OFF THE RECORD: Μη μου λες να ζω με αναμνήσεις…
Ωμό σκόρδο: Τι αλλάζει όταν το λιώνουμε και τι αποκαλύπτουν οι μελέτες για πίεση, χοληστερόλη και σάκχαρο

Το σκόρδο αποτελεί βασικό συστατικό της μεσογειακής διατροφής και περιβάλλεται διαχρονικά από τη φήμη ενός φυσικού «φαρμάκου». Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα διαχωρίζει τις παραδοσιακές αντιλήψεις από τα τεκμηριωμένα κλινικά δεδομένα. Το ερώτημα που απασχολεί πολλούς καταναλωτές είναι τι πραγματικά συμβαίνει όταν λιώνουμε μια ωμή σκελίδα και ποια είναι η μετρήσιμη επίδρασή της σε κρίσιμους δείκτες υγείας, όπως η χοληστερόλη, η αρτηριακή πίεση και το σάκχαρο του αίματος.
Η χημική αντίδραση: Πώς δημιουργείται η αλικίνη
Μόλις μια σκελίδα σκόρδου κοπεί ή συνθλιβεί, απελευθερώνεται το χαρακτηριστικό έντονο άρωμά της. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή εκκινείται μια αξιοσημείωτη βιοχημική διαδικασία. Καθώς τα φυτικά κύτταρα σπάνε, ένα ένζυμο που ονομάζεται αλλιινάση έρχεται σε άμεση επαφή με την αλλιίνη, μια ουσία που προϋπάρχει στο σκόρδο. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα συντίθεται η αλικίνη, μια πτητική ένωση πλούσια σε θείο.
Σε εργαστηριακές δοκιμές, η αλικίνη έχει δείξει ότι διαθέτει αντιμικροβιακές ιδιότητες, επιβραδύνοντας την ανάπτυξη συγκεκριμένων βακτηρίων και μυκήτων. Εντούτοις, η ουσία αυτή είναι θερμοευαίσθητη. Η υψηλή θερμοκρασία του μαγειρέματος αδρανοποιεί ταχέως το ένζυμο της αλλιινάσης. Για όσους επιθυμούν να μεγιστοποιήσουν τη σύνθεση της αλικίνης πριν από το μαγείρεμα, οι ειδικοί προτείνουν το λιώσιμο του σκόρδου και την παραμονή του στον πάγκο της κουζίνας για λίγα λεπτά πριν εκτεθεί στη θερμότητα.
Χοληστερόλη, πίεση και σάκχαρο: Τα κλινικά ευρήματα
Η πλειονότητα των επιστημονικών δεδομένων που αφορούν τα οφέλη του σκόρδου βασίζεται σε συμπληρώματα και εκχυλίσματα, και όχι στην καθημερινή κατανάλωση ωμού βολβού. Σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Ολοκληρωμένης Υγείας (NCCIH), τα τυποποιημένα σκευάσματα σκόρδου μπορούν να επιφέρουν μια οριακή μείωση στα επίπεδα της ολικής και της «κακής» LDL χοληστερόλης σε άτομα με υπερλιπιδαιμία, καθώς και μια ήπια ελάττωση της αρτηριακής πίεσης σε υπερτασικούς ασθενείς.
Όσον αφορά το σάκχαρο, μελέτες σε διαβητικούς ασθενείς κατέγραψαν συγκρατημένη βελτίωση τόσο στο σάκχαρο νηστείας όσο και στη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c), η οποία αποτυπώνει τον μέσο γλυκαιμικό έλεγχο των τελευταίων μηνών. Παρά ταύτα, το NCCIH επισημαίνει ότι η συνολική επίδραση των συμπληρωμάτων παραμένει μικρή.
Σε ό,τι αφορά την κατανάλωση ωμού σκόρδου στο πιάτο, τα δεδομένα είναι ακόμη πιο συγκρατημένα. Χαρακτηριστική είναι η κλινική δοκιμή του Πανεπιστημίου Στάνφορντ σε 192 άτομα με μέτρια αυξημένη LDL χοληστερόλη. Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν περίπου μία ωμή σκελίδα σχεδόν καθημερινά για έξι μήνες δεν παρουσίασαν στατιστικά σημαντική μείωση των λιπιδίων τους συγκριτικά με την ομάδα ελέγχου.
Πεπτικό σύστημα και αντενδείξεις
Παρά τα διατροφικά του πλεονεκτήματα, το ωμό σκόρδο δεν είναι ανεκτό από όλους. Περιέχει φρουκτάνες, σύνθετους υδατάνθρακες που δεν απορροφώνται πλήρως στο λεπτό έντερο και ζυμώνονται από τα βακτήρια του παχέος εντέρου. Η διαδικασία αυτή παράγει αέρια, οδηγώντας σε μετεωρισμό και φούσκωμα, ιδιαίτερα σε ασθενείς με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου. Παράλληλα, μπορεί να προκαλέσει καούρα ή γαστρική δυσφορία.
Τέλος, απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή με τα συμπυκνωμένα συμπληρώματα σκόρδου, καθώς ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο αιμορραγίας. Άτομα που λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή ή πρόκειται να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση οφείλουν απαραιτήτως να συμβουλεύονται τον θεράποντα ιατρό τους.
























