Επιστημονική ανατροπή: Πώς η ανθρώπινη δραστηριότητα «ακύρωσε» μια νέα εποχή των παγετώνων

Σε μια απρόσμενη διαπίστωση για την τροχιά του παγκόσμιου κλίματος κατέληξε νέα διεθνής επιστημονική μελέτη, η οποία αποκαλύπτει ότι ο πλανήτης μας βρισκόταν ήδη στα πρόθυρα μιας νέας εποχής παγετώνων πριν αυτή ανατραπεί οριστικά από την ανθρώπινη δραστηριότητα. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε στο κορυφαίο επιστημονικό περιοδικό Science, η διαδικασία ψύξης είχε ξεκινήσει πριν από περίπου 2.000 χρόνια, ωστόσο οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου ανέκοψαν βίαια τη φυσική πορεία της Γης.

Τα μυστικά του παγοκαλύμματος Μπαρνς και η ραδιοχρονολόγηση

Κατά τη διάρκεια της γεωλογικής ιστορίας, οι παγετωνικές περίοδοι καθορίζονταν σχεδόν αποκλειστικά από τις μεταβολές στην τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο, γνωστές ως κύκλοι Μιλάνκοβιτς. Σήμερα, η Γη διανύει μια μεσοπαγετωνική περίοδο θερμότερου κλίματος, με την τελευταία μεγάλη εποχή των παγετώνων να έχει τερματιστεί πριν από 11.700 χρόνια. Στο απόγειό της, το επιβλητικό παγοκάλυμμα Λορεντάιντ κάλυπτε το μεγαλύτερο μέρος του Καναδά και των βόρειων Ηνωμένων Πολιτειών.

Το μοναδικό τμήμα που διασώζεται από αυτόν τον αρχαίο παγετώνα είναι το παγοκάλυμμα Μπαρνς, μια έκταση πάγου στο μέγεθος της πολιτείας Ντέλαγουερ. Καθώς το παγοκάλυμμα συρρικνώνεται ραγδαία λόγω της κλιματικής αλλαγής, έφερε στο φως θαμμένη αρχαία βλάστηση που διατηρήθηκε ανέπαφη στο υπέδαφος. Επειδή ο συγκεκριμένος παγετώνας είναι παγωμένος στη βάση του («cold-based») και δεν ολισθαίνει διαβρώνοντας το τοπίο, τα βρύα και τα φυτά παρέμειναν σε εξαιρετική κατάσταση.

Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής τον Νίκολας Γιανγκ από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια, ανέλυσε τα δείγματα με τη μέθοδο της ραδιοχρονολόγησης άνθρακα-14. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο πάγος είχε συρρικνωθεί στο ελάχιστο σημείο του πριν από 3.000 έως 3.600 χρόνια, αλλά άρχισε να εξαπλώνεται ξανά πριν από 2.000 χρόνια εξαιτίας των πιο ψυχρών καλοκαιριών, δίνοντας το εναρκτήριο λάκτισμα για την επόμενη παγετωνική περίοδο.

Το ορόσημο του 1960 και η μακροχρόνια αναστολή

Αυτή η φυσική κλιματική εξέλιξη διακόπηκε απότομα στα μέσα του 20ού αιώνα. Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, περίπου τη δεκαετία του 1960 η συγκέντρωση αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα έφτασε σε τέτοια επίπεδα, ώστε η θερινή τήξη των πάγων να υπερβαίνει τη χειμερινή συσσώρευση. Το φαινόμενο αυτό ανέστρεψε πλήρως την τάση ψύξης, παγώνοντας –μεταφορικά– κάθε πιθανότητα εισόδου σε έναν νέο παγετώνα.

«Η διαδικασία είχε ξεκινήσει, η εποχή των παγετώνων επρόκειτο να συμβεί, κι όμως σταμάτησε», υπογραμμίζει ο Νίκολας Γιανγκ, τονίζοντας το μέγεθος της παρέμβασης του ανθρώπου στις γεωλογικές διεργασίες του πλανήτη. Από την πλευρά του, ο Σον Μάρκοτ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ουισκόνσιν-Μάντισον, εκτιμά ότι τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα που καταγράφονται σήμερα και αναμένονται στο μέλλον είναι ικανά να αναβάλουν την επόμενη εποχή των παγετώνων για τουλάχιστον 100.000 έως και εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, αποδεικνύοντας ότι η Ανθρωπόκαινος εποχή έχει επαναπροσδιορίσει ριζικά το κλιματικό μέλλον της Γης.