Φυσικό αέριο και ρεύμα: Γιατί κινδυνεύουν με νέα «έκρηξη» τιμών οι λογαριασμοί τον χειμώνα

Ανησυχία επικρατεί στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας, καθώς τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου βρίσκονται σε ιστορικά χαμηλά για την εποχή, επαναφέροντας μνήμες από την κρίση του 2021. Σύμφωνα με στοιχεία της Gas Infrastructure Europe, οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης ήταν πρόσφατα γεμάτες μόλις κατά 57,43%, καταγράφοντας το χαμηλότερο ποσοστό για τον Αύγουστο από την έναρξη των σχετικών καταγραφών το 2008.

Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η αναπλήρωση των αποθεμάτων προχωρά με βραδύτερους ρυθμούς από τους αναμενόμενους. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για σημαντικές αυξήσεις στους λογαριασμούς θέρμανσης και ηλεκτρικής ενέργειας κατά τη διάρκεια του επερχόμενου χειμώνα. Οι τιμές αναφοράς του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έχουν ήδη δεχθεί ισχυρές πιέσεις, ξεπερνώντας προσωρινά τα 61 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), επηρεασμένες από τις γεωπολιτικές εντάσεις και τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.

Καταλυτικό ρόλο στην αστάθεια των τιμών διαδραματίζει η κατάσταση στον Κόλπο και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, το οποίο έχει περιορίσει σημαντικά τη ροή φυσικού αερίου παγκοσμίως. Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη καλείται να ανταγωνιστεί την Ασία για την προμήθεια φορτίων υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Καθώς οι ασιατικές αγορές προσφέρουν συχνά υψηλότερες τιμές, τα πλοία μεταφοράς LNG τείνουν να κατευθύνονται προς την Ασία, περιορίζοντας τις διαθέσιμες ποσότητες για τα ευρωπαϊκά κράτη.

Επιπρόσθετα, οι δυσκολίες στη λειτουργία πυρηνικών και υδροηλεκτρικών σταθμών σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης, λόγω των χαμηλών αποδιδόμενων υδάτινων ποσοτών στα ποτάμια, ενέχουν τον κίνδυνο περαιτέρω αύξησης της ζήτησης φυσικού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Ακόμη και σε ένα αισιόδοξο σενάριο ομαλοποίησης των θαλάσσιων μεταφορών, οι αναλυτές εκτιμούν ότι τα αποθέματα της Ευρώπης δύσκολα θα ξεπεράσουν το 65% της χωρητικότητάς τους έως την 1η Νοεμβρίου, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το κρίσιμο όριο του 80% που είχε καταγραφεί το 2021.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι δομικές προκλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας παραμένουν, καθιστώντας την ήπειρο ιδιαίτερα ευάλωτη στις εξωτερικές πιέσεις και διατηρώντας το κόστος του φυσικού αερίου σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον ιστορικό μέσο όρο των προηγούμενων δεκαετιών.