Καλιφόρνια: Ο Γκάβιν Νιούσομ μετατρέπει 548 θανατικές ποινές σε ισόβια κάθειρξη

Σε μια ιστορική απόφαση με βαθύ πολιτικό και κοινωνικό αντίκτυπο, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας, Γκάβιν Νιούσομ, ανακοίνωσε τη μετατροπή όλων των θανατικών καταδικών της πολιτείας σε ισόβια κάθειρξη χωρίς τη δυνατότητα αναστολής. Το μέτρο αφορά συνολικά 548 κρατουμένους και σηματοδοτεί την ουσιαστική αποδόμηση της πολυπληθέστερης «πτέρυγας θανατοποινιτών» σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.

Το τέλος της μεγαλύτερης πτέρυγας θανατοποινιτών στις ΗΠΑ

Η Καλιφόρνια δεν έχει προχωρήσει σε εκτέλεση κρατουμένου από το 2006. Ήδη από το 2019, κατά την έναρξη της θητείας του, ο Γκάβιν Νιούσομ είχε επιβάλει επίσημο μορατόριουμ στην εφαρμογή της εσχάτης των ποινών, κλείνοντας παράλληλα τον θάλαμο εκτελέσεων στην ιστορική φυλακή Σαν Κουέντιν. Παρά το πάγωμα της διαδικασίας, εκατοντάδες καταδικασμένοι παρέμεναν τυπικά υπό τη σκιά της εκτέλεσης, εμπλεκόμενοι σε εξαιρετικά χρονοβόρες και δαπανηρές δικαστικές διαμάχες.

Με τη νέα κυβερνητική πράξη, η θανατική ποινή ουσιαστικά διαγράφεται για το σύνολο των σημερινών εγκλείστων της πολιτείας. Οι 548 καταδικασθέντες θα παραμείνουν έγκλειστοι μέχρι το τέλος της ζωής τους, χωρίς καμία απολύτως προοπτική πρόωρης αποφυλάκισης ή απονομής χάριτος, αλλά εκτός του καθεστώτος αναμονής της εκτέλεσης.

Τα επιχειρήματα περί δικαιοσύνης και ανισοτήτων

Στην τοποθέτησή του, ο Δημοκρατικός κυβερνήτης υπερασπίστηκε την απόφαση κάνοντας λόγο για ένα θεσμικά αποτυχημένο σύστημα. Σύμφωνα με τον Νιούσομ, η θανατική ποινή είναι βαθιά ελαττωματική, οικονομικά επιζήμια για τους φορολογούμενους και χαρακτηρίζεται από έντονες φυλετικές και κοινωνικοοικονομικές ανισότητες.

Στοιχεία δεκαετιών καταδεικνύουν ότι η εσχάτη των ποινών επιβάλλεται δυσανάλογα σε μέλη μειονοτήτων και σε πολίτες που δεν έχουν την οικονομική ευχέρεια να εξασφαλίσουν ισχυρή νομική εκπροσώπηση. Παράλληλα, ο Νιούσομ υπογράμμισε τον διαρκή και ανεπανόρθωτο κίνδυνο εκτέλεσης αθώων ανθρώπων, ένα επιχείρημα που ενισχύεται από τις δεκάδες περιπτώσεις απαλλαγής καταδικασθέντων μέσω εξετάσεων DNA τα τελευταία χρόνια στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Οι αντιδράσεις και η επόμενη ημέρα

Όπως ήταν αναμενόμενο, η κίνηση του κυβερνήτη προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από ενώσεις δικαστικών και αστυνομικών, συντηρητικούς νομοθέτες, καθώς και από συγγενείς θυμάτων. Οι επικριτές επισημαίνουν ότι ο κυβερνήτης αγνοεί τις αποφάσεις των ενόρκων και των δικαστηρίων που έκριναν τα ειδεχθή αυτά εγκλήματα. Παράλληλα, υπενθυμίζουν ότι οι ψηφοφόροι της Καλιφόρνιας είχαν επανειλημμένα απορρίψει σε τοπικά δημοψηφίσματα την κατάργηση της θανατικής ποινής.

Παρ’ όλα αυτά, η εξέλιξη αυτή εντάσσεται στη γενικότερη τάση σταδιακής απομάκρυνσης των αμερικανικών πολιτειών από την εσχάτη των ποινών. Με την κίνηση αυτή, η Καλιφόρνια ευθυγραμμίζεται με το παγκόσμιο ρεύμα για την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κλείνοντας ένα κεφάλαιο δεκαετιών στο αμερικανικό σωφρονιστικό σύστημα.