Nvidia: Απαγορευμένα τσιπ Blackwell εκπαίδευσαν τα κορυφαία AI μοντέλα της Κίνας – Τριγμοί μετά την παραίτηση του Τζένσεν Χουάνγκ

Μια νέα έρευνα φέρνει στο φως αποκαλύψεις που κλονίζουν τη γεωπολιτική σκακιέρα της τεχνητής νοημοσύνης, καταδεικνύοντας ότι τα ισχυρότερα μοντέλα AI ανοιχτού κώδικα της Κίνας εκπαιδεύτηκαν σε επεξεργαστές της Nvidia, των οποίων η εξαγωγή έχει ρητά απαγορευτεί από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Η διαρροή αυτή συμπίπτει με έναν πρωτοφανή εταιρικό σεισμό στην Nvidia, καθώς ο συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλός της, Τζένσεν Χουάνγκ, αποχώρησε πρόσφατα από την ηγεσία της εταιρείας.

Ψηφιακά «αποτυπώματα» των Blackwell σε κινεζικά συστήματα

Σύμφωνα με τον Γουίλ ΝτεΠιου, πρώην ερευνητή της OpenAI και επικεφαλής του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Unemployment Labs, τα κορυφαία μοντέλα που κυκλοφόρησαν εταιρείες όπως η DeepSeek, η Moonshot AI, η MiniMax και η Ant Group φέρουν σαφή στοιχεία εκπαίδευσης σε απαγορευμένα τσιπ. Αναλύοντας τα «βάρη» (weights) των γλωσσικών μοντέλων —τη θεμελιώδη μαθηματική δομή τους— ο ΝτεΠιου εντόπισε υπολογιστικά ίχνη που προδίδουν τη χρήση των πανίσχυρων GPU αρχιτεκτονικής Blackwell της Nvidia.

Μεταξύ των μοντέλων που ξεχωρίζουν είναι το V4 της DeepSeek και η σειρά Kimi K3 της Moonshot AI. Ήδη από τις αρχές του έτους, ο τεχνολογικός σύμβουλος του Λευκού Οίκου, Μάικλ Κράτσιος, είχε επισημάνει ότι η Moonshot AI χρησιμοποιούσε τσιπ που υπόκεινται σε εμπάργκο, επικαλούμενος στοιχεία των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ερευνητικού ινστιτούτου Epoch AI, περίπου δύο εκατομμύρια προηγμένοι επεξεργαστές διείσδυσαν στην Κίνα κατά τα έτη 2024 και 2025 μέσω αδιαφανών διαδρομών παράκαμψης των ελέγχων.

Το σκάνδαλο Megaspeed και η έξοδος του Τζένσεν Χουάνγκ

Η υπόθεση αποκτά διαστάσεις κατασκοπευτικού θρίλερ μετά την παραίτηση του Τζένσεν Χουάνγκ. Ο πρώην ισχυρός άνδρας της Nvidia παραδέχθηκε τη σχέση του με την Άλις Χουάνγκ, στέλεχος της εταιρείας Megaspeed. Η εν λόγω επιχείρηση βρίσκεται στο επίκεντρο ερευνών των αρχών των ΗΠΑ και της Σιγκαπούρης για παράνομη διακίνηση τσιπ της Nvidia προς την Κίνα, ενώ υπάρχουν ισχυρισμοί ότι η ίδια συνδέεται με τις κινεζικές υπηρεσίες πληροφοριών.

Πέρα από τις προσωπικές πτυχές, αναλυτές εκτιμούν ότι το διοικητικό συμβούλιο της Nvidia επέλεξε τη ρήξη υπό το βάρος πιθανών νομικών ευθυνών για παραβίαση της νομοθεσίας περί εξαγωγικών ελέγχων. Παρότι η διοίκηση του Ντόναλντ Τραμπ επιτρέπει υπό αυστηρές προϋποθέσεις και δασμούς 25% την εξαγωγή λιγότερο ισχυρών επεξεργαστών όπως ο H200, τα Blackwell GPUs παραμένουν αυστηρά αποκλεισμένα από κινεζικά χέρια.

Τα «παραθυράκια» των κυρώσεων και οι offshore διακομιστές

Η πρόσβαση των κινεζικών εργαστηρίων στην επεξεργαστική ισχύ των ΗΠΑ αναδεικνύει τα κενά του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου. Πολλές κινεζικές εταιρείες αξιοποιούν κέντρα δεδομένων σε τρίτες χώρες, όπως η Μαλαισία, η οποία εισήγαγε περίπου 275.000 επιταχυντές τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia τα τελευταία δύο χρόνια, επιτρέποντας την εξ αποστάσεως εκπαίδευση μοντέλων.

Παράλληλα, εκθέσεις ανεξάρτητων αναλυτών, όπως της Culper, είχαν προειδοποιήσει για το «πρόβλημα Κίνας» της Nvidia, σημειώνοντας πως σημαντικό μέρος των εσόδων της τροφοδοτούνταν από κινεζική ζήτηση μέσω παράτυπων μεθόδων. Καθώς το Πεκίνο επιταχύνει τις προσπάθειες για εγχώρια παραγωγή ημιαγωγών, η Ουάσιγκτον καλείται πλέον να επανεξετάσει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο επιβάλλει την τεχνολογική της υπεροχή.