ΑΑΔΕ: Αυστηρά ψηφιακά φίλτρα στη σύσταση επιχειρήσεων για να μπει «μπλόκο» στους αχυρανθρώπους

Σε ριζική αναμόρφωση του πλαισίου ίδρυσης νέων εταιρειών προσανατολίζονται το οικονομικό επιτελείο, το Υπουργείο Ανάπτυξης και η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Στόχος των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων είναι να τεθεί οριστικό τέλος στη δράση των λεγόμενων «αχυρανθρώπων» — παρένθετων προσώπων που τοποθετούνται ως επικεφαλής σε εταιρείες-βιτρίνα, οι οποίες δημιουργούνται με αποκλειστικό σκοπό τη συστηματική φοροδιαφυγή, τη μη απόδοση ΦΠΑ και τη συσσώρευση χρεών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία.

Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, η αυστηροποίηση των ελέγχων δεν αποσκοπεί στη γραφειοκρατική επιβάρυνση της υγιούς επιχειρηματικότητας ούτε στην επιβράδυνση της διαδικασίας έναρξης δραστηριότητας. Αντιθέτως, επιδιώκεται να διατηρηθεί η ταχύτητα για όσους κινούνται εντός του νόμου, ενώ τα νέα ψηφιακά «φίλτρα» θα ενεργοποιούνται στοχευμένα όταν τα συστήματα ανιχνεύουν ενδείξεις καταχρηστικής λειτουργίας και αυξημένου φορολογικού κινδύνου.

Ψηφιακές διασταυρώσεις και διασύνδεση ΓΕΜΗ με τη φορολογική διοίκηση

Κεντρικός άξονας των επικείμενων αλλαγών είναι η στενότερη και αυτοματοποιημένη διασύνδεση του Γενικού Εμπορικού Μητρώου (ΓΕΜΗ) με τις ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων της ΑΑΔΕ. Μέσω αυτής της διαλειτουργικότητας, οι ελεγκτικοί μηχανισμοί θα εξετάζουν εξονυχιστικά το προφίλ και το ιστορικό των φυσικών προσώπων που εμφανίζονται ως μέτοχοι, εταίροι ή νόμιμοι εκπρόσωποι νέων σχημάτων.

Ιδιαίτερη έμφαση θα δίνεται σε πρόσωπα που έχουν συμμετάσχει επανειλημμένα σε εταιρείες οι οποίες άφησαν πίσω τους σημαντικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προτού εγκαταλειφθούν. Με αυτόν τον τρόπο, οι Αρχές επιδιώκουν να ανακόψουν το φαινόμενο της «μεταφοράς» δραστηριότητας από τη μία οντότητα στην άλλη, μια πρακτική που αφήνει το κράτος χωρίς δυνατότητα είσπραξης. Ταυτόχρονα, βασική προτεραιότητα αποτελεί ο πραγματικός εντοπισμός των τελικών δικαιούχων (ultimate beneficial owners), ώστε να αποκαλύπτονται τα πρόσωπα που κινούν ουσιαστικά τα νήματα και αποκομίζουν τα κέρδη, παραμένοντας αόρατα στα εταιρικά καταστατικά.

Οι υποθέσεις-«καμπανάκι» και τα κυκλώματα εκατομμυρίων

Η ανάγκη για άμεση παρέμβαση έγινε επιτακτική μετά από μια σειρά υποθέσεων εκτεταμένης φοροδιαφυγής που είδαν το φως της δημοσιότητας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η υπόθεση της αλυσίδας αρτοποιείων «Χωριάτικο», η οποία βρίσκεται υπό δικαστική διερεύνηση για τη διαδοχική σύσταση και εγκατάλειψη επιχειρήσεων μέσω περίπου 150 «αχυρανθρώπων», καθένας εκ των οποίων συνδεόταν με πλήθος Ιδιωτικών Κεφαλαιουχικών Εταιρειών (ΙΚΕ).

Επιπλέον, πρόσφατες επιχειρήσεις της ΑΑΔΕ ανέδειξαν το μέγεθος του προβλήματος σε πανελλαδικό επίπεδο. Ενδεικτικά, η φορολογική διοίκηση αποκάλυψε κύκλωμα με 205 παρένθετα πρόσωπα που λειτουργούσαν ως τυπικοί υπεύθυνοι σε 380 επιχειρήσεις στους κλάδους της εστίασης, της νυχτερινής διασκέδασης και της εμπορίας ηλεκτρονικών υπολογιστών, έχοντας συσσωρεύσει απλήρωτες οφειλές ύψους 43 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχη επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη έφερε στο φως δίκτυο που συνδεόταν με περισσότερες από 2.000 επιχειρήσεις.

Με το νέο πλαίσιο που σχεδιάζεται, η διοίκηση στοχεύει να υψώσει έγκαιρα αναχώματα πριν από την έναρξη λειτουργίας τέτοιων εταιρειών, διασφαλίζοντας τα δημόσια έσοδα και προστατεύοντας τον υγιή ανταγωνισμό στην αγορά.