Σύνοδος Τραμπ, Σι και Πούτιν στη Σεντζέν: Γιατί δεν αναμένεται μια «νέα Γιάλτα»

Έντονο διεθνές ενδιαφέρον προκαλεί η συνάντηση κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ, του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντιμίρ Πούτιν στην κινεζική πόλη Σεντζέν, στο περιθώριο της συνόδου του APEC. Ωστόσο, όπως επισημαίνεται σε ανάλυση της εφημερίδας «Απογευματινή», οι προσδοκίες για μια άμεση, ριζική συμφωνία παγκόσμιας κατανομής ισχύος στα πρότυπα της ιστορικής Διάσκεψης της Γιάλτας του 1945 κρίνονται μη ρεαλιστικές.

Τα ιστορικά δεδομένα της Γιάλτας και οι διαφορές με το σήμερα

Η ιστορική αναδρομή αναδεικνύει ότι η συνάντηση της Γιάλτας το 1945, με τη συμμετοχή των Φράνκλιν Ρούσβελτ, Ιωσήφ Στάλιν και Ουίνστον Τσόρτσιλ, δεν αποτέλεσε ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά μέρος μιας μακράς αλληλουχίας πολυήμερων διαπραγματεύσεων. Είχε προηγηθεί η Διάσκεψη της Τεχεράνης το 1943, διάρκειας τριών ημερών, όπου επικεντρώθηκαν στην απόβαση στη Νορμανδία και τη στρατιωτική ήττα της Γερμανίας. Ακολούθησε η ίδια η Γιάλτα, με συζητήσεις μιας εβδομάδας για τη διαίρεση της Γερμανίας σε τέσσερις ζώνες, το μέλλον της Ανατολικής Ευρώπης, τη σύσταση του ΟΗΕ και την εμπλοκή στον πόλεμο κατά της Ιαπωνίας.

Η διαδικασία ολοκληρώθηκε στο Πότσδαμ το καλοκαίρι του 1945, σε μια σύνοδο 15 ημερών με τη συμμετοχή του Χάρι Τρούμαν και του Κλέμεντ Άτλι, όπου διαμορφώθηκε το μεταπολεμικό πλαίσιο και τέθηκαν οι βάσεις του Ψυχρού Πολέμου. Αντιθέτως, η επικείμενη συνάντηση στη Σεντζέν έχει προγραμματιστεί να διαρκέσει μόλις λίγες ώρες, λειτουργώντας πρωτίστως ως μια πρώτη διερευνητική επαφή με ανοιχτά όλα τα γεωπολιτικά μέτωπα, παρά ως ένα συνέδριο οριστικού διαμοιρασμού σφαιρών επιρροής.

Ο νέος συσχετισμός δυνάμεων και η απουσία της Ευρώπης

Στη σύγχρονη γεωπολιτική σκακιέρα, οι ρόλοι των πρωταγωνιστών έχουν μεταβληθεί ουσιαστικά. Η Κίνα προσέρχεται στο τραπέζι ως κυρίαρχη οικονομική και τεχνολογική υπερδύναμη, καταλαμβάνοντας κεντρική θέση στις παγκόσμιες εξελίξεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν τον ισχυρό παγκόσμιο ρόλο τους, ενώ η Ρωσία επιχειρεί να διασφαλίσει τα στρατηγικά της ερείσματα στη νέα διεθνή αρχιτεκτονική, σε μια συγκυρία όπου το ζήτημα της Ουκρανίας παρουσιάζει αναλογίες με εκείνο της Πολωνίας κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Την ίδια ώρα, αξιοσημείωτη παραμένει η απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης από τις άμεσες συνομιλίες κορυφής. Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, οι ευρωπαϊκές ηγεσίες καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους θέση στο διεθνές γίγνεσθαι, προκειμένου να αποφύγουν τον κίνδυνο περιθωριοποίησης στις αποφάσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον της διεθνούς σταθερότητας.

ThePostPolitics Newsroom
ThePostPolitics Newsroom