Ατμοσφαιρική ρύπανση: Πώς ο καθαρός αέρας μπορεί να σώσει 9,4 εκατομμύρια ζωές ετησίως – Μελέτη του Κέιμπριτζ

Σε μια αποκαλυπτική διαπίστωση για τις σαρωτικές επιπτώσεις του μολυσμένου αέρα στην ανθρώπινη ζωή καταλήγει νέα διεθνής επιστημονική μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Σύμφωνα με τα ευρήματα που δημοσιεύθηκαν στο έγκριτο περιοδικό «Environment International», σχεδόν 9,4 εκατομμύρια πρόωροι θάνατοι θα μπορούσαν να αποτραπούν ή να καθυστερήσουν κάθε χρόνο, εφόσον 136 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος περιόριζαν την ατμοσφαιρική ρύπανση στα επίπεδα ασφαλείας που ορίζει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).

Οι «αόρατοι» ρύποι PM2.5 και NO₂ στο μικροσκόπιο

Η ερευνητική ομάδα εστίασε σε δύο από τους πιο επιβλαβείς περιβαλλοντικούς παράγοντες: τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5 και το διοξείδιο του αζώτου (NO₂). Αξιοποιώντας προηγμένα υπολογιστικά μοντέλα και συνδυάζοντας πληθυσμιακά και επιδημιολογικά δεδομένα, οι επιστήμονες υπολόγισαν τα οφέλη από την αυστηρή τήρηση των κατευθυντήριων οδηγιών του ΠΟΥ.

Η συμμόρφωση με τα όρια για τα PM2.5 συνδέεται με τη δυνητική διάσωση 9,4 εκατομμυρίων ανθρώπων ετησίως, ενώ ο έλεγχος του διοξειδίου του αζώτου θα μπορούσε να σώσει επιπλέον 1,1 εκατομμύριο ζωές. Όπως διευκρινίζουν οι ειδικοί, τα νούμερα αυτά δεν λειτουργούν αθροιστικά, καθώς υπάρχει επικάλυψη στον πληθυσμό που εκτίθεται ταυτόχρονα και στους δύο ρύπους. Ενθαρρυντικό ωστόσο είναι το γεγονός ότι ακόμη και η επίτευξη των λιγότερο αυστηρών, ενδιάμεσων στόχων του ΠΟΥ θα απέτρεπε περίπου 6,6 εκατομμύρια θανάτους από τα PM2.5 και 435.000 από το NO₂.

Ασπίδα προστασίας από καρδιαγγειακά νοσήματα και άνοια

Η ατμοσφαιρική ρύπανση δεν συνιστά απλώς μια γενική περιβαλλοντική απειλή, αλλά τον μεγαλύτερο εξωτερικό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως. Η χρόνια έκθεση σε τοξικά σωματίδια πυροδοτεί σοβαρές πνευμονικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, ενώ τα τελευταία χρόνια συσχετίζεται έντονα και με νευροεκφυλιστικές διαταραχές.

Σύμφωνα με τα μοντέλα της μελέτης, εάν ο αέρας καθάριζε στα επίπεδα των συστάσεων, θα καταγράφονταν κάθε χρόνο 7,3 εκατομμύρια λιγότερα περιστατικά στεφανιαίας νόσου, 2,8 εκατομμύρια λιγότερες διαγνώσεις Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας (ΧΑΠ), 2,3 εκατομμύρια λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια και 1,1 εκατομμύριο λιγότερες περιπτώσεις άνοιας. Η εξέλιξη αυτή αποδεικνύει ότι τα οφέλη ξεπερνούν τη μείωση της θνησιμότητας, αναβαθμίζοντας ουσιαστικά την ποιότητα ζωής εκατομμυρίων πολιτών.

Τεράστια εξοικονόμηση πόρων για τα συστήματα υγείας

Πέρα από την ανθρωπιστική διάσταση, η έρευνα του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ αναδεικνύει τις βαθιές οικονομικές προεκτάσεις της περιβαλλοντικής αδράνειας. Η επιβάρυνση των νοσοκομειακών δομών και οι απώλειες στην παραγωγικότητα λόγω ασθένειας κοστίζουν δισεκατομμύρια στα αναπτυσσόμενα κράτη.

Η επίτευξη των ορίων για τα σωματίδια PM2.5 εκτιμάται ότι θα εξοικονομούσε ετησίως 11,8 δισεκατομμύρια δολάρια από άμεσες ιατρικές δαπάνες για τη στεφανιαία νόσο, 5,9 δισεκατομμύρια για τα εγκεφαλικά και 8,6 δισεκατομμύρια δολάρια για τη διαχείριση της άνοιας. Σε συνδυασμό με τη μείωση των χαμένων ημερών εργασίας, τα δεδομένα υπογραμμίζουν ότι η επένδυση σε πολιτικές καθαρής ενέργειας και βιώσιμης ανάπτυξης δεν αποτελεί πολυτέλεια, αλλά επιτακτική οικονομική και υγειονομική ανάγκη.