«Τρίστραμ»: Το νέο περιοδικό ιδεών που ανοίγει χώρο για ουσιαστικό δημόσιο διάλογο

Σε μια εποχή όπου ο δημόσιος διάλογος κατακερματίζεται στην εφήμερη ταχύτητα των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, οι εκδόσεις Αντίποδες προχωρούν σε ένα τολμηρό εκδοτικό εγχείρημα. Το νέο περιοδικό ιδεών με τον αινιγματικό τίτλο «Τρίστραμ» κάνει την εμφάνισή του, διεκδικώντας να λειτουργήσει ως πεδίο συνάντησης, στοχασμού και φιλοξενίας εκτενών κριτικών κειμένων που συχνά ασφυκτιούν στα στενά όρια της τρέχουσας επικαιρότητας.

Η ίδια η υλική υπόσταση του εντύπου προδιαθέτει για μια διαφορετική εμπειρία ανάγνωσης. Με εμφανείς τις κόκκινες ραφές, ανοιχτή ράχη και σελίδες που χρειάζονται χαρτοκόπτη για να διαβαστούν, το περιοδικό –σε σχεδιασμό του Γιάννη Καρλόπουλου– επαναφέρει μια απτική, τελετουργική σχέση με το έντυπο, αποδεικνύοντας ότι η μορφή μπορεί να συνομιλεί ισότιμα με το περιεχόμενο.

Αντίδοτο στην επιφανειακή ρητορική των κοινωνικών δικτύων

Όπως επισημαίνει ο εκδότης του περιοδικού και των εκδόσεων Αντίποδες, Κώστας Σπαθαράκης, η ανάγκη για έναν νέο χώρο διαλόγου προέκυψε από την ίδια την πραγματικότητα της εποχής. Ενώ κρίσιμα κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα εξαντλούνται συχνά σε πρόσκαιρους διαξιφισμούς στον ψηφιακό κόσμο, το «Τρίστραμ» φιλοδοξεί να υποδεχθεί αναλυτικά δοκίμια και αιχμηρές θέσεις που συνήθως μένουν περιορισμένες στα ακαδημαϊκά αμφιθέατρα ή στις ιδιωτικές συζητήσεις.

Το εγχείρημα λειτουργεί συμπληρωματικά προς το ήδη επιτυχημένο λογοτεχνικό περιοδικό «Βλάβη» των ίδιων εκδόσεων. Ενώ η «Βλάβη» εστιάζει στον χώρο του βιβλίου και της λογοτεχνικής κριτικής, το «Τρίστραμ» ανοίγει τη θεματική του βεντάλια στην ιστορία, την πολιτική θεωρία, τις κοινωνικές επιστήμες και την πολιτισμική κριτική, διαμορφώνοντας ένα περιβάλλον που αποθαρρύνει την αυτολογοκρισία και προάγει τη συλλογική διεργασία σκέψης.

Η διαχείριση της ιστορίας στον πυρήνα του πρώτου τεύχους

Ο βασικός θεματικός άξονας του πρώτου τεύχους επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο διαχειριζόμαστε το παρελθόν. Με αφορμή την έκθεση για τη Ρωσική Πρωτοπορία στην Εθνική Πινακοθήκη, ο ιστορικός Κωστής Καρπόζηλος αναλύει την «ιστορία ως μπελά», ενώ ο Χρήστος Τριανταφύλλου εξετάζει την επίδραση της κινηματογραφικής αναπαράστασης του Ιωάννη Καποδίστρια στο σύγχρονο ελληνικό φαντασιακό. Παράλληλα, η πολιτική επιστήμονας Κατερίνα Λαμπρινού και ο Κώστας Σπαθαράκης επανεξετάζουν την πολιτιστική παραγωγή στα χρόνια της δικτατορίας, μέσα από κριτικές προσεγγίσεις πρόσφατης βιβλιογραφίας.

Το τεύχος εμπλουτίζεται από τον στοχασμό του καθηγητή Νικόλα Σεβαστάκη για τη φιλελεύθερη δημοκρατία, με αφορμή θέσεις του Βούλγαρου διανοητή Ιβάν Κράστεφ, καθώς και από την ανάλυση της Μαρίας Ρεντετζή σχετικά με τις σχέσεις ισχύος και αποικιοκρατίας γύρω από την πυρηνική ενέργεια. Η ύλη ολοκληρώνεται με μια διεισδυτική ματιά στο έργο του Χρήστου Βακαλόπουλου από τον Αλέξανδρο Παπαγεωργίου και ένα κριτικό κείμενο του Μίλτου Πεχλιβάνου για τον Ζήσιμο Λορεντζάτο.

Η ριζοσπαστική κληρονομιά του 18ου αιώνα

Το όνομα του περιοδικού αντλεί την έμπνευσή του από τον διάσημο ήρωα του Λόρενς Στερν, «Τρίστραμ Σάντι», ένα λογοτεχνικό σύμβολο ανυπακοής και εκκεντρικότητας. Όπως εξηγεί η εκδοτική ομάδα, η αναφορά στο χιούμορ και τη ρηξικέλευθη σκέψη του 18ου αιώνα αποτελεί συνειδητή επιλογή. Το «Τρίστραμ» δεν επιδιώκει να προσφέρει εύκολες απαντήσεις, αλλά να επαναφέρει στο προσκήνιο τη γοητεία του σύνθετου στοχασμού, δημιουργώντας μια ουσιαστική εστία πνευματικής ζύμωσης στον σύγχρονο ελληνικό έντυπο Τύπο.