένας το χέρι του άλλου. Κατά τον Σάντγουικ, ο πίνακας αυτός λειτούργησε ως μια σιωπηλή, καθυστερημένη συγγνώμη. Παρά τη φθορά, τη σκληρότητα και τις ματαιώσεις, ο κορυφαίος Αμερικανός ζωγράφος αναγνώρισε, έστω και στο τέλος, τη γυναίκα που στάθηκε ο αφανής πυλώνας της διαδρομής του ως ισότιμη συνοδοιπόρο στη σκηνή της ζωής.
























