Το κόστος του πολέμου στη Μέση Ανατολή: Στα 3 δισ. ευρώ η «λυπητερή» για την ελληνική οικονομία

Η γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στην παγκόσμια οικονομία, με τις επιπτώσεις να γίνονται πλέον ορατές και στην ελληνική πραγματικότητα. Σύμφωνα με πρόσφατη εμπεριστατωμένη ανάλυση του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ), το συνολικό κόστος του πολέμου για την Ελλάδα εκτιμάται ότι αγγίζει το δυσθεώρητο ποσό των 3 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η κρίση, η οποία ξεκίνησε από τα πεδία των ενόπλων συγκρούσεων, έχει μεταφερθεί πλέον άμεσα στις διεθνείς αγορές ενέργειας, τις θαλάσσιες μεταφορές και την κατανάλωση, επιβαρύνοντας σημαντικά τόσο τα δημόσια ταμεία όσο και τους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

Η «πληγή» του πληθωρισμού: 1,5 δισ. ευρώ χαμένα σε τρόφιμα και ενέργεια

Η μεγαλύτερη και πιο άμεση επίπτωση της γεωπολιτικής κρίσης εντοπίζεται στο μέτωπο της ακρίβειας και του πληθωρισμού. Η ανάλυση του ΕΒΕΠ δείχνει ότι η απώλεια λόγω των ισχυρών πληθωριστικών πιέσεων στα τρόφιμα και την ενέργεια ανέρχεται ήδη στο 1,5 δισεκατομμύριο ευρώ για την ελληνική αγορά. Οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες έχουν διαταράξει τις παραδοσιακές εφοδιαστικές αλυσίδες, αυξάνοντας κατακόρυφα το κόστος μεταφοράς των αγαθών, τις ασφαλιστικές καλύψεις των πλοίων και τις τιμές των πρώτων υλών.

Οι Έλληνες καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα παρατεταμένο κύμα ανατιμήσεων σε βασικά αγαθά καθημερινής ανάγκης. Το αυξημένο ενεργειακό κόστος μετακυλίεται αναπόφευκτα στην τελική τιμή των προϊόντων στο ράφι. Η πίεση αυτή περιορίζει δραστικά το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, επηρεάζοντας αρνητικά την εγχώρια ζήτηση και την κατανάλωση, οι οποίες αποτελούν παραδοσιακά τη «μηχανή» της ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας.

Δημοσιονομικό κόστος και η ευρύτερη ευρωπαϊκή εικόνα

Πέρα από τις επιπτώσεις στην ιδιωτική οικονομία, ο πόλεμος προκαλεί και σοβαρή δημοσιονομική επιβάρυνση που περιορίζει τα περιθώρια άσκησης κοινωνικής πολιτικής. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΕΒΕΠ, το άμεσο κόστος για τον κρατικό προϋπολογισμό αναμένεται να φτάσει τα 400 εκατομμύρια ευρώ. Για τη διαμόρφωση αυτών των εκτιμήσεων, το Επιμελητήριο επεξεργάστηκε και ανέλυσε τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία από κορυφαίους διεθνείς και εγχώριους οργανισμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), ο Διεθνής Οργανισμός Εργασίας (ΔΟΕ), η Eurostat και η ΕΛΣΤΑΤ.

Η κατάσταση αυτή δεν αποτελεί αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο, αλλά μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής οικονομικής επιβράδυνσης. Η ακαθάριστη οικονομική επιβάρυνση για την Ευρωπαϊκή Ένωση συνολικά εκτιμάται στο αστρονομικό ποσό των 145 δισεκατομμυρίων ευρώ. Η μεταφορά της γεωπολιτικής κρίσης από τα μέτωπα του πολέμου στις αγορές ενέργειας και τις θαλάσσιες μεταφορές έχει πλήξει καίρια την ευρωπαϊκή βιομηχανία, μειώνοντας την ανταγωνιστικότητά της έναντι άλλων παγκόσμιων δυνάμεων.

Οι προκλήσεις για τη ναυτιλία και το εμπόριο

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στις θαλάσσιες μεταφορές, έναν τομέα ζωτικής σημασίας για την Ελλάδα και την ευρύτερη περιοχή του Πειραιά. Οι επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και η ανάγκη για επαναδρομολόγηση των εμπορικών πλοίων γύρω από το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας έχουν αυξήσει δραματικά τους ναύλους και τους χρόνους παράδοσης των εμπορευμάτων. Αυτή η εξέλιξη επηρεάζει άμεσα τη δραστηριότητα στο λιμάνι του Πειραιά, προκαλώντας καθυστερήσεις και αυξάνοντας το κόστος για τις ελληνικές εισαγωγικές και εξαγωγικές επιχειρήσεις. Σε αυτό το εξαιρετικά ρευστό περιβάλλον, η διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας και η αναζήτηση εναλλακτικών εφοδιαστικών οδών αποτελούν τις βασικές προτεραιότητες για τη θωράκιση της εθνικής οικονομίας.