Ανατροπή στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τα αυτοκίνητα βενζίνης και diesel: Αλλάζει ο στόχος για το 2035

Σε μια σημαντική πολιτική στροφή που επανακαθορίζει τον οδικό χάρτη της ευρωπαϊκής αυτοκινητοβιομηχανίας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση για το μέλλον των κινητήρων εσωτερικής καύσης. Η συμφωνία-ορόσημο του 2023, η οποία προέβλεπε την πλήρη απαγόρευση των πωλήσεων νέων οχημάτων με κινητήρες βενζίνης και diesel έως το 2035, τίθεται πλέον υπό αναθεώρηση, καθώς διαμορφώνονται νέες ισορροπίες στις Βρυξέλλες.

Υποχώρηση του στόχου εκπομπών CO₂ στο 87,5%

Στο επίκεντρο της πρόσφατης ψηφοφορίας των ευρωβουλευτών βρέθηκε η ανάγκη παροχής μεγαλύτερης ευελιξίας στις αυτοκινητοβιομηχανίες κατά τη δύσκολη μετάβασή τους στην ηλεκτροκίνηση. Συγκεκριμένα, το Κοινοβούλιο υποστήριξε τη μείωση του δεσμευτικού στόχου περιορισμού των εκπομπών CO₂ για τα νέα οχήματα το 2035 από το απόλυτο 100% στο 87,5%.

Η εξέλιξη αυτή προχωρά ακόμη περισσότερο και από την ενδιάμεση πρόταση συμβιβασμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία είχε εισηγηθεί μείωση του στόχου στο 90%. Η χαλάρωση αυτή πρακτικά διατηρεί ανοιχτό το παράθυρο για την κυκλοφορία νέων υβριδικών ή αποδοτικότερων συμβατικών μοντέλων και μετά τα μέσα της επόμενης δεκαετίας, ανατρέποντας τον αρχικό σχεδιασμό για αποκλειστική διάθεση οχημάτων μηδενικών ρύπων.

Η βιομηχανική κρίση και οι πιέσεις για τις θέσεις εργασίας

Η αλλαγή στάσης δεν προέκυψε τυχαία, αλλά αποτελεί αποτέλεσμα συντονισμένων πιέσεων τόσο από τον κλάδο της αυτοκίνησης όσο και από κυβερνήσεις ισχυρών κρατών-μελών της ΕΕ. Το υψηλό ενεργειακό κόστος, ο εντεινόμενος διεθνής ανταγωνισμός και η επιβράδυνση της ζήτησης για αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα έχουν προκαλέσει ισχυρούς κλυδωνισμούς στην ευρωπαϊκή μεταποίηση.

Χαρακτηριστικά είναι τα ευρήματα της δεξαμενής σκέψης Bruegel, σύμφωνα με τα οποία η συνολική παραγωγή αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει μειωμένη κατά 19% έως 20% σε σύγκριση με τα προ πανδημίας επίπεδα του 2019. Υπό αυτές τις συνθήκες, η προστασία των θέσεων εργασίας και η αποτροπή περαιτέρω αποβιομηχάνισης έχουν αναδειχθεί σε κυρίαρχες προτεραιότητες για πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, υπερκερώντας τις αρχικές περιβαλλοντικές δεσμεύσεις.

Ο οδικός χάρτης μέχρι την τελική επικύρωση

Παρά τη δυναμική που αποκτά η νέα κατεύθυνση, η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής πολιτικής δεν αποτελεί ακόμη τετελεσμένο γεγονός. Για να αποκτήσει νομική ισχύ, απαιτείται η ολοκλήρωση συγκεκριμένων θεσμικών σταδίων:

Πρώτον, τον Δεκέμβριο του 2026 αναμένεται να διεξαχθεί η κρίσιμη ψηφοφορία στην ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία θα διαμορφώσει την οριστική θέση του σώματος. Δεύτερον, θα ακολουθήσουν σκληρές διαπραγματεύσεις με τα κράτη-μέλη στο πλαίσιο του Συμβουλίου της ΕΕ προκειμένου να επιτευχθεί κοινός τόπος. Τέλος, η συμφωνία θα πρέπει να υπερψηφιστεί και από τα δύο θεσμικά όργανα για να ενσωματωθεί επίσημα στο ενωσιακό δίκαιο.

Εν κατακλείδι, η διαφαινόμενη στροφή σηματοδοτεί τον επαναπροσδιορισμό της πράσινης μετάβασης στην Ευρώπη, αναδεικνύοντας τη δύσκολη ισορροπία μεταξύ κλιματικών φιλοδοξιών και βιομηχανικής βιωσιμότητας.